Ζητήματα που αφορούν τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, τον συντονισμό της ευρωπαϊκής απάντησης στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, καθώς και τις προκλήσεις που διαμορφώνονται για την ευρωζώνη σε συνθήκες παρατεταμένης αβεβαιότητας, εξετάστηκαν στο Eurogroup που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε ότι οι προσδοκίες για ταχεία αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή δεν επιβεβαιώθηκαν, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μία παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας που επηρεάζει ήδη βασικούς οικονομικούς δείκτες.
Όπως ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, οι εξελίξεις στην περιοχή έχουν άμεσο αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας, στον πληθωρισμό και στους ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ η πίεση γίνεται αισθητή τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πιο ευάλωτους πολίτες, οι οποίοι επηρεάζονται εντονότερα από το αυξημένο κόστος ζωής.
Ο πρόεδρος του Eurogroup σημείωσε ότι η ΕΕ πρέπει να είναι προετοιμασμένη για σενάρια παρατεταμένων διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης πιθανής επιδείνωσης της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, η οποία θα μπορούσε να επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα. Όπως είπε, απαιτείται στενός συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών, σημειώνοντας πως αυτός αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Αναφερόμενος στη γενικότερη εικόνα της ευρωζώνης, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι, παρά τις προκλήσεις, η Ευρώπη διατηρεί ισχυρά θεμέλια, με χαμηλή ανεργία και σταθεροποίηση του πληθωρισμού πριν από το τελευταίο ενεργειακό σοκ. «Αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζουμε με σχεδιασμό, συνέπεια και υπευθυνότητα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Επισήμανε πως τα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει μέτρα για τη στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων και δρουν συντονισμένα, με κοινό παρονομαστή ότι τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά, σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που έχουν συμφωνηθεί, αλλά και με τους στόχους της πράσινης μετάβασης. «Σε ένα περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων, η διατήρηση αυτής της ισορροπίας δεν είναι εύκολη, αλλά είναι απολύτως αναγκαία», συμπλήρωσε.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη συζήτηση με την Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ, Όγια Σελασούν, με τον κ. Πιερρακάκη να μεταφέρει πως το ΔΝΤ αναγνωρίζει τη θετική αφετηρία της Ευρώπης, αλλά επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις της κρίσης δεν κατανέμονται ομοιόμορφα. Πρόσθεσε ότι οι οικονομίες με υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας και περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο αντιμετωπίζουν εντονότερες πιέσεις, γεγονός που απαιτεί πιο στοχευμένες πολιτικές παρεμβάσεις.
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι το ΔΝΤ υπολογίζει πως περίπου το 70% του συνολικού κόστους των μέτρων που λήφθηκαν το 2022 δεν ήταν στοχευμένο ή στρέβλωνε τις τιμές ή και τα δύο. Όσον αφορά το τρέχον ενεργειακό σοκ, σημείωσε πως το ΔΝΤ εκτιμά ότι το 33% των επιδοτήσεων ηλεκτρικής ενέργειας, εάν τα μέτρα δεν είναι στοχευμένα, μπορεί να κατευθυνθεί στο 20% του πληθυσμού, έναντι μόλις 11% για το φτωχότερο 20%. Ο πρόεδρος του Eurogroup ανέφερε πως το χάσμα είναι ακόμη μεγαλύτερο στα καύσιμα μεταφορών, καθώς το 34% μπορεί να καταλήγει στα πλουσιότερα νοικοκυριά και μόνο το 9% στα φτωχότερα, εφόσον τα μέτρα δεν είναι στοχευμένα.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ενεργειακή αποδοτικότητα και η στροφή προς ανανεώσιμες πηγές έχουν συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά τα τελευταία χρόνια. Σημείωσε ωστόσο πως παρά τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, οι πρόσφατες εξελίξεις καταδεικνύουν την ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε καθαρές μορφές ενέργειας, διασυνδέσεις και ευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε αναφορά στο σχέδιο της Κομισιόν «AccelerateEU», το οποίο χαρακτήρισε ως σημαντικό βήμα προς τα εμπρός.
Ο πρόεδρος του Eurogroup ανέφερε ότι σύμφωνα με τις σχετικές ενημερώσεις από την εποπτεία του τραπεζικού συστήματος και το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης, ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας παραμένει ανθεκτικός, αν και απαιτείται συνεχής ετοιμότητα λόγω αυξημένης αβεβαιότητας και τεχνολογικών εξελίξεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, γνωστοποίησε πως αποφασίστηκε η έναρξη συζήτησης για τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, με έμφαση στους κινδύνους και τις προοπτικές που δημιουργούνται.
Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε πως μία πιο ολοκληρωμένη τραπεζική αγορά μπορεί να ενισχύσει την κατανομή κεφαλαίων, τη διαφοροποίηση κινδύνου και τις επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Κλείνοντας, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η Ευρώπη καλείται να κινηθεί σε ένα περιβάλλον πολλαπλών και αλληλένδετων προκλήσεων, με βασικούς άξονες την υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική, την ενεργειακή μετάβαση, την εμβάθυνση της χρηματοπιστωτικής ολοκλήρωσης και την ενίσχυση της καινοτομίας. «Η ανθεκτικότητα που έχει χτιστεί μέχρι σήμερα αποτελεί τη βάση για το επόμενο βήμα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι η ενίσχυση της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Οικονομίας, Παραγωγικότητας, Εφαρμογής και Απλούστευσης, Βάλντις Ντομπρόβσκις, επισήμανε ότι οι αυξημένες τιμές ενέργειας επηρεάζουν το σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας, επιβαρύνοντας τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά, ενώ οδηγούν σε χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό. Όπως ανέφερε, οι επιπτώσεις ενισχύονται από τη μείωση της εμπιστοσύνης, τις αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες και την ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση, με τον συνολικό αντίκτυπο να εξαρτάται από την πορεία της σύγκρουσης και τις συνέπειες στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Σημείωσε ότι, σε σύγκριση με το 2022 και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ΕΕ είναι πλέον καλύτερα προετοιμασμένη να απορροφήσει ένα ενεργειακό σοκ, λόγω της διαφοροποίησης των προμηθειών φυσικού αερίου και της ταχύτερης ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αν και οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες.
Ο κ. Ντομπρόβσκις υπογράμμισε ότι ο τρέχων πόλεμος θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, τονίζοντας την ανάγκη διατήρησης υγιών δημοσιονομικών μεγεθών, καθώς το περιθώριο κινήσεων είναι πλέον περιορισμένο λόγω υψηλότερου χρέους, επιτοκίων και αυξημένων αναγκών, μεταξύ άλλων και για την άμυνα. Όπως ανέφερε, τα μέτρα στήριξης θα πρέπει να είναι προσωρινά και στοχευμένα, χωρίς να ενισχύουν τη συνολική ζήτηση ενέργειας, επισημαίνοντας ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης ως προς τη στόχευσή τους.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία «AccelerateEU» της Κομισιόν, η οποία περιλαμβάνει παραδείγματα πολιτικών που μπορούν να μετριάσουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, περιορίζοντας ταυτόχρονα το δημοσιονομικό κόστος και ενισχύοντας τον συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών.
Διευθύνων Σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Πιερ Γκραμενιά, ανέφερε ότι η συζήτηση για την ψηφιακή χρηματοδότηση αποτελεί βασικό βήμα για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ψηφιοποίηση μετασχηματίζει το χρηματοπιστωτικό σύστημα, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για κρίσιμο παράγοντα τόσο για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης όσο και για τη μακροπρόθεσμη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, με ορίζοντα τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής θέσης έως τον Ιούλιο.
Αναφερόμενος στην τραπεζική ένωση, σημείωσε ότι οι τοποθετήσεις των επικεφαλής του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού και του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης επιβεβαίωσαν τη σημασία διατήρησης υγιών τραπεζών και αποτελεσματικών μηχανισμών εξυγίανσης, ιδίως σε περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον καθοριστικό ρόλο των ιδιωτικών επενδύσεων για την κάλυψη των αυξημένων χρηματοδοτικών αναγκών της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Όπως δήλωσε, η διασυνοριακή τραπεζική ενοποίηση συνδέεται άμεσα με την ικανότητα της Ευρώπης να χρηματοδοτεί τις στρατηγικές της προτεραιότητες, διευκολύνοντας τη διοχέτευση αποταμιεύσεων σε επενδύσεις και την ανάπτυξη πανευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών προϊόντων, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη αποφυγής κινδύνων που σχετίζονται με υπερμεγέθεις τραπεζικούς ομίλους.
Πηγή: ΚΥΠΕ
