Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης υπέγραψε, τελικά, τον νόμο που ψήφισε η Βουλή για την κατάργηση του ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του, καθώς και των ποσών που ήταν κατατεθειμένα στο ταμείο του, στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (ΙΚΥΚ).
Ο νόμος τέθηκε σε εφαρμογή την περασμένη Τρίτη, με τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Δημοκρατίας, και προβλέπει, ότι εντός διαστήματος τριών μηνών από την έναρξη ισχύος του, δηλαδή μέχρι τις 14 Ιουλίου 2026, η διαχειριστική επιτροπή του Φορέα οφείλει να ολοκληρώσει την εξέταση των αιτήσεων που εκκρεμούν ενώπιόν της από δυσπραγούντες φοιτητές και να καταβάλει την οικονομική βοήθεια. Από την ημερομηνία κατάργησης του Φορέα, το ΙΚΥΚ αναλαμβάνει αυτοδικαίως, ως νόμιμος διάδοχος, κάθε περιουσιακό στοιχείο. Στο ταμείο του Φορέα υπάρχει κατατεθειμένο ποσό περίπου €2 εκατ., το οποίο προέρχεται εξ ολοκλήρου από εισφορές ιδιωτών.
Το Προεδρικό υποχρεώθηκε να συναινέσει στην κατάργηση του Φορέα, μετά την αποκάλυψη του “videogate” με τους υποτιθέμενους επενδυτές, από το οποίο το Προεδρικό εκτέθηκε ανεπανόρθωτα και υποχρέωσε την Πρώτη Κυρία, Φιλίππα Καρσερά, να παραιτηθεί από την προεδρία της διαχειριστικής επιτροπής.
Στο ΙΚΥΚ και όχι στο ΥΠΟΙΚ
Τα όσα είδαμε και ακούσαμε από στενούς συνεργάτες του Προέδρου Χριστοδουλίδη, που πρωταγωνίστησαν στο επίμαχο βίντεο, ενίσχυσαν τις υποψίες ότι ο Φορέας χρησιμοποιείτο από το Προεδρικό για σκοπούς ψηφοθηρίας. Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη αποφάσισε, μετά και την έντονη κριτική που δέχθηκε, να καταργήσει τον Φορέα Κοινωνικής Στήριξης. Εισηγήθηκε, ωστόσο, την υπαγωγή του στην Υπηρεσία Χορηγιών και Επιδομάτων του Υπουργείου Οικονομικών. Προς αυτή την κατεύθυνση κατέθεσε σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο, όμως, η Βουλή καταψήφισε. Αντίθετα, υπερψηφίστηκε η πρόταση νόμου, που κατέθεσε ο γ.γ. του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, στην οποία περιλήφθηκαν ως εισηγητές ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Κυριάκος Χατζηγιάννης και η βουλεύτρια του Volt, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, για την υπαγωγή του Φορέα στο ΙΚΥΚ.
Οι καταγγελίες για διαπλοκή
Όπως εξήγησε από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής ο Στέφανος Στεφάνου, για το ΑΚΕΛ αποτελεί μονόδρομο η κατάργηση του Φορέα, «από τη στιγμή που λειτουργεί στο Προεδρικό και ενισχύεται με χορηγίες από επιχειρηματίες ή εταιρείες που διεκδικούν ή αναλαμβάνουν την εκτέλεση έργων του Δημοσίου». Κατήγγειλε, παράλληλα, ότι η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη επιτέθηκε στην Ελεγκτική Υπηρεσία, η οποία κατέγραψε σε έκθεσή της αυτή την «ιδιάζουσα σχέση», και εναντιώθηκε πεισματικά στις προσπάθειες της πλειοψηφίας της Βουλής για διαφάνεια σε σχέση με τους χορηγούς του Φορέα.
Ταφόπλακα και στον έλεγχο
Με τη διάλυση του Φορέα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έβαλε τέλος στις έντονες πιέσεις που ασκούσε η Βουλή για έλεγχο στο συγκεκριμένο ταμείο. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου, με επιστολή του προς τον γενικό λογιστή, ημερομηνίας 15/1/2026, τον κάλεσε, στο πλαίσιο άσκησης του κοινοβουλευτικού ελέγχου, να αποστείλει, μεταξύ άλλων, τον ονομαστικό κατάλογο των φυσικών και νομικών προσώπων από τα οποία ο Φορέας έλαβε δωρεές ή/και εισφορές κατά την περίοδο από 1/1/2020 έως 31/12/2025, ανά έτος.
Τι ήθελαν να ερευνήσουν
Οι βουλευτές της Επιτροπής Θεσμών ζήτησαν πλήρη ενημέρωση ως προς το ποιοι βρίσκονται πίσω από τις ιδιωτικές εισφορές των πολλών εκατομμυρίων ευρώ προς τον Φορέα, με στόχο να διαπιστωθεί κατά πόσο, αφενός, παραχωρήθηκαν οποιαδήποτε ανταλλάγματα για τις χορηγίες προς το συγκεκριμένο Ταμείο και, αφετέρου, εάν εγείρεται ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων.
Η έρευνα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας εντόπισε περιπτώσεις φυσικών και νομικών προσώπων, που προέβησαν σε μεγάλες δωρεές προς τον Φορέα την ίδια στιγμή που διατηρούσαν συμβάσεις με το κράτος ή διεκδικούσαν την ανανέωσή τους ή και νέες κρατικές συμβάσεις.
Ιδιάζουσα σχέση….
Από τον Μάρτιο του 2023, οπότε η κ. Καρσερά ανέλαβε την προεδρία του Φορέα έως και τα τέλη του 2025, οι ιδιωτικές εισφορές προς το Ταμείο ανήλθαν στα €6,4 εκατ.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία, στην έκθεσή της που δημοσιοποίησε στις 4/11/2025, έκανε λόγο για «ιδιάζουσα σχέση», δεδομένου ότι ο σύζυγος της προέδρου του Φορέα είναι ταυτόχρονα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος λαμβάνει αποφάσεις, που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα τις ιδιωτικές εταιρείες που προβαίνουν σε εισφορές στον Φορέα.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία κατέληξε στο πιο πάνω συμπέρασμα, αφού εντόπισε ύποπτες εισφορές, τις οποίες η Βουλή επιθυμούσε να διερευνήσει περαιτέρω, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο υποκρύπτονται αλλότρια κίνητρα. Για τον λόγο αυτό ζητήθηκαν τα σχετικά στοιχεία. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για τις ακόλουθες εισφορές:
Φυσικό πρόσωπο, το οποίο αναφερόταν απλά με ονοματεπώνυμο, εισέφερε το 2023 και το 2024 το συνολικό ποσό των €600.000.
Εταιρεία που κατά τα έτη 2023-2024 διαπραγματευόταν με το κράτος στο πλαίσιο σύμβασης μεγάλης διάρκειας και αξίας διενήργησε εισφορές στον Φορέα ύψους €695.750.
Εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ναυτιλίας, ενώ δεν είχαν διενεργήσει καμία εισφορά στον Φορέα κατά τα έτη 2018-2022, το 2023 και το 2024 εισέφεραν σημαντικά ποσά, από €200.000 μέχρι €500.000 ανά έτος. Την ίδια περίοδο, ο όμιλος στον οποίο ανήκει η εταιρεία με τις μεγαλύτερες εισφορές συμμετείχε σε μεγάλο συγχρηματοδοτούμενο έργο από την ΕΕ, ύψους άνω των €10 εκατ. Σημειώνεται ότι στις αρχές του 2024, το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδωσε διάταγμα για τον φόρο χωρητικότητας, το οποίο επηρεάζει άμεσα τη φορολόγηση των ναυτιλιακών εταιρειών.
Φυσικό πρόσωπο στην εταιρεία του οποίου παραχωρήθηκε άδεια κατασκευής υποστατικού για εμπορική χρήση, διενήργησε εισφορά στον Φορέα ύψους €200.000 για το 2023 και €200.000 για το 2024.
Έμειναν οι σκιές…
Με επίκληση τα προσωπικά δεδομένα, ο γενικός εισαγγελέας, καθώς και η αρμόδια επίτροπος Προστασίας Δεδομένων, γνωμάτευσαν να μην δοθούν τα ονόματα των ιδιωτών χορηγών του Φορέα στη Βουλή, για τις ανάγκες του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
Με την κατάργηση του Φορέα, η οποία αποτελεί πλέον γεγονός, τερματίστηκαν οι σχετικές συζητήσεις για κοινοβουλευτικό έλεγχο. Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα και πολιτικές αιχμές, που εξακολουθούν να τροφοδοτούν συζητήσεις γύρω από ζητήματα διαφάνειας, σύγκρουσης συμφερόντων και πολιτικής επιρροής.
