Αν ρωτήσετε ένα ανώτερο στέλεχος ενός οργανισμού, ποια ήταν η ευτυχέστερη στιγμή της καριέρας του, πολύ πιθανόν να απαντήσει: «η πρώτη μου προαγωγή».
Πέραν της σημασίας που έχουν οι προαγωγές για τους υπαλλήλους, αυτές είναι και ένα από τα πολυτιμότερα εργαλεία, που έχουν στη διάθεσή τους οι οργανισμοί για να παρωθούν τους υπαλλήλους τους, να αναγνωρίζουν την απόδοσή τους και να δημιουργούν σχέσεις ζωής μαζί τους. Με τις σωστές προαγωγές αυξάνεται η παραγωγικότητα, ισχυροποιείται η εταιρική κουλτούρα και εξασφαλίζεται η διαδοχή των διευθυντών. Στον αντίποδα, οι λανθασμένες προαγωγές προκαλούν στους υπαλλήλους απογοήτευση, συγκρούσεις, ακόμη και παραιτήσεις. Οι τέλειες προαγωγές χρειάζονται μια ισοζυγισμένη προσέγγιση, η οποία να ευθυγραμμίζει τις ικανότητες των προσώπων, που θα προαχθούν με τους στόχους του οργανισμού.
Οι τέλειες προαγωγές
Τέλεια προαγωγή δεν σημαίνει απλώς την ανέλιξη ενός υπαλλήλου, αλλά είναι και μια στρατηγική απόφαση, από την οποία ωφελούνται τόσο οι υπάλληλοι όσο και οι οργανισμοί. Οι προαγωγές πρέπει να είναι δίκαιες και διαφανείς και να στηρίζονται στην απόδοση, τις ικανότητες και τις μελλοντικές προοπτικές αυτών που θα προαχθούν. Τα χρόνια υπηρεσίας μπορούν να λαμβάνονται υπόψη. Δεν πρέπει όμως ποτέ να αποτελούν τον μόνο ή έναν σημαντικό παράγοντα για προαγωγή. Ο αποκλεισμός οποιασδήποτε ευνοιοκρατίας είναι εκ των ων ουκ άνευ. Γενικά, στόχος των προαγωγών πρέπει να είναι η τοποθέτηση του κατάλληλου προσώπου, στην κατάλληλη θέση, στον κατάλληλο χρόνο.
Η σημασία για τον οργανισμό
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, οι προαγωγές αποτελούν τον υπ' αριθμόν ένα παρωθητικό παράγοντα για την πλειοψηφία των υπαλλήλων. Για τον υπάλληλο, η προαγωγή σημαίνει αναγνώριση και ανταμοιβή και άνοιγμα του δρόμου για περαιτέρω ανέλιξη. Όταν οι υπάλληλοι αισθάνονται, ότι το σύστημα προαγωγών είναι δίκαιο και διαφανές, παραμένουν αφοσιωμένοι στον οργανισμό και δεσμευμένοι με την εργασία τους.
Από πλευράς οργανισμού, οι προαγωγές βοηθούν στην παραμονή των ταλαντούχων υπαλλήλων, στην ανάπτυξη νέων στελεχών και στη σταθερότητα της ποιότητας του εργασιακού δυναμικού. Οι εσωτερικές προαγωγές (αντί των εξωτερικών προσλήψεων) απαλλάσσουν τους οργανισμούς από τα έξοδα προσλήψεως και εκπαίδευσης, και ταυτόχρονα δημιουργούν μια κουλτούρα αξιοκρατίας η οποία παρωθεί τους υπαλλήλους να εργάζονται με όλη τη δύναμη της ψυχής τους.
Παρόλα αυτά οι προαγωγές εμπεριέχουν και κινδύνους, με κυριότερο τις περιπτώσεις που ένας υπάλληλος που είναι άριστος στα σημερινά του καθήκοντα, να αποτύχει όταν προαχθεί και αναλάβει νέα και σοβαρότερα καθήκοντα. «Αρχή άνδρα δείκνυσι» είπε ο Βίας ο Πριηνεύς, ένας από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας. Γι’ αυτό και οι προαγωγές χρειάζονται δομημένη αξιολόγηση και σημαντική προετοιμασία.
Ο ρόλος της Υπηρεσίας Ανθρώπινου Δυναμικού (ΥΑΔ)
Όλοι οι μεγάλοι οργανισμοί διαθέτουν Υπηρεσία Ανθρώπινου Δυναμικού, η οποία είναι ο αρχιτέκτονας κάθε αποτελεσματικού συστήματος προαγωγών. Ο ρόλος της υπηρεσίας αυτής αρχίζει από τον σχεδιασμό σαφούς πολιτικής προαγωγών, καθορίζει τα κριτήρια, τις μεθόδους αξιολόγησης και τη διαδικασία επιλογής.
Είναι καθήκον της ΥΑΔ να ευθυγραμμίζει τους στόχους του οργανισμού με τις σημερινές και μελλοντικές του ανάγκες. Αυτό επιτυγχάνεται σε συνεργασία με την ανώτερη ηγεσία του οργανισμού και με τους υπεύθυνους τμημάτων, με στόχο τον εντοπισμό των αναγκών του οργανισμού σε αριθμούς και ειδικότητες. Ο στρατηγικός προγραμματισμός επιτρέπει στην Υπηρεσία να προετοιμάζει έγκαιρα τη διαδοχή των στελεχών του οργανισμού μέσω εκπαίδευσης, καθοδήγησης και αναπτυξιακών προγραμμάτων.
Αξιολόγηση απόδοσης
Η αξιολόγηση των υποψηφίων πρέπει να γίνεται με βάση αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία να περιλαμβάνουν μετρήσιμα αποτελέσματα και συγκεκριμένες ικανότητες και συμπεριφορές. Με τον καθορισμό προτύπων-κριτηρίων μειώνονται η προκατάληψη και η υποκειμενικότητα. Εργαλεία όπως η ετήσια αξιολόγηση, η αξιολόγηση 360ο και οι Βασικοί Δείκτες Απόδοσης, βοηθούν στην ετοιμασία μιας λεπτομερούς εικόνας για τις ικανότητες και την ακαταλληλότητα των υποψηφίων. Οι πληροφορίες αυτές είναι ο θεμελιώδης λίθος για ένα δίκαιο, συνεπές και στοιχειοθετημένο σύστημα προαγωγών.
ΣΗΜ. ΟΙ Βασικοί Δείκτες Απόδοσης ή Βασικοί Δείκτες Επιτυχίας αποτελούνται από ένα σύνολο μετρήσιμων κριτηρίων, τα οποία ένας οργανισμός χρησιμοποιεί για να καταμετρήσει ή να συγκρίνει την απόδοσή του και την απόδοση των υπαλλήλων του αναφορικά με την επίτευξη των στρατηγικών και επιχειρησιακών του στόχων.
Καταλληλότητα για το επόμενο βήμα
Για ένα σωστό σύστημα προαγωγών δεν είναι αρκετή η επιλογή των αρίστων, αλλά πρέπει οι υπεύθυνοι για τις προαγωγές να βεβαιώνονται, ότι αυτός που θα επιλεγεί θα είναι κατάλληλος για τη θέση που θα αναλάβει μετά την προαγωγή του. Γι’ αυτό και τα κριτήρια πρέπει να περιλαμβάνουν ηγετικές ικανότητες, ικανότητες επίλυσης προβλημάτων, προσαρμοστικότητα και συναισθηματική νοημοσύνη, (δηλαδή ικανότητα να αναγνωρίζει κάποιος και να κατανοεί τα συναισθήματά του και τα συναισθήματα των άλλων, να τα ελέγχει αποτελεσματικά και να δημιουργεί διαρκώς κίνητρα για τον εαυτόν του).
Για να μπορούν οι οργανισμοί να έχουν μόνιμη πηγή υποψηφίων για προαγωγή, πρέπει συνεχώς να προετοιμάζουν τους ταλαντούχους υπαλλήλους μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εργαστηρίων, εναλλαγής καθηκόντων και καθοδήγησης. Με τον τρόπο αυτόν οι υπάλληλοι προετοιμάζονται, για να αναλάβουν σοβαρότερα καθήκοντα και ταυτόχρονα μειώνεται ο κίνδυνος λανθασμένων επιλογών.
Αξιοποίηση της τεχνολογίας
Η αξιοποίηση της τεχνολογίας κατέστησε πιο αποτελεσματική την επιλογή των κατάλληλων υποψηφίων για προαγωγή. Στο διαδίκτυο λειτουργούν διάφορες πλατφόρμες, οι οποίες βοηθούν στην αξιολόγηση των υποψηφίων και στην επιλογή των καταλληλοτέρων, συνδέοντας τα προσόντα των υποψηφίων με τις μελλοντικές ανάγκες του οργανισμού. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο κίνδυνος προκαταλήψεων και βελτιώνεται η διαφάνεια. Με την αξιοποίηση της τεχνολογίας ενισχύεται η συνέπεια του συστήματος και ο οργανισμός έχει στη διάθεσή του τα αναγκαία αναλυτικά στοιχεία, τα οποία τον βοηθούν στη δημιουργία ενός συστήματος αποτελεσματικού, αξιόπιστου και ευθυγραμμισμένου με την ανάπτυξη του οργανισμού.
Δικαιοσύνη και συμπερίληψη
Οι προαγωγές πρέπει να είναι δίκαιες, συμπεριληπτικές και απαλλαγμένες από οποιεσδήποτε διακρίσεις. Όλοι οι υπάλληλοι πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες ανέλιξης, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, εθνικότητας και παρελθόντος. Με τον τρόπο αυτόν, ο οργανισμός ενισχύει την εταιρική του κουλτούρα και βελτιώνει την ηγετική του προοπτική.
Μετά τις προαγωγές ο οργανισμός πρέπει να αντιμετωπίζει με διαφάνεια και στοιχεία τους υποψηφίους, που δεν θα προαχθούν.
Επικοινωνία{
Η σωστή επικοινωνία είναι απαραίτητη τόσο πριν όσο και κατά και μετά τις προαγωγές. Πριν τις προαγωγές το προσωπικό πρέπει να ενημερώνεται για τις κενές θέσεις, τα κριτήρια και τη διαδικασία, που θα ακολουθηθεί. Μετά τις προαγωγές, ο οργανισμός πρέπει να φροντίζει, για την ομαλή ανάληψη των νέων καθηκόντων από τους προαχθέντες, εξηγώντας τους τις ευθύνες τους, τα πρότυπα απόδοσής τους και τις μελλοντικές τους προοπτικές. Όσον αφορά αυτούς που δεν θα προαχθούν, πέραν των όσων έχουν αναφερθεί στην προηγούμενη παράγραφο, ο οργανισμός πρέπει να τους δίνει εποικοδομητική ανατροφοδότηση και να τους συμβουλεύει, πως να βελτιωθούν, ώστε να διεκδικήσουν σύντομα προαγωγή.
Επίλογος
Οι προαγωγές δεν πρέπει να αφήνονται στην τύχη. Πρέπει να είναι το αποτέλεσμα προσεκτικού προγραμματισμού, αντικειμενικής αξιολόγησης και στρατηγικής επιλογής. Οι οργανισμοί πρέπει να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν ένα δίκαιο σύστημα προαγωγών, το οποίο να είναι διαφανές και ευθυγραμμισμένο με τους στόχους τους. Αυτό επιτυγχάνεται με τον έλεγχο της απόδοσης του προσωπικού, την ανάπτυξη στελεχών, την αξιοποίηση της τεχνολογίας, της συμπερίληψης και της ανοικτής επικοινωνίας.
* Fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου | Ιδρυτικού μέλους του Κυπριακού Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και του Κυπριακού Συνδέσμου Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού
