του Σίντχαρθ Βενκαταραμακρισνάν
Σε ένα συνέδριο τον Απρίλιο, ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις ξέφυγε από τις γνωστές αιχμές κατά της πολυμορφίας, της ενσωμάτωσης και της «εταιρικής ευγένειας» για να στοχεύσει έναν πιο απροσδόκητο στόχο.
«Ένα από τα πράγματα που θα απαγορεύσουμε φέτος στη Φλόριντα είναι η ιδέα ενός ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας», είπε στο ακροατήριο στην Πενσιλβανία, υπό τις ιαχές και τις επευφημίες. «Μαντέψτε τι θα συμβεί. Θα προσπαθήσουν να επιβάλουν μια ατζέντα ESG (περιβάλλον, κοινωνία, διακυβέρνηση) μέσω αυτού».
Τα CBDCs (ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας) είναι ένα θέμα αυξανόμενης πολιτικής σημασίας και, μεταξύ περιθωριακών ομάδων, υφέρπουσας παράνοιας. Αν και η ακριβής φύση των CBDCs διαφέρει από χώρα σε χώρα, η γενική τους φύση είναι αυτή μιας ψηφιακής εκδοχής των φυσικών μετρητών - χρήματα που εκδίδονται από την κεντρική τράπεζα, σε αντίθεση με τα κρυπτονομίσματα τα οποία δημιουργούνται από ιδιωτικές οντότητες.
Περισσότερες από 100 χώρες διερευνούν την εισαγωγή τους, από την Κίνα - της οποίας το «ηλεκτρονικό γουάν» προσφέρει μεγαλύτερο έλεγχο και εποπτεία - έως τη Νιγηρία, όπου το eNaira ξεκίνησε εν μέρει για να βοηθήσει στην πάταξη της άτυπης χρήσης μετρητών και της εκλογικής απάτης.
Οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποτελούν εξαίρεση. Τον Ιανουάριο του 2022, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ξεκίνησε μια περίοδο συζήτησης και δημόσιου σχολιασμού σχετικά με τα CBDCs. Η Fed της Βοστώνης και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης ολοκλήρωσαν τον Δεκέμβριο ένα έργο που εξέταζε την τεχνική σκοπιμότητα των ψηφιακών μετρητών.
Τον Φεβρουάριο, η Τράπεζα της Αγγλίας και το Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσαν ότι εξετάζουν σχέδια για μια «ψηφιακή λίρα», με γνώμονα τους φόβους ότι σε έναν όλο και πιο άχρηστο κόσμο, οι ιδιωτικές εταιρείες προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις στο χρήμα των κεντρικών τραπεζών.
Εάν τα εναλλακτικά συστήματα πληρωμών αποκτήσουν ευρεία αποδοχή, θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την ικανότητα των κεντρικών τραπεζών να ασκούν νομισματική πολιτική. Και αν οι μέθοδοι αυτές δεν είναι διαλειτουργικές, θα μπορούσε να παρεμποδιστεί η δυνατότητα των ανθρώπων να πραγματοποιούν βασικές συναλλαγές.
«Νομίζω ότι [η Τράπεζα της Αγγλίας] άρχισε να δραστηριοποιείται πραγματικά χάρη στο [έργο] Libra [της Meta]», λέει ο Βαρούν Πολ, ο οποίος πέρασε πάνω από μια δεκαετία στην Τράπεζα της Αγγλίας και τώρα είναι διευθυντής CBDC και υποδομών χρηματοπιστωτικών αγορών στη fintech Fireblocks. Το Libra οραματίστηκε αρχικά το 2019 ως ένα παγκόσμιο stablecoin, ένα κρυπτονόμισμα με σταθερή αξία. Αλλά οι φόβοι για τη σταθερότητα και το ξέπλυμα χρήματος οδήγησαν τις αρχές να πιέσουν προς τα πίσω. Τελικά, τερματίστηκε η λειτουργία του το 2022.
Η ψηφιακή λίρα θα λειτουργούσε σε ένα ψηφιακό βιβλίο που θα διαχειριζόταν η BoE. Η υλοποίησή της θα βασιζόταν σε μια σύμπραξη ιδιωτικού και δημόσιου τομέα μεταξύ της κεντρικής τράπεζας και ιδιωτικών εταιρειών, οι οποίες θα παρείχαν πρόσβαση στο CBDC δημιουργώντας ηλεκτρονικά πορτοφόλια ή έξυπνες κάρτες.
«Σύμφωνα με αυτές τις προτάσεις, η ψηφιακή λίρα θα είναι τόσο ιδιωτική όσο και οι πληρωμές με κάρτες και οι τραπεζικοί λογαριασμοί που εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν καθημερινά», αναφέρει το Υπουργείο Οικονομικών. «Αυτό σημαίνει ότι [ούτε] η κυβέρνηση, ούτε η Τράπεζα της Αγγλίας μπορούν να έχουν πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα οποιουδήποτε ή να δουν πώς οι άνθρωποι ξοδεύουν τα χρήματά τους».
Όμως, ένα αυξανόμενο πλήθος επαναλαμβάνει την άποψη του ΝτεΣάντις, ή προχωράει ακόμη παραπέρα, καταγγέλλοντας τα CBDCs ως ένα εργαλείο που σχεδιάστηκε από τις παγκόσμιες ελίτ και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ για να καταστρέψει την ελευθερία, μέρος του ίδιου συνωμοτικού περιβάλλοντος με τα εμβόλια και την κλιματική πολιτική.
Ο αντίκτυπος της παραπληροφόρησης στην κοινωνία μπορεί να είναι φυσικός, από τις επιθέσεις σε ιστούς 5G στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2020 μέχρι την απόπειρα εξέγερσης στο κτήριο του Καπιτωλίου των ΗΠΑ στις 6 Ιανουαρίου 2021. Μέχρι στιγμής, η παραπληροφόρηση γύρω από τα CBDC δεν έχει φτάσει ακόμη σε τέτοια ύψη. Αλλά κινδυνεύει να υπονομεύσει την υιοθέτηση και να εδραιώσει τους φόβους για την κυβερνητική επιτήρηση.
Ο συνωμοσιολογικός θόρυβος έχει αποσπάσει την προσοχή από τους εύλογους φόβους που εγείρουν οι εμπειρογνώμονες και οι ακτιβιστές σχετικά με τις απειλές για την ιδιωτική ζωή και τη συμμετοχικότητα. Χωρίς επαρκή απάντηση σε αυτά τα ζητήματα, λένε οι ακτιβιστές, δεν θα υπάρξει δημόσια αποδοχή.
«Αν οι άνθρωποι δεν αισθάνονται σίγουροι ότι εμπλέκονται με ένα CBDC ή με οποιαδήποτε άλλη ψηφιακή μορφή χρήματος, δεν θα έχετε συγκατάθεση», λέει ο λόρδος Κρίστοφερ Χολμς, ένας συντηρητικός βουλευτής που κάνει καμπάνιες για μεγαλύτερη πρόσβαση σε μεθόδους πληρωμής, «και χωρίς συγκατάθεση, δεν έχετε καν ξεκινήσει».
Μια ανάρτηση που κυκλοφορεί στο X, με ένα βίντεο από έναν λογαριασμό που ισχυρίζεται ότι «κακοί έκπτωτοι άγγελοι κυβερνούν αυτόν τον κόσμο», προειδοποιεί ότι οι συμβάσεις ενυπόθηκων δανείων θα μπορούσαν να ακυρωθούν εάν οι τράπεζες «μεταπηδήσουν» σε CBDCs. Έχει προβληθεί σχεδόν μισό εκατομμύριο φορές.








