Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) βελτιστοποιεί τον τρόπο με τον οποίο αξιολογεί τις αλλαγές στα εσωτερικά μοντέλα των τραπεζών για τον πιστωτικό κίνδυνο, όπως ανακοινώθηκε την Δευτέρα.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η ΕΚΤ επιταχύνει την έγκριση αλλαγών στα εσωτερικά μοντέλα, με την επιφύλαξη των διασφαλίσεων.Η έμφαση μετατοπίζεται σε τομείς υψηλότερου κινδύνου, μειώνοντας περαιτέρω τον φόρτο εργασίας για τις τράπεζες και τις εποπτικές αρχές, διατηρώντας παράλληλα την κατάλληλη εποπτική εποπτεία.
Αυτή η μεταρρύθμιση, σημειώνεται, επιτρέπει στις τράπεζες να εφαρμόζουν γρήγορα αλλαγές στα μοντέλα, χωρίς να χρειάζεται να διατηρούν παράλληλα παλιά και νέα μοντέλα εν αναμονή της εποπτικής αξιολόγησης. Αυτό υπόκειται σε διασφαλίσεις για να διατηρούνται οι τράπεζες ανθεκτικές.
Οι τροποποιήσεις, επισημαίνεται, αντιμετωπίζουν τον μεγάλο όγκο αιτήσεων για ουσιαστικές αλλαγές μοντέλων, οι οποίες έχουν ασκήσει πίεση στους εποπτικούς πόρους. Αυτό είχε οδηγήσει σε μεγάλα χρονοδιαγράμματα έγκρισης για ουσιαστικές αλλαγές μοντέλων και είχε καθυστερήσει την ικανότητα των τραπεζών να διορθώσουν τις ελλείψεις ή να εφαρμόσουν βελτιώσεις. Αυτές οι καθυστερήσεις έχουν παρεμποδίσει την αποτελεσματική χρήση των μοντέλων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή επέλεξε μια ρεαλιστική αναβαθμονόμηση των κριτηρίων ουσιαστικότητας, με στόχο τη μείωση του συνολικού αριθμού των αλλαγών που υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση.
Ως αποτέλεσμα, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση σε ποσοτικά όρια, μειώνοντας σημαντικά τον αριθμό των αλλαγών που ταξινομούνται ως ουσιώδεις, διατηρώντας παράλληλα την κατάλληλη εποπτική ορατότητα.
Οι ποιοτικοί παράγοντες ενεργοποίησης περιορίζονται σε αλλαγές που συνεπάγονται αναδιαμορφώσεις μοντέλων και επαναξιολογήσεις παραμέτρων κινδύνου ή σημαντικές αλλαγές στους ορισμούς των τραπεζών για την αθέτηση. Οι αλλαγές που σχετίζονται με την τακτική συντήρηση μοντέλων θα υπόκεινται γενικά σε κοινοποίηση, εκτός εάν υπερβαίνουν τα ποσοτικά όρια.
Σύμφωνα με τους τραπεζικούς κανόνες της ΕΕ, και με την εποπτική άδεια της ΕΚΤ, οι τράπεζες μπορούν να χρησιμοποιούν εσωτερικά μοντέλα αντί για τυποποιημένους συντελεστές στάθμισης κινδύνου για τον υπολογισμό των κεφαλαιακών τους απαιτήσεων. Οι τράπεζες πρέπει επίσης να ζητούν την έγκριση της ΕΚΤ για ουσιώδεις αλλαγές σε υπάρχοντα μοντέλα. Η νέα προσέγγιση της ΕΚΤ επιταχύνει αυτήν τη διαδικασία έγκρισης για ουσιώδεις αλλαγές.
Απλοποίηση τραπεζικής εποπτείας
Στην ανακοίνωση, αναφέρεται ότι η μεταρρύθμιση αποτελεί μέρος της ατζέντας της ΕΚΤ για την απλοποίηση της τραπεζικής εποπτείας, διατηρώντας παράλληλα υψηλά εποπτικά πρότυπα και διασφαλίζοντας την ανθεκτικότητα, και βασίζεται σε αρκετά χρόνια εποπτικού έργου για να καταστήσει τα εσωτερικά μοντέλα των τραπεζών πιο αξιόπιστα και συνεπή. Αυτό επιτρέπει πλέον στην ΕΚΤ να εποπτεύει αυτά τα μοντέλα με πιο στοχευμένο και βασισμένο στον κίνδυνο τρόπο.
Τι αλλάζει από 1η Οκτωβρίου
Από την 1η Οκτωβρίου 2026 και μετά, η ΕΚΤ θα επιτρέπει στις τράπεζες να εφαρμόζουν ουσιώδεις αλλαγές στα εσωτερικά τους μοντέλα για τον πιστωτικό κίνδυνο λίγο μετά την υποβολή ενός πλήρους πακέτου αίτησης. Αυτό εξαρτάται από την αξιόπιστη επιβεβαίωση από τη λειτουργία εσωτερικού ελέγχου μιας τράπεζας ότι το αναθεωρημένο μοντέλο συμμορφώνεται με τις κανονιστικές απαιτήσεις και ότι η τράπεζα είναι έτοιμη να εφαρμόσει την αλλαγή.
Όταν η αλλαγή μοντέλου οδηγεί σε χαμηλότερους συντελεστές στάθμισης κινδύνου, η τράπεζα θα εξακολουθεί να λαμβάνει ταχεία έγκριση για τη χρήση του νέου μοντέλου, αλλά το όφελος από τα κανονιστικά κεφάλαια θα περιορίζεται από ένα κατώτατο όριο. Ένα τέτοιο κατώτατο όριο θα εφαρμόζεται σε όλες τις εγκεκριμένες αλλαγές μοντέλου και μπορεί να αρθεί μόνο αφού η ΕΚΤ αξιολογήσει διεξοδικά τα χαρακτηριστικά του νέου μοντέλου μέσω στοχευμένης επιτόπιας έρευνας.
Για ευαίσθητες περιπτώσεις, η ΕΚΤ διατηρεί την επιλογή να ακολουθήσει την τυπική διαδικασία έγκρισης. Αυτό σημαίνει ότι η τράπεζα πρέπει να περιμένει το αποτέλεσμα μιας ειδικής επιτόπιας έρευνας προτού εφαρμόσει την αλλαγή.
Το 2025, η ΕΚΤ διεξήγαγε 74 τέτοιες επιτόπιες έρευνες εσωτερικών μοντέλων και περισσότερες από το 90% αυτών ενεργοποιήθηκαν από τράπεζες που ζήτησαν αρχικές εγκρίσεις μοντέλων ή ουσιώδεις αλλαγές μοντέλων, συμπεριλαμβανομένων αλλαγών για την αντιμετώπιση ευρημάτων από προηγούμενες αξιολογήσεις της ΕΚΤ.
Επιτόπιες έρευνες
Σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση, η ΕΚΤ θα διεξάγει αυτές τις επιτόπιες έρευνες εσωτερικών μοντέλων κυρίως όπου οι υψηλότεροι κίνδυνοι απαιτούν στενότερο έλεγχο. Οι ουσιαστικές αλλαγές στα μοντέλα δεν θα ενεργοποιούν πλέον αυτόματα μια επιτόπια έρευνα.
Όπως τονίζεται, αυτό απελευθερώνει πόρους και επιτρέπει στην ΕΚΤ να στραφεί προς μια πιο προληπτική εποπτική προσέγγιση, εστιάζοντας την επιτόπια εργασία της όπου οι υψηλότεροι κίνδυνοι απαιτούν στενότερο έλεγχο, όπως μοντέλα με ακραία συμπεριφορά σε οριζόντιες αναλύσεις ή μοντέλα που ενδέχεται να παρουσιάζουν αδυναμίες σε ένα μεταβαλλόμενο μακροοικονομικό περιβάλλον.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) δημοσίευσε χθες ένα αναθεωρημένο Ρυθμιστικό Τεχνικό Πρότυπο για την αξιολόγηση της ουσιαστικότητας των αλλαγών στα εσωτερικά μοντέλα για τον πιστωτικό κίνδυνο.
Η ΕΑΤ επαναβαθμονόμησε τα κριτήρια ουσιαστικότητας, με μεγαλύτερη εξάρτηση από ποσοτικά όρια και πιο στοχευμένα ποιοτικά εναύσματα. Αυτό μειώνει σημαντικά τον αριθμό των αλλαγών που ταξινομούνται ως ουσιαστικές και, ως εκ τούτου, υπόκεινται στην έγκριση της ΕΚΤ, διατηρώντας παράλληλα την κατάλληλη εποπτική ορατότητα.
Η ΕΚΤ συνεχίζει να ενθαρρύνει τις τράπεζες να επικεντρώνουν τα εσωτερικά τους μοντέλα σε στρατηγικά χαρτοφυλάκια δανείων και να στραφούν στην τυποποιημένη προσέγγιση όταν τα μοντέλα εφαρμόζονται σε μικρά χαρτοφυλάκια, βασίζονται σε περιορισμένα αντιπροσωπευτικά δεδομένα, απαιτούν υψηλή λειτουργική προσπάθεια ή είναι δαπανηρά στη συντήρησή τους.
