«Αν όλα πάνε καλά, μετά από δύο εβδομάδες δεν θα υπάρχουν νέες εστίες μόλυνσης και αυτό σημαίνει ότι τότε θα μπορούμε να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε την έξοδο από την κατάσταση της κρίσης. Αυτό που είναι πολύ σημαντικό τώρα, σε αυτό το πολύ πρώιμο στάδιο, είναι να ακολουθούν όλοι τους κανόνες. Η σφαγή των ζώων, όλοι οι περιορισμοί στην κυκλοφορία και τα μέτρα επιτήρησης είναι τα πιο σημαντικά».
Σαν ειρωνεία ακούγονται δύο περίπου μήνες μετά, τα λόγια του Ευρωπαίου Επιτρόπου αρμόδιου για την Υγεία των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, κατά την πρώτη επίσκεψη που πραγματοποίησε στην Κύπρο, όταν εμφανίστηκε η νόσος στο τρίγωνο Ορόκλινης – Λειβαδιών – Αραδίππου και σχηματίστηκε η πρώτη μολυσμένη ζώνη στη Λάρνακα. Σε αντίθεση με τη χώρα του Επιτρόπου, την Ουγγαρία, όπου μετά το χτύπημα του αφθώδους πυρετού την άνοιξη του 2025 θανατώθηκαν περίπου 18,000 ζώα, στην Κύπρο οι θανατώσεις έφτασαν μέχρι χθες Σάββατο περίπου τις 52,000. Έχει χαθεί, σύμφωνα με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, το 9% του ζωικού κεφαλαίου, με τη συνέχεια να παραμένει απρόβλεπτη.
Υπάρχουν και άλλα επικίνδυνα δεδομένα που διαμορφώνει επί χάρτου η προέλαση του αφθώδους πυρετού, ώστε να εντείνεται η ανησυχία στον κτηνοτροφικό κλάδο. Ο αριθμός των μολυσμένων μονάδων, οι οποίες με την καθημερινή προσθήκη νέων κρουσμάτων (μέχρι την Σάββατο το απόγευμα ο αριθμός ήταν 101) έχουν επαληθεύσει τις εκτιμήσεις των Κτηνιατρικών Υπηρεσίιών ότι ήταν θέμα χρόνου να εμφανιστεί ο τριψήφιος αριθμός, το πρώτο κρούσμα σε χοιροστάσιο στο Παλιομέτοχο, το οποίο «αιφνιδίασε» τις κρατικές υπηρεσίες, η δημιουργία νέας μολυσμένης ζώνης στα δυτικά της Λευκωσίας λόγω Παλιομετόχου, έχουν δημιουργήσει μία «ωρολογιακή βόμβα», έτοιμη να εκραγεί από στιγμή σε στιγμή.
Διαβάστε επίσης:
- Κρούσμα και σε δεύτερο χοιροστάσιο - Για πρώτη φορά τριψήφιος αριθμός κρουσμάτων
- Αφθώδης πυρετός: Αναζητούν τι πήγε λάθος με τους χοίρους - Πλήγμα στην αγορά κρέατος
- Σε «ωρολογιακή βόμβα» εξελίσσεται ο ιός - Χάθηκε το 9% του ζωικού κεφαλαίου
- Αφθώδης πυρετός: Στο ακουστικό για συνάντηση με τους Τ/Κ η ε/κ πλευρά – Αίτημα μέσω της Δικοινοτικής Επιτροπής
- Αφθώδης πυρετός: Τρέχουμε να προλάβουμε τα χειρότερα - Κενά στην πρόληψη, κίνδυνοι για το χαλλούμι και «τρύπα» από κατεχόμενα
- «Θα είχα παραιτηθεί, θα είχα φύγει νύχτα!» - Τα παθήματα της ιστορίας για τον αφθώδη πυρετό που δεν έγιναν μαθήματα
Εκφράζουν... «έκπληξη»
Η έκπληξη που εκφράστηκε από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες μετά τη δημιουργία τρίτης ζώνης και το πρώτο κρούσμα σε χοίρους, δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τον βαθμό επάρκειας και αποτελεσματικότητας των μέτρων που εφαρμόζονται. Την ίδια ώρα, ο βαθμός επιτήρησης από πλευράς Αστυνομίας στα σημεία ελέγχου, όπου τοποθετήθηκαν τροχόλουτρα, δείχνει να «μπάζει νερά».
Όπως δήλωσε την περασμένη Πέμπτη, η εκπρόσωπος Τύπου των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Σωτηρία Γεωργιάδου, το νέο κρούσμα στο Παλιομέτοχο είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς «δεν ήταν αναμενόμενο να βρεθεί σε χοιροστάσιο εκτός των ζωνών», προσθέτοντας, ότι «η έκπληξη ήταν το πώς βρέθηκε εκεί».
Γίνονται διερευνήσεις, λαμβάνονται στοιχεία και δίνονται απαντήσεις από όλους τους εμπλεκόμενους, για να κατανοήσουν και οι ίδιες οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες πώς βρέθηκε ο ιός στην περιοχή δυτικά της Λευκωσίας, όπως τόνισε. Την ίδια ώρα μελετούν, πρόσθεσε, αυστηρότερα μέτρα, για να δουν πώς μπορεί να συγκρατηθεί ο ιός. «Υπάρχουν διάφορα στάδια που θεωρούμε ότι πρέπει να αυστηροποιηθούν», τόνισε.
Υπενθυμίζεται, ότι από τις πρώτες μέρες αυτής της κρίσης, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες κατέστησαν σαφές, ότι οι χοίροι είναι πολύ ευάλωτοι και όταν κολλήσουν, αναπαράγουν τον ιό σε πολύ μεγάλο βαθμό. Γι’ αυτόν τον λόγο το πλάνο εμβολιασμού στην πρώτη μολυσμένη ζώνη στη Λάρνακα προχώρησε, ώστε να προστατευτούν τα χοιροστάσια.
Βύθισμα στον βούρκο
Ευλόγως, λοιπόν, προκύπτει το συμπέρασμα, ότι δύο μήνες μετά, ο κρατικός μηχανισμός απέτυχε να εναρμονίσει την κτηνοτροφία με την οδηγία του Ευρωπαίου Επιτρόπου, ώστε «να ακολουθούν όλοι τους κανόνες» και «να μπορούμε να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε την έξοδο από την κατάσταση της κρίσης». Αντιθέτως, η Κύπρος, η οποία δεν έχει καταφέρει να συγκρατήσει την προέλαση του ιού στη Λάρνακα, να προστατεύσει τους «ευάλωτους» χοίρους, να βάλει φρένο στον αφανισμό του ζωικού κεφαλαίου της, δείχνει ότι βυθίζεται όλο και περισσότερο στο βούρκο της κρίσης. Άλλωστε, τι άλλο απέμεινε για να σκιάσει ο ιός; Γεωγραφικά, η «καρδιά» της κτηνοτροφίας αλώθηκε, παρέμειναν εκτός μολυσμένων ζωνών ελάχιστα μικρά «κάστρα»: Το τρίγωνο Ακάκι – Αστρομερίτη – Κάτω Μονής στα δυτικά της Λευκωσίας, η ελεύθερη Αμμόχωστος και οι σκόρπιες μονάδες σε Λεμεσό και Πάφο. Προβληματισμό προκαλεί η πορεία του αφθώδους πυρετού, σε βαθμό που η σταδιακή μόλυνση ολόκληρου του νησιού από ομπρέλες μολυσμένων ζωνών να μην αποτελεί σενάριο.
Ακόμα και η Αθηένου, η οποία προβαλλόταν από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ως πρότυπο τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας, αλλά και ως στοίχημα να μην προσβληθεί από τον ιό, λόγω του μεγάλου αριθμού μονάδων, στο τέλος νικήθηκε.
Τα τελευταία «κάστρα»
Από την πλευρά τους, οι κτηνοτρόφοι των εναπομείνασων «καθαρών» περιοχών ανησυχούν, καθώς ο αόρατος εχθρός, ο οποίος είναι ικανός να αφανίσει όσα με τόσο κόπο έχτισαν τα τελευταία χρόνια, βρίσκεται προ των πυλών. Οι κτηνοτροφικές κοινότητες, οι οποίες γειτνιάζουν με τις μολυσμένες ζώνες, κάνουν πλέον δημόσια εκκλήσεις προς τους πολίτες για προσοχή. «Το Κοινοτικό Συμβούλιο Αστρομερίτη κάνει έκκληση στους κατοίκους να αποφεύγουν την κυκλοφορία τους στην κτηνοτροφική περιοχή της κοινότητας λόγω του εντοπισμού κρούσματος αφθώδη πυρετού σε γειτονική κοινότητα. Καλούμε όλους όπως επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή και υπευθυνότητα στις μετακινήσεις τους για περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου. Παρακαλούμε όπως έχουμε την συνεργασία και την κατανόηση σας για την προστασία της κτηνοτροφίας της κοινότητας μας και της περιοχής γενικότερα», αναφέρεται σε μία από αυτές τις ανακοινώσεις, οι οποίες κυκλοφορούν τις τελευταίες μέρες στο διαδίκτυο.
Η «καραντίνα» και η ΕΕ
Επιστρέφοντας στο ρόλο που διαδραματίζει σε αυτήν την κρίση ο Επίτροπος Βάρχελι και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αξίζει να θυμηθούμε ότι η επικράτεια της Κύπρου βρίσκεται από τα μέσα Μαρτίου σε καθεστώς «περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης», μετά από απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η απόφαση αυτή έχει παγώσει τις εξαγωγές χοιρινού κρέατος προς την Ευρώπη, όμως οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν δεν αφορούν τα προϊόντα που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, όπως το χαλλούμι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ορόσημο επανεξέτασης της κατάστασης την 1η Μαΐου, με τον πρόεδρο του Παγκύπριου Κτηνιατρικού Συλλόγου, Δρα Δημήτρη Επαμεινώνδα, να δηλώνει την περασμένη Πέμπτη στον «Π», ότι σίγουρα το πρώτο κρούσμα σε χοιροστάσιο και η δημιουργία τρίτης ζώνης, θα επηρεάσουν την ευρωπαϊκή στάση. Όμως την ίδια ώρα δεν πιστεύει ότι θα αλλάξει κάτι σε σχέση με την εξαίρεση προϊόντων που υπόκεινται σε θερμική επεξεργασία. Θα γίνει συζήτηση, είπε, μεταξύ των ομάδων των διαφόρων χωρών-μελών, όπου θα διαφανεί πώς θα εκλάβουν την τελευταία εξέλιξη.
«Κλειδί» η συνεργασία Ε/Κ και Τ/Κ
Την ίδια ώρα, είναι εμπεδωμένη η ανάγκη λήψης κοινών μέτρων Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, ώστε να θωρακιστεί ολόκληρο το νησί στον ικανοποιητικό βαθμό απέναντι στην προέλαση του πιο μεταδοτικού ζωικού ιού.
Η ε/κ πλευρά υπέβαλε την περασμένη εβδομάδα μέσω του Ε/Κ συμπροέδρου, Λεωνίδα Φυλακτού, αίτημα προς την τ/κ πλευρά, ώστε να γίνει μία δεύτερη συνεδρίαση της Δικοινοτικής Επιτροπής Υγείας, και συγκεκριμένα της Κτηνιατρικής Υποεπιτροπής, μετά τη συνάντηση της 17ης Μαρτίου, όπου οι κτηνίατροι από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπό την προσωπική τους ιδιότητα, ζήτησαν από την τ/κ πλευρά να λειτουργεί στη βάση του ευρωπαϊκού κεκτημένου για ενιαία και ομοιόμορφη πολιτική. Σημειώνεται ότι στα κατεχόμενα δεν έχουν προχωρήσει σε θανατώσεις ζώων πλην των πολύ σοβαρών περιστατικών. Επίσης έθεσαν στο τραπέζι τον έλεγχο της βόσκησης κατά μήκος της πράσινης γραμμής και ανέδειξαν την ανάγκη δημιουργίας κοινής επιτροπής για ομοιόμορφη αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων, στη βάση των ενωσιακού δικαίου. Τα τ/κ μέλη της Κτηνιατρικής Υποεπιτροπής ζήτησαν χρόνο για να μελετήσουν το ενδεχόμενο αλλαγής της στρατηγικής τους και να επανέλθουν.
Αφού πέρασε κάποιο χρονικό διάστημα ο κ. Φυλακτού έλαβε την πρωτοβουλία και ρώτησε αρχικά τους Ε/Κ κτηνιάτρους εάν θεωρούν ότι πρέπει να γίνει συνάντησή τους με τα τ/κ μέλη, για να λάβει θετική απάντηση. Ακολούθως η ε/κ πλευρά ζήτησε συνάντηση από τους Τ/Κ και αναμένει την απάντηση.
Σε δηλώσεις του στον «Π» ο κ. Φυλακτού τόνισε την ανάγκη να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα αλληλοενημέρωση για την εικόνα του αφθώδους πυρετού. Στην προηγούμενη συνεδρίαση τα τ/κ μέλη της Επιτροπής, ανέφεραν, σύμφωνα με τον κ. Φυλακτού, ότι η νόσος έχει περιοριστεί στην αρχικά αποκλεισμένη περιοχή του Λαπάθου, η κατάσταση παραμένει σταθερή χωρίς νέα κρούσματα, ο εμβολιασμός συνεχίζεται με στόχο τον εμβολιασμό όλου του ζωικού πληθυσμού στα κατεχόμενα, ενώ συνεχίζονται και οι δειγματοληψίες σε άλλες περιοχές πέραν της αρχικής.
Κατά την άποψη του κ. Φυλακτού, χωρίς της εμπλοκή της ΕΕ δεν θα μπορέσουν να δοθούν οριστικές λύσεις στο ζήτημα. Όπως είπε, τα μέλη της Τεχνικής Επιτροπής προσεγγίζουν τον αφθώδη πυρετό σε τεχνικό επίπεδο.
