Σε στάση αναμονής βρίσκεται η κυβέρνηση, ως προς την ανακοίνωση νέων μέτρων στήριξης, για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από το ενεργειακό σοκ, που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, επιλέγοντας να μην βιαστεί τόσο ως προς το περιεχόμενο, όσο και ως προς τον χρόνο εφαρμογής τους.
Το μήνυμα που έστειλε χθες το οικονομικό επιτελείο, είναι διπλό. Από τη μία η Κύπρος διατηρεί σήμερα τη χαμηλότερη τιμή υγρών καυσίμων, τόσο προ όσο και μετά φόρων, στην Ευρώπη και από την άλλη ήδη βρίσκονται σε ισχύ μέτρα στήριξης ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ.
Η επιλογή της στάσης αναμονής βασίζεται και στην έντονη μεταβλητότητα που χαρακτηρίζει τις αγορές. Με κίνηση πρόωρα, θα είχε ως αποτέλεσμα να μην είναι αρκετή και να απαιτηθούν νέα μέτρα, εξέλιξη που θέλει να αποφύγει το ΥΠΟΙΚ.
Η προσέγγιση αυτή, όπως διαφαίνεται από τις τοποθετήσεις κυβερνητικών αξιωματούχων, βασίζεται στην ανάγκη προσεκτικής στάθμισης των εξελίξεων σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον. Ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, διευκρίνισε τη Δευτέρα, ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας και δεν προτίθεται να προχωρήσει σε οριζόντια μέτρα, όπως η επιβολή πλαφόν στα καύσιμα, υπογραμμίζοντας ότι οι παρεμβάσεις θα γίνουν «όταν πρέπει» και με τρόπο στοχευμένο.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και οι δηλώσεις του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι το οικονομικό επιτελείο έχει ήδη καταρτίσει κατάλογο μέτρων, τα οποία θα ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη διάρκεια όσο και την ένταση της περιφερειακής κρίσης. Όπως σημείωσε, τα μέτρα θα είναι συμβατά με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θα έχουν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα εφαρμογής.
Τα μέτρα των €100 εκατ.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από τον κ. Λετυμπιώτη στη σημασία της δημοσιονομικής σταθερότητας, επισημαίνοντας, ότι η δυνατότητα της κυβέρνησης να εξετάζει και να σχεδιάζει νέα μέτρα, οφείλεται ακριβώς στα «στέρεα δημοσιονομικά θεμέλια» της οικονομίας. Υπενθύμισε, δε, ότι ήδη εφαρμόζονται μέτρα συνολικού ύψους περίπου €100 εκατ.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση κατά 10% του ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια, επιδοτήσεις για ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς και μηδενικός ή μειωμένος ΦΠΑ σε βασικά αγαθά. Όπως ανέφερε ο κ. Λετυμπιώτης, αυτά τα μέτρα λειτουργούν ήδη ως «δίχτυ προστασίας» για καταναλωτές και επιχειρήσεις, περιορίζοντας τις άμεσες επιπτώσεις από τις αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη διαβούλευση και με τα πολιτικά κόμματα, τα οποία έχουν ήδη καταθέσει ή αναμένεται να καταθέσουν πρόσθετες προτάσεις. Οι εισηγήσεις αυτές, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, θα αξιολογηθούν υπό το πρίσμα της δημοσιονομικής δυνατότητας της χώρας, της ρεαλιστικότητας και της συμβατότητάς τους με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
O ΔΗΣΥ ζητεί, σε χθεσινή του ανακοίνωση, την εκπόνηση ενός έκτακτου πλάνου για την οικονομία και να αποφευχθεί ο λαϊκισμός λόγω εκλογών. Ο ΔΗΣΥ τονίζει, ότι παρακολουθεί καθημερινά την κατάσταση και αναλύει κάθε σενάριο και έχει ήδη καταθέσει προτάσεις και είναι έτοιμος να συμβάλει εποικοδομητικά. "Την ίδια στιγμή", αναφέρει, "λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας που επικρατεί, τονίζουμε την ανάγκη για διατήρηση δημοσιονομικού περιθωρίου, που να εξασφαλίζει την οικονομική σταθερότητα. Τονίζουμε επίσης την ανάγκη να επιδειχθεί σύνεση και σοβαρότητα από όλες τις πολιτικές δυνάμεις και να παραμεριστούν λαϊκίστικες πολιτικές λόγω εκλογών".
Τη λήψη μέτρων ζήτησε και ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντή. Σημειώνει, πως οι λύσεις που θα δώσουν φθηνότερο ηλεκτρισμό, στις οποίες αναφέρθηκε ο γενικός ελεγκτής, "προϋποθέτουν εκτενείς δημόσιες επενδύσεις, το κόστος των οποίων θα επιβαρύνει τους καταναλωτές και τους φορολογούμενους". Επίσης ζητεί να εξεταστεί άμεσα η θέσπιση μηχανισμού προσαρμογής του κόστους διοξειδίου του άνθρακα στη χονδρική αγορά ηλεκτρισμού, το οποίο, για το μέσο νοικοκυριό στην Κύπρο, φτάνει το 19%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται μόλις 11%.
