Νέες εξουσίες στον γενικό εισαγγελέα - Ανεξάρτητος και οικονομικά

Πρόσθετες εξουσίες αποκτά ο γενικός εισαγγελέας με τη δημοσιονομική και όχι μόνο αυτονομία της Νομικής Υπηρεσίας. Μέσω του Εισαγγελικού Συμβουλίου που θα συσταθεί και θα προεδρεύει, ο γενικός εισαγγελέας θα είναι σε θέση να προσλαμβάνει, να αξιολογεί και να απολύει το προσωπικό της Νομικής Υπηρεσίας χωρίς καμία εμπλοκή της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας. Οι πρόσθετες εξουσίες στον γενικό εισαγγελέα προκύπτουν από το νομοσχέδιο που κατατέθηκε προ ημερών στη Βουλή με βάση το οποίο επιτυγχάνεται η ανεξαρτησία της Νομικής Υπηρεσίας και των λειτουργών της από τη Δημόσια Υπηρεσία και εξομοιώνονται, κατά το δυνατόν, οι νομικοί λειτουργοί με τους δικαστικούς λειτουργούς προς περαιτέρω ενίσχυση του εχέγγυου της πραγματικής αμεροληψίας των λειτουργών αυτών. Δέον να σημειωθεί ότι η ενίσχυση του γραφείου του γενικού εισαγγελέα και η δημοσιονομική ανεξαρτησία του είναι και απαίτηση της Επιτροπής των Κρατών Μελών ενάντια στη Διαφθορά - GRECO του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Το νομοσχέδιο τιτλοφορείται ως «ο περί Νομικής Υπηρεσίας Νόμος του 2023» και θα συζητηθεί την ερχόμενη Πέμπτη ενώπιον της Επιτροπής Νομικών της Βουλής.

 

Το Εισαγγελικό Συμβούλιο

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, καθιδρύεται Εισαγγελικό Συμβούλιο με πρόεδρο τον γενικό εισαγγελέα και μέλη τον βοηθό γενικό εισαγγελέα και τους τρεις αρχαιότερους στην ιεραρχία εισαγγελείς της Δημοκρατίας με σκοπό να επιλαμβάνεται:

• Των διορισμών, των προαγωγών, των μεταθέσεων και των αποσπάσεων των νομικών λειτουργών.
• Της κατάρτισης σχεδίων υπηρεσίας καθώς και οποιουδήποτε άλλου ζητήματος αφορά την υπηρεσία των νομικών λειτουργών.
• Των απολύσεων και της άσκησης πειθαρχικής εξουσίας επί των κατόχων οποιασδήποτε θέσης στη Νομική Υπηρεσία.

Όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο, το Εισαγγελικό Συμβούλιο δύναται να ορίζει υποεπιτροπή (Επιτροπή Προσωπικού) στην οποία θα αναθέτει κατά την απόλυτη κρίση του τη διενέργεια οποιουδήποτε μέρους της ενώπιόν του διαδικασίας όπως για παράδειγμα, τη διεξαγωγή γραπτών εξετάσεων στο πλαίσιο διορισμού ή και προαγωγής ή και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τέτοιων εξετάσεων με την επιφύλαξη ότι η τελική απόφαση για τα προαναφερόμενα ζητήματα λαμβάνεται από το ίδιο το Εισαγγελικό Συμβούλιο το οποίο θα έχει την αρμοδιότητα διεξαγωγής των προφορικών συνεντεύξεων.

Οι αποφάσεις του Εισαγγελικού Συμβουλίου θα λαμβάνονται κατά πλειοψηφία των παρόντων στη συνεδρία μελών. Σε περίπτωση ισοψηφίας θα υπερισχύει η ψήφος του γενικού εισαγγελέα. Καμία απόφαση του Εισαγγελικού Συμβουλίου δεν θα θεωρείται έγκυρη εκτός αν λαμβάνεται με δύο τουλάχιστον ψήφους.

Σύμφωνα, πάντα, με το νομοσχέδιο, «ο πρόεδρος και τα μέλη του Εισαγγελικού Συμβουλίου δεν υπέχουν ευθύνη για οτιδήποτε λεχθέν ή πραχθέν ή παραλειφθέν, καλόπιστα, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους».

 

Έτσι θα γίνονται οι προσλήψεις

Οι προσλήψεις και οι προαγωγές των νομικών λειτουργών δεν θα περνούν πλέον μέσω των χρονοβόρων διαδικασιών που προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία που διέπει την Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας. Η νέα διαδικασία θα έχει ως εξής: Οι κενές θέσεις θα προκηρύσσονται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Η δημοσίευση θα παρέχει πλήρη στοιχεία του σχεδίου υπηρεσίας της υπό πλήρωση θέσης και θα καθορίζει την προθεσμία υποβολής των αιτήσεων. Μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων θα συνέρχεται το Εισαγγελικό Συμβούλιο, το οποίο θα καθορίζει τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί, τηρουμένων των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της χρηστής διοίκησης. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, όλες οι θέσεις που θα κενώνονται ή θα δημιουργούνται θα πρέπει να πληρούνται εντός εννέα μηνών από τη δημοσίευσή τους.

 

Κριτήρια διορισμού

Στο νομοσχέδιο καθορίζονται και κριτήρια διορισμού. Συγκεκριμένα, κανένας δεν θα διορίζεται στη Νομική Υπηρεσία εκτός εάν:

• Είναι πολίτης της Δημοκρατίας ή άλλου κράτους μέλους της ΕΕ.
• Συμπλήρωσε την ηλικία των δεκαεπτά ετών.
• Έχει εκπληρώσει ή απαλλαγεί νόμιμα από τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις.
• Κατέχει τα προσόντα που καθορίζονται στο εκάστοτε σχέδιο υπηρεσίας της θέσης που αφορά ο διορισμός.
• Δεν καταδικάστηκε για ποινικό αδίκημα σοβαρής μορφής που ενέχει έλλειψη τιμιότητας ή ηθική αισχρότητα.
• Δεν έχει απολυθεί ή δεν έχουν τερματιστεί οι υπηρεσίες του στο παρελθόν από τη Δημόσια Υπηρεσία, τη Δικαστική Υπηρεσία, τη Νομική Υπηρεσία ή οποιαδήποτε υπηρεσία ή οργανισμό δημοσίου δικαίου της Δημοκρατίας ή της ΕΕ ή οποιουδήποτε κράτους μέλους της ΕΕ για πειθαρχικό παράπτωμα ή για πνευματική ή σωματική ανικανότητα ή πνευματική ή σωματική αναπηρία ή για ανάρμοστη συμπεριφορά.
• Οι αρχικοί διορισμοί σε μόνιμες θέσεις θα γίνονται με δοκιμασία για περίοδο δύο χρόνων.

Το νομοσχέδιο δίνει, επίσης, την εξουσία στον γενικό εισαγγελέα, κατόπιν έγκρισης του υπουργού Οικονομικών και μόνο σε ειδικές περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται πρόσθετη βοήθεια, να προσλαμβάνει πρόσωπα σε προσωρινή βάση με όρους τους οποίους ο ίδιος θα καθορίζει μετά από σύσταση του Εισαγγελικού Συμβουλίου. Επίσης, ο γενικός εισαγγελέας θα μπορεί όταν κενώνεται θέση εισαγγελέα της Δημοκρατίας ή ανώτερου δικηγόρου της Δημοκρατίας για οποιονδήποτε λόγο να αναθέτει σε άλλον υπάλληλο να εκτελεί αναπληρωματικά τα καθήκοντα της θέσης αυτής, νοουμένου ότι ο εν λόγω υπάλληλος πληροί τα απαιτούμενα προσόντα του σχεδίου υπηρεσίας της θέσης αυτής.

 

Νέες διευθυντικές θέσεις

Με την αυτονόμηση της Νομικής Υπηρεσίας δημιουργούνται δύο διευθυντικές θέσεις για σκοπούς διοίκησης και ελέγχου: Πρόκειται για τη θέση του γενικού διευθυντή και τη θέση του προϊστάμενου χρηματοοικονομικής διαχείρισης.

Επιβάλλεται ο διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων του

Η συζήτηση του επίμαχου νομοσχεδίου την ερχόμενη Πέμπτη στη Βουλή προσφέρει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία στους βουλευτές να ανοίξουν το ζήτημα του διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων του γενικού εισαγγελέα. Δηλαδή, να διαχωριστεί ο ρόλος του νομικού συμβούλου του κράτους από εκείνον του δημόσιου κατήγορου που πολλές φορές έρχονται σε σύγκρουση μεταξύ τους. Ο διαχωρισμός των εξουσιών του γενικού εισαγγελέα απαιτεί συνταγματική τροποποίηση και περιλαμβάνεται στο προεκλογικό πρόγραμμα του Νίκου Χριστοδουλίδη. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, ο γενικός εισαγγελέας πρέπει να είναι ο νομικός σύμβουλος του κράτους και ο βοηθός γενικός εισαγγελέας ο δημόσιος κατήγορος.