Ο Ντόναλντ Τραμπ ήρθε, είδε και μάλλον νομίζει ότι κατέκτησε. Για μεγάλο μέρος αυτής της εβδομάδας στις Άλπεις, οι συζητήσεις στις αίθουσες και στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός προσηλώθηκαν στο τι θα έκανε ή δεν θα έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος. Ωστόσο, τις εντυπώσεις «έκλεψε» ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μάρκ Κάρνεϊ, με μία ομιλία καθοριστική για τις διεθνείς εξελίξεις και την επιθετικότητα του Ρεπουμπλικανού μεγιστάνα.
Στην ομιλία του στην ετήσια συνάντηση των πολιτικών και επιχειρηματικών ελίτ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποχώρησε από τη μαξιμαλιστική του θέση για τη Γροιλανδία, επιμένοντας ότι η χώρα του δεν θα έπαιρνε το ημιαυτόνομο νησί της Δανίας με τη βία. Αργότερα, μετά από συναντήσεις με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο Τραμπ εγκατέλειψε και τις δασμολογικές απειλές του, δηλώνοντας ότι υπήρχε ένα πλαίσιο για κάποιου είδους συμφωνία, που θα ικανοποιούσε τις ανησυχίες του για την ασφάλεια στην Αρκτική.
Στη συνέχεια, την Πέμπτη, οι συνεδριάσεις στο Νταβός έφεραν ξανά τον Τραμπ στο επίκεντρο για το «περίφημο» «Συμβούλιο Ειρήνης», το οποίο ο Λευκός Οίκος έχει διαφημίσει ως εργαλείο για την επίλυση παγκόσμιων συγκρούσεων, όπως αυτή στην Γάζα, με εύρος που συναγωνίζεται αυτό των Ηνωμένων Εθνών.
Η ομιλία Κάρνεϊ που «άνοιξε τα μάτια» των Ευρωπαίων
Αμέσως μετά, έφυγε από το Νταβός, παίρνοντας μαζί του τη φρενίτιδα των μέσων ενημέρωσης. Όμως, τα «επιτεύγματα» του Τραμπ δεν είχαν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Αυτή η διάκριση ανήκει στον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, η ομιλία του οποίου, την Τρίτη, θεωρήθηκε ευρέως ως η καθοριστική στιγμή της εβδομάδας.
Ο Κάρνεϊ, ο οποίος έφτασε στο Νταβός μετά από μία επίσκεψη στην Κίνα και στο Κατάρ, εκφώνησε μια ομιλία που αντιμετώπισε ευθέως τον κόσμο που δημιούργησε η προεδρία του Τραμπ. Προέτρεψε τους ομολόγους του στο Νταβός να «ζήσουν την αλήθεια» και «να σταματήσουν να επικαλούνται τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες, σαν να λειτουργεί ακόμα όπως διαφημίζεται».
Περιέγραψε τους ευσεβείς πόθους σχετικά με τη μεταπολεμική τάξη που πολλοί ηγέτες στη Δύση επικαλούνταν συχνά, ως μια βολική «μυθοπλασία», που αποδεικνύεται «χρήσιμη» ακόμη και όταν «οι ισχυρότεροι θα τη γλίτωναν όταν τους βόλευε» – μία αιχμή για τα λάθη των ΗΠΑ τις τελευταίες δεκαετίες, συμπεριλαμβανομένης ίσως της εισβολής στο Ιράκ το 2003.
«Πείτε τα πράγματα με το όνομά τους: η οικονομική ολοκλήρωση ως εξαναγκασμός»
Ο Κάρνεϊ προέτρεψε τους ομολόγους του να προχωρήσουν. «Ονομάστε το όπως είναι – ένα σύστημα εντεινόμενης αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, όπου οι πιο ισχυροί διεκδικούν τα συμφέροντά τους χρησιμοποιώντας την οικονομική ολοκλήρωση ως εξαναγκασμό», υπογράμμισε. Η στιγμή, που σημαδεύτηκε εκείνη την περίοδο από τις απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία, σηματοδότησε μια «ρήξη», είπε, και απαίτησε από άλλες χώρες να διαφοροποιήσουν τα συμφέροντά τους για να βάλουν τέλος στην αβεβαιότητα και να οικοδομήσουν νέους συνασπισμούς και συμμαχίες.
«Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν μαζί, γιατί αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού», τόνισε χαρακτηριστικά και προσέθεσε πως «σε έναν κόσμο αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, οι χώρες που βρίσκονται στο μέσο έχουν μια επιλογή: να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για εύνοια ή να συμμαχήσουν για να δημιουργήσουν έναν τρίτο δρόμο με αντίκτυπο».
Η φλύαρη τάξη στο Νταβός, σημειώνει η Washington Post, χαιρέτισε την ουσία και τη σαφήνεια της στάσης του Κάρνεϊ. «Γνωρίζουμε ότι αντικατοπτρίζει μια αλλαγή στην παγκόσμια τάξη, που σχεδόν όλοι έχουμε δει να έρχεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, αλλά κανένας σημαντικός ηγέτης δεν ήταν διατεθειμένος να το πει ξεκάθαρα», δήλωσε στην αμερικανική εφημερίδα ο Ίαν Μπρέμερ, πρόεδρος του Eurasia Group, μιας εταιρείας συμβούλων γεωπολιτικών κινδύνων, προσθέτοντας ότι «οι άνθρωποι θα ξανασκεφτούν [την ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού] για πολύ καιρό».
«Οι Ευρωπαίοι να καλέσουν τον Μαρκ – που είναι διαθέσιμος για ‘προπόνηση’ ηγετών»
«Ήταν η μόνη από τις ομιλίες των ηγετών που είδα ότι, με βαρύτητα και ηθική σοβαρότητα, εξέφραζε το σοκ που νιώθουμε πολλοί από εμάς εδώ», επισήμανε από την πλευρά του ο Άνταμ Τουζ, οικονομικός ιστορικός και δημοφιλής podcaster, που συντόνισε μια δύσκολη συζήτηση με τον υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λούτνικ.
Ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, Γερμανός πρώην διπλωμάτης και «μάστερ» της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, συμφώνησε. Περιέγραψε τις δηλώσεις του Κάρνεϊ ως «απολύτως αξιοθαύμαστες» και είπε ότι «υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που τώρα λένε, ‘γιατί δεν μπορούμε να προσκαλέσουμε τον Καναδά να γίνει μέλος της ΕΕ;’»
Ο Μαρκ Κάρνεϊ, ένας ευγενικός πρώην κεντρικός τραπεζίτης, «φτιάχτηκε» κατά κάποιο τρόπο για να πρωταγωνιστήσει στο Νταβός. «Έδωσε μια λαμπρή ομιλία, μια αξιομνημόνευτη ομιλία, και επίσης πιστεύω ότι είναι μια ομιλία που σέβεται κάποιος όπως ο Ντόναλντ Τραμπ», είπε ο Άντονι Σκαραμούτσι, συχνός «θαμώνας» του Νταβός, που ήταν για λίγο διευθυντής επικοινωνίας του Τραμπ στον Λευκό Οίκο. «Και η σύστασή μου προς τους Ευρωπαίους ηγέτες είναι να καλέσετε τον Μαρκ – που είναι διαθέσιμος για ‘προπόνηση’ ηγετών».
«Τον έτσουξε» τον Τραμπ
Ο Τραμπ φαινόταν να έχει ενημερωθεί για την ομιλία του Κάρνεϊ και την ενθουσιώδη υποδοχή του. «Ο Καναδάς ζει εξαιτίας των Ηνωμένων Πολιτειών – να το θυμάσαι, Μαρκ, την επόμενη φορά που θα κάνεις τις δηλώσεις σου», είπε κάπως πικρόχολα από το βήμα του Νταβός, την Τετάρτη. Και την Πέμπτη, σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που απευθυνόταν στον Κάρνεϊ, πρόσθεσε ότι ακυρώνει την πρόσκληση του Καναδά στο Συμβούλιο Ειρήνης.
Την αίσθηση της «ρήξης» που τόνισε ο Κάρνεϊ συμμερίστηκαν, όμως, πολλοί ακόμη στο Νταβός. «Το μόνο πράγμα που έχει προκύψει σε πολλές συνεδρίες στις οποίες έχω συμμετάσχει είναι ότι βρισκόμαστε σε μια νέα πραγματικότητα», δήλωσε ο οικονομολόγος του Πανεπιστημίου Κορνέλ, Eswar Prasad. «Δεν είναι ένας κύκλος που πρόκειται να επιστρέψει σε κάποιο βαθμό κανονικότητας», προέβλεψε.
Γιατί ήταν σημαντική η ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού
Αλλά τι προμηνύει για τη διεθνή συνεργασία και τις κρίσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και η κοινωνική ανισότητα, είναι πιο αβέβαιο. «Ένας λόγος για τον οποίο η ομιλία του Μαρκ Κάρνεϊ ήταν σημαντική ήταν ότι ανέκτησε τη δυνατότητα για χώρες που θέλουν να αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις βάσει κοινών αρχών», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Διεθνούς Επιτροπής Διάσωσης, μιας ανθρωπιστικής οργάνωσης, τονίζοντας πως «η γεωπολιτική τής στιγμής δεν αφορά μόνο στη δύναμη των τιτάνων. Η άνοδος των μεσαίων δυνάμεων και το συλλογικό τους βάρος είναι μια πιθανή διαδρομή προς τα εμπρός για ζητήματα που θα ‘δαγκώσουν’ αν δεν αντιμετωπιστούν».
Όσο για την Comfort Ero, επικεφαλής της International Crisis Group, μιας δεξαμενής σκέψης, θρηνούσε για το γεγονός ότι χρειάστηκε μία απειλή για την κυριαρχία μιας ευρωπαϊκής χώρας, προκειμένου ένας μεγάλος ηγέτης της Δύσης να ανακοινώσει «τι διακυβευόταν και τι είχε περάσει ο υπόλοιπος κόσμος – για να αναγνωρίσει την ανομοιομορφία, την ψευδαίσθηση, την αίσθηση ότι η βασισμένη σε κανόνες τάξη υπήρχε ως προς το πλαίσιο, αλλά όχι στην πράξη».
Πηγή: In.gr
