Τα ενεργειακά σοκ τείνουν να μειώνουν τις επενδύσεις και την καινοτομία στην Ευρώπη, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Σε άρθρο που υπογράφουν οι Pablo Anaya Longaric, Alessandro De Sanctis, Charlotte Grynberg, Vasileios Kostakis και Francesca Vinci, αναφέρεται ότι οι εισηγμένες στο χρηματιστήριο εταιρείες στην ΕΕ μειώνουν τις επενδύσεις ως απόκριση σε ενεργειακά σοκ.
Η εμπειρική ανάλυση δείχνει ότι μια αύξηση 1% στις τιμές της ενέργειας λόγω πετρελαϊκών κλυδωνισμών οδηγεί σε σημαντική μείωση των δαπανών πάγιου κεφαλαίου (-4,1% μετά από ένα έτος), ενώ οι δαπάνες έρευνας και καινοτομίας μειώνονται σχεδόν κατά 1%, παρουσιάζοντας πιο περιορισμένη επίδραση.
Επιπλέον, οι επιχειρήσεις που είναι οικονομικά περιορισμένες και ενεργοβόρες αντιμετωπίζουν απότομες μειώσεις στις επενδύσεις μετά από αύξηση της τιμής του πετρελαίου.
Εκτεθειμένη η ΕΕ σε ενεργειακές κρίσεις
Σύμφωνα με τους συντάκτες, η ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εισαγόμενη ενέργεια, καθιστώντας την πιο εκτεθειμένη σε ενεργειακές κρίσεις από άλλες μεγάλες οικονομίες.
«Καθώς τα ενεργειακά σοκ ασκούν πτωτική πίεση στις επενδύσεις και στο βαθμό που η επιβράδυνση των επενδύσεων μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγικότητας, η ΕΕ κινδυνεύει να χάσει σταδιακά την ανταγωνιστικότητά της. Αυτό μπορεί να απειλήσει όχι μόνο την τρέχουσα αλλά και τη μελλοντική ευημερία», τονίζεται.
Υποδεικνύεται ότι τα μέτρα πολιτικής τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα πρέπει να στοχεύουν στη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ, στη μείωση των τιμών της ενέργειας και στον μετριασμό της έκθεσης των επιχειρήσεων σε μελλοντικούς ενεργειακούς κλυδωνισμούς.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι ενώ οι εθνικές παρεμβάσεις είναι οι πλέον κατάλληλες για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ζητημάτων ανά χώρα, οι δράσεις της ΕΕ θα πρέπει να στοχεύουν στην αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων και στην προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των χωρών.
Οι εκθέσεις Draghi και Letta περιέχουν αρκετές προτάσεις για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων. Αυτές περιλαμβάνουν την ενίσχυση της κοινής προμήθειας εισαγωγών φυσικού αερίου για την αύξηση της ισχύος της ΕΕ στην αγορά και την επέκταση της χρήσης μακροπρόθεσμων συμβολαίων ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι δύο εκθέσεις τονίζουν επίσης ότι η επιτάχυνση και η απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης, η διοχέτευση κονδυλίων της ΕΕ και η προώθηση διασυνοριακών έργων για την τόνωση της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και θα μειώσει τις τιμές της ενέργειας μεσοπρόθεσμα.
Τέλος, η προώθηση της ένωσης κεφαλαιαγορών θα μπορούσε να βοηθήσει στην άμβλυνση των χρηματοδοτικών περιορισμών για τις επιχειρήσεις, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επενδύσουν στη βελτίωση της ενεργειακής τους απόδοσης. Μαζί, αυτά τα μέτρα θα έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της ΕΕ σε μελλοντικούς κραδασμούς και να αυξήσουν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητά της.
Σύμφωνα με την έκθεση, η άνοδος των τιμών της ενέργειας μετά την αδικαιολόγητη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, εξέθεσε την ΕΕ στο μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ από τη δεκαετία του 1970.
