Η νομοθεσία που διέπει το επαγγελματικό ασυμβίβαστο για τους κρατικούς και αιρετούς αξιωματούχους χρήζει άμεσης βελτίωσης. Οι οδηγίες που δόθηκαν από το Προεδρικό είναι να επέλθουν όλες οι απαιτούμενες αλλαγές και τροποποιήσεις προκειμένου η κείμενη νομοθεσία να καταστεί λειτουργική, αποτελεσματική και προπαντός αποτρεπτική. Μπορεί να υποχρεώνει μια σειρά αιρετών και κρατικών αξιωματούχων, που ελέγχει και περιορίζει τις επαγγελματικές δραστηριότητές τους προς αποφυγή σύγκρουσης συμφέροντος, να αποκαλύπτουν γραπτώς στην Επιτροπή Διερεύνησης Ασυμβιβάστου οποιοδήποτε τυχόν υφιστάμενο επαγγελματικό ασυμβίβαστο πριν από την αποδοχή του αξιώματός τους, ωστόσο δεν προβλέπει κυρώσεις για όσους αρνούνται να το πράξουν. Αποτέλεσμα ελεγχόμενοι αξιωματούχοι να γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους την Επιτροπή Διερεύνησης Ασυμβιβάστου και να μην αποκαλύπτουν τα διαπλεκόμενά τους συμφέροντα. Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση διαπίστωσης ασυμβιβάστου, η κείμενη νομοθεσία δεν επιτρέπει στον αξιωματούχο να αποδεχθεί το προσφερόμενο σ’ αυτόν αξίωμα εκτός αν προηγουμένως προβεί σε γραπτή δήλωση ανάληψης δέσμευσης για παραίτηση, αποξένωση ή τερματισμό, εντός εύλογου χρόνου από τη συγκεκριμένη οικονομική συναλλαγή, σχέσης ή ιδιότητας που αποτελεί ασυμβίβαστο.
Οι εταιρικές φίρμες
Ένα άλλο ζήτημα το οποίο επιβάλλεται να ρυθμιστεί νομοθετικά στον νόμο που διέπει το επαγγελματικό ασυμβίβαστο των αξιωματούχων αφορά τις εταιρικές φίρμες και τη διασύνδεσή τους με ονόματα πολιτειακών αξιωματούχων.
Τα σοβαρά ζητήματα δεοντολογίας και ηθικής τάξεως που προκύπτουν από εταιρικές οντότητες που φέρουν τα ονόματα κρατικών και αιρετών αξιωματούχων θα πρέπει, επιτέλους, να ρυθμιστούν διά νόμου με σκοπό την απαγόρευσή τους. Στο παρελθόν είχαμε δυο δικηγορικά γραφεία που έφεραν τα ονόματα των Προέδρων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αρχικά ήταν το δικηγορικό γραφείο του Τάσσου Παπαδόπουλου, στη συνέχεια μας προέκυψε το δικηγορικό γραφείο του Νίκου Αναστασιάδη και στη συνέχεια τα δικηγορικά γραφεία πρώην υπουργών του κ. Αναστασιάδη.
Η Ερευνητική Επιτροπή για τα «χρυσά» διαβατήρια αναδεικνύει στο πόρισμά της ακριβώς αυτά τα ζητήματα δεοντολογίας και ηθικής τάξεως που προέκυψαν για τον τέως Πρόεδρο Αναστασιάδη και τους υπουργούς του, οι οποίοι έδιναν τη θετική τους ψήφο για να εγκρίνονται οι κατ' εξαίρεση αιτήσεις για έκδοση «χρυσών» διαβατηρίων στους πελάτες των δικηγορικών γραφείων με τα οποία συνδέονται άμεσα ή έμμεσα, αποκρύπτοντας τη σύγκρουση συμφέροντος. Όπως υποδεικνύει στο πόρισμά της η Ερευνητική Επιτροπή Νικολάτου, ο κ. Αναστασιάδης και οι υπουργοί του είχαν υποχρέωση να ενεργούν με απόλυτη αμεροληψία και να φαίνεται ότι ενεργούν κατ’ αυτόν τον τρόπο.
Στο κάδρο των υποθέσεων σύγκρουσης συμφέροντος και διαπλοκής θα πρέπει να περιληφθούν και τα δικηγορικά γραφεία άλλων αξιωματούχων και δη βουλευτών. Από τη μια βουλευτές ήλεγχαν το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου και από την άλλη, μέσω των δικηγορικών τους γραφείων, κατέθεταν αιτήσεις για «χρυσά» διαβατήρια. Το πόρισμα Νικολάτου κάνει ειδική αναφορά και στη σύγκρουση συμφέροντος βουλευτών και δικηγορικών γραφείων. Σε κάποια στιγμή, το δημόσιο αξίωμα που κατέχουν θα έλθει σε σύγκρουση με τις επαγγελματικές δραστηριότητες που αναπτύσσουν και εάν δεν είναι σε θέση να διαχωρίσουν το λειτούργημά τους από τις επαγγελματικές δραστηριότητες και το προσωπικό συμφέρον, τότε, οδηγούμαστε αναπόφευκτα σε φαινόμενα διαπλοκής και διαφθοράς. Εξάλλου, ουδείς μπορεί να γνωρίζει μετά βεβαιότητας κατά πόσο οι επαγγελματικές δραστηριότητες βουλευτών ή και στενών συγγενών τους αναπτύσσονται αυτόνομα ή αποτελούν προέκταση της εξουσίας που κατέχουν οι εν λόγω αξιωματούχοι.
