Γουίτκοφ και Πούτιν στο ίδιο τραπέζι: Τι περιλαμβάνουν οι «νέες ιδέες» για την Ουκρανία- Το δώρο του Ρώσου προέδρου στον Τραμπ

Νέα προσπάθεια για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία βρίσκεται σε εξέλιξη, με τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ να μεταφέρει στον Βλαντίμιρ Πούτιν ένα επικαιροποιημένο πακέτο προτάσεων που διαμορφώθηκε έπειτα από διαβουλεύσεις με το Κίεβο και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Γουίτκοφ συναντήθηκε την Τετάρτη (21/10) με τον Ρώσο πρόεδρο στην Αγία Πετρούπολη, έχοντας μαζί του έγγραφα που περιλαμβάνουν «διάφορες ιδέες» για μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία. Πρόκειται για την ένατη κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Πούτιν.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος έφθασε στη Ρωσία μία ημέρα μετά τις συνομιλίες στο Όσλο με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τους ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας, καθώς και εκπροσώπους ευρωπαϊκών χωρών, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο Reuters ότι στις συζητήσεις σημειώθηκε «ουσιαστική πρόοδος» προς τη διαμόρφωση κοινής προσέγγισης απέναντι στη Μόσχα.

Οι δύο βασικοί άξονες

Σύμφωνα με το Axios, το νέο πλαίσιο κινείται σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις.

Η πρώτη αφορά το μέλλον της Ουκρανίας και περιλαμβάνει αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας, συνέχιση της ευρωπαϊκής της πορείας και ένα συνολικό οικονομικό σχέδιο για τη μεταπολεμική περίοδο, το οποίο θα καλύπτει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και θα δημιουργεί προϋποθέσεις για επενδύσεις και ανάπτυξη.

Η δεύτερη αφορά τη διαμόρφωση των όρων μιας διαρκούς ειρήνης με τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου πλαισίου ασφαλείας μεταξύ Μόσχας και Ευρώπης, αλλά και πιθανών μορφών οικονομικής συνεργασίας μετά τη λήξη του πολέμου.

Το Reuters επιβεβαιώνει ότι μεταξύ των βασικών ζητημάτων που συζητήθηκαν στο Όσλο ήταν οι εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία, το μεταπολεμικό οικονομικό σχέδιο και μια ευρύτερη αρχιτεκτονική ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Ενεργειακή εκεχειρία και Μαύρη Θάλασσα

Ορισμένα από τα επιμέρους στοιχεία του σχεδίου είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται ήδη από τον Σεπτέμβριο.

Ο Ζελένσκι είχε αποκαλύψει στο Axios ότι η Ουάσιγκτον προωθούσε τρεις άμεσες κινήσεις: αμοιβαία παύση επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές, επαναλειτουργία του διαδρόμου σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα και επανέναρξη τριμερών συνομιλιών ΗΠΑ–Ρωσίας–Ουκρανίας.

Το Κίεβο είχε δηλώσει τότε έτοιμο να συζητήσει μια ενεργειακή εκεχειρία, υπό τον όρο ότι η συμφωνία θα ήταν αμοιβαία. Η ιδέα προβλέπει ότι η Ουκρανία θα περιορίσει ή θα σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, εφόσον η Ρωσία πράξει το ίδιο έναντι του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος.

Παράλληλα, η επαναλειτουργία ασφαλέστερων θαλάσσιων διαδρομών στη Μαύρη Θάλασσα θεωρείται πιθανό πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης, καθώς θα μπορούσε να περιορίσει τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα και τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων.

Επιστροφή στις τριμερείς συνομιλίες

Το πιο συγκεκριμένο αίτημα που έθεσε ο Γουίτκοφ στον Πούτιν ήταν η επανέναρξη των απευθείας διαπραγματεύσεων με αμερικανική διαμεσολάβηση.

«Ελπίζω να μπορέσουμε να έχουμε μια καλή συζήτηση για την πιθανή επανέναρξη τριμερών συνομιλιών μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ενώπιον του Ρώσου προέδρου, σύμφωνα με το Reuters.

Το Axios αναφέρει ότι ο Γουίτκοφ πρότεινε ακόμη και τη συμμετοχή τεχνικών ομάδων, οι οποίες θα μπορούσαν να επεξεργαστούν λεπτομερώς τα δύσκολα ζητήματα πριν από μια πιθανή συνάντηση των ηγετών. Ο Ζελένσκι τάσσεται υπέρ μιας συνάντησης με τον Πούτιν και τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ η Μόσχα επιμένει ότι μια τέτοια σύνοδος θα πρέπει προηγουμένως να έχει προετοιμαστεί σε επίπεδο διαπραγματευτών.

Τα μεγάλα εμπόδια παραμένουν

Παρά τη νέα κινητικότητα, οι διαφορές μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας εξακολουθούν να είναι μεγάλες.

Το Reuters σημειώνει ότι ο Πούτιν δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής πρόθεση να εγκαταλείψει βασικούς στόχους της Μόσχας, μεταξύ των οποίων είναι ο πλήρης ρωσικός έλεγχος της περιφέρειας του Ντονέτσκ και η μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Από την άλλη πλευρά, το Κίεβο επιδιώκει δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας και ένα πλαίσιο που θα διασφαλίζει τη μελλοντική κυριαρχία και ασφάλειά του.

Γι’ αυτό και οι αμερικανικές προτάσεις δεν αποτελούν ακόμη συμφωνημένο ειρηνευτικό σχέδιο. Πρόκειται περισσότερο για ένα πλαίσιο διαπραγμάτευσης, στο οποίο η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συνδυάσει άμεσα μέτρα αποκλιμάκωσης με μια ευρύτερη συζήτηση για το μεταπολεμικό καθεστώς ασφαλείας στην Ευρώπη.

Τα έγγραφα που παρέδωσε στον Πούτιν

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι αυτή τη φορά ο Γουίτκοφ μετέφερε γραπτές προτάσεις.

Όπως δήλωσε ο ίδιος στον Πούτιν, είχε μαζί του «αρκετά έγγραφα» που αποτυπώνουν διαφορετικές προσεγγίσεις για μια ειρηνευτική διευθέτηση. Στη διαδικασία συμμετείχε και ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος επρόκειτο να συνδεθεί τηλεφωνικά για να παρουσιάσει πρόσθετες ιδέες.

Επομένως, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η απάντηση της Μόσχας. Η ουσία της νέας αμερικανικής προσπάθειας είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο το πλαίσιο που διαμορφώθηκε με την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους μπορεί να αποτελέσει βάση για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία.

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει συμφωνία ούτε ένδειξη ότι ο Πούτιν έχει αποδεχθεί το νέο πακέτο. Υπάρχει, όμως, επανεκκίνηση της διπλωματικής διαδικασίας και για πρώτη φορά εδώ και μήνες ένα πιο συγκροτημένο σύνολο προτάσεων βρίσκεται ταυτόχρονα ενώπιον Κιέβου, Ευρωπαίων και Μόσχας.

Το δώρο του Πούτιν στον Τραμπ

Η Μόσχα προχώρησε στην αποφυλάκιση του Αμερικανού συνταξιούχου εκπαιδευτικού Στίβεν Χάμπαρντ, ο οποίος κρατούνταν στη Ρωσία με την κατηγορία ότι είχε πολεμήσει στην Ουκρανία ως μισθοφόρος.

Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε αφορμή για μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά του Στιβ Γουίτκοφ προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Κατά την έναρξη των συνομιλιών στην Αγία Πετρούπολη, ο Αμερικανός απεσταλμένος εξήρε την απόφαση του Ρώσου προέδρου και τον χαρακτήρισε «ανθρωπιστή».

«Μιλάτε συχνά για το ότι ο πρόεδρός μου, ο Ντόναλντ Τραμπ, είναι ανθρωπιστής», είπε ο Γουίτκοφ απευθυνόμενος στον Πούτιν, προσθέτοντας: «Είστε κι εσείς ανθρωπιστής, κύριε, και το εκτιμώ».

Ο χαρακτηρισμός αυτός έχει ιδιαίτερη πολιτική φόρτιση, καθώς ο Ρώσος πρόεδρος εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με διεθνές ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο τον Μάρτιο του 2023 για φερόμενα εγκλήματα πολέμου.

Οι δηλώσεις έγιναν λίγο πριν από την έναρξη των επαφών Γουίτκοφ–Πούτιν, με βασικό αντικείμενο τις νέες αμερικανικές προτάσεις για πιθανή διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία.

Τριμερείς συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι;

Ένας νέος γύρος τριμερών συνομιλιών με τη συμμετοχή της Ρωσίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ουκρανίας ενδέχεται να πραγματοποιηθεί στο Αμπού Ντάμπι δήλωσε ο σύμβουλός του Κρεμλίνου επί θεμάτων εξωτερικής πολιτικής Γιούρι Ουσακόφ στο τηλεοπτικό κανάλι Vesti. 

«Εξετάζουμε το Αμπού Ντάμπι… Η συμφωνία ήταν ότι θα γινόταν περίπου στα μέσα Νοεμβρίου», δήλωσε ο Ουσακόφ.

Ο Ουσακόφ δήλωσε επίσης ότι πιστεύει ότι η σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας πλησιάζει στο τέλος της, αν και πρόσθεσε ότι είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πόσο κοντά βρίσκεται μια τέτοια κατάληξη.