Άναψαν τα αίματα στη Βουλή για το Πόθεν Έσχες – «Παιχνίδι εντυπώσεων» καταγγέλλει η Χαραλαμπίδου

Οι προωθούμενες αλλαγές στη νομοθεσία για το Πόθεν Έσχες βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης του προϋπολογισμού του Γραφείου Επιτρόπου Νομοθεσίας για το 2027, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών. Βουλευτές άσκησαν κριτική και έγινε λόγος για «παιχνίδι εντυπώσεων» γύρω από έναν ήδη αυστηρό νόμο. Η Επίτροπος Νομοθεσίας, Σοφία Κλεόπα, απέρριψε κατηγορηματικά τις επικρίσεις, εξηγώντας ότι το νομοσχέδιο ετοιμάστηκε κατόπιν ανάθεσης από την Προεδρία, με στόχο τη συμμόρφωση με συστάσεις της επιτροπής GRECO του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Στη συνεδρία συζητήθηκαν επίσης ο εκσυγχρονισμός απαρχαιωμένων νομοθεσιών και οι καθυστερήσεις, καθώς και η δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας για τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία. Η κ. Κλεόπα τόνισε ότι για την υλοποίηση και συντήρηση της πλατφόρμας χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση του Γραφείου σε πόρους και προσωπικό.

Πόθεν Έσχες

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Ανδρέας Πασιουρτίδης αναφέρθηκε σε δημοσιεύματα για την αυστηροποίηση του Πόθεν Έσχες και είπε ότι έχει δημιουργηθεί απορία, καθώς, όπως ανέφερε, η Κύπρος διαθέτει αυτή τη στιγμή το αυστηρότερο σύστημα στην Ευρώπη. Πρόσθεσε ότι αφήνεται να εννοηθεί πως υπάρχουν ελλείψεις ή ότι δεν συμμετείχε ο Έφορος Φορολογίας, ενώ, κατά τον ίδιο, ο Έφορος είχε εμπλακεί σε δύο στάδια, τόσο στον αρχικό έλεγχο όσο και στην ειδική έρευνα.

Ο κ. Πασιουρτίδης ζήτησε να διευκρινιστεί ποιος ανέλαβε την πρωτοβουλία και ποιος εντόπισε κενό. Ρώτησε γιατί δεν εκφράστηκαν απόψεις κατά τις πολύμηνες συνεδρίες για το Πόθεν Έσχες και είπε ότι από τα δημοσιεύματα δημιουργείται η εντύπωση πως η Βουλή έκανε λάθος ή επιχείρησε να καλύψει κάποιον. Παράλληλα, σημείωσε ότι όσοι υπέβαλαν φέτος δήλωση αντιλαμβάνονται τι σημαίνει η διαδικασία που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά.

Απαντώντας, η κ. Κλεόπα είπε ότι το Γραφείο της ασχολήθηκε με το θέμα αποκλειστικά λόγω της έκθεσης της GRECO, η οποία περιλάμβανε συγκεκριμένα σημεία, και επειδή η Προεδρία ζήτησε τη συμβολή του στην προσπάθεια συμμόρφωσης με τις συστάσεις. Πρόσθεσε ότι, αν η συμμόρφωση με τις συστάσεις της GRECO δεν απασχολεί άλλους, αυτό δεν αποτελεί δική της ευθύνη. Διευκρίνισε επίσης ότι δεν υπάρχει υποχρέωση ετήσιας υποβολής δήλωσης: προβλέπεται υποβολή στην αρχή και στο τέλος, ενώ προστίθεται και ενδιάμεση υποβολή.

Ο κ. Πασιουρτίδης επέμεινε ότι, κατά την άποψή του, δεν λείπει τίποτα από τη νομοθεσία, με εξαίρεση το Πόθεν Έσχες των δικαστών. Ανέφερε ότι η Βουλή, ως ανεξάρτητη εξουσία, παραχώρησε στον Έφορο Φορολογίας τον έλεγχο των δηλώσεων των βουλευτών. Όπως είπε, όταν το θέμα τέθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο, η απάντηση ήταν ότι μια τέτοια πρόνοια θα κρινόταν αντισυνταγματική, και έτσι βρέθηκε συμβιβαστική λύση ώστε να μη μεταβληθεί συνολικά η νομοθεσία. Είπε ακόμη ότι η GRECO εισηγήθηκε οι δικαστές να ελέγχονται από ανεξάρτητο όργανο και όχι από δικαστή του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η κ. Κλεόπα απάντησε ότι το ζήτημα δεν περιλαμβανόταν στις εισηγήσεις της GRECO για τον συγκεκριμένο γύρο αξιολόγησης και, ως εκ τούτου, δεν το εξέτασε.

Η βουλευτής του Άλμα Ειρήνη Χαραλαμπίδου εξέφρασε έντονη ενόχληση για δημοσιεύματα, κάνοντας λόγο για παιχνίδι εντυπώσεων. Είπε ότι παρουσιάζεται σαν η Βουλή να έκανε «τρύπες στο νερό» και σαν η κυβέρνηση και η Επίτροπος να πρόκειται να αλλάξουν ριζικά τη νομοθεσία για να την καταστήσουν σοβαρή. Υποστήριξε ότι η μόνη αλλαγή αφορά την ετήσια υποβολή, θέμα που συζητήθηκε εκτενώς στην Επιτροπή Θεσμών παρουσία του Εφόρου Φορολογίας. Όπως ανέφερε, ο Έφορος είχε πει ότι η ετήσια υποβολή δεν ήταν αναγκαία, καθώς είχε σαφή εικόνα, ενώ δεν διέθετε ούτε το προσωπικό για να διεκπεραιώνει τη διαδικασία.

Η κ. Χαραλαμπίδου πρόσθεσε ότι δημοσιεύματα αναφέρονταν σε ποινές, παρότι, όπως είπε, προβλέπονται ήδη ποινικά αδικήματα. Επέκρινε επίσης την παρουσίαση της αλλαγής ως κυβερνητικής παρέμβασης για να «βάλει σε τάξη» τη Βουλή και τη δημιουργία εντυπώσεων γύρω από τον ρόλο του Εφόρου, για την ένταξη του οποίου, όπως σημείωσε, δόθηκαν μάχες στη Βουλή.

Η Επίτροπος απέρριψε κατηγορηματικά ότι η ίδια ή το Γραφείο της ευθύνεται για παιχνίδι εντυπώσεων ή για το περιεχόμενο των δημοσιευμάτων. Επανέλαβε ότι το τροποποιητικό νομοσχέδιο ετοιμάστηκε μετά από ανάθεση της Προεδρίας για σκοπούς συμμόρφωσης με τις συστάσεις της GRECO και πρόσθεσε ότι η Βουλή θα αποφασίσει όταν το νομοσχέδιο τεθεί ενώπιόν της.

Η πρόεδρος της Επιτροπής, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, ανέφερε ότι το Πόθεν Έσχες πρέπει να έχει σαφή βασικό πυρήνα και να μην αποτελεί φορολογική νομοθεσία. Όπως είπε, σκοπός του νόμου είναι να ενημερώνει και να διασφαλίζει ότι κάποιος δεν πλουτίζει αθέμιτα κατά τη διάρκεια της θητείας του, ως συνέπεια του αξιώματός του.

Μετά τη συνεδρία, η κ. Χαραλαμπίδου κάλεσε την Επίτροπο να αναφέρει πόσες από τις σοβαρές συστάσεις της GRECO έχει προωθήσει το Γραφείο της, περιλαμβανομένων εκείνων για τον εκσυγχρονισμό και τον διαχωρισμό εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα. Επέκρινε την εστίαση στο Πόθεν Έσχες, το οποίο χαρακτήρισε ολοκληρωμένη νομοθεσία χωρίς κενά, επεξεργασμένη με τον Έφορο Φορολογίας και καλύπτουσα όσα παρουσιάστηκαν σε πρόσφατα δημοσιεύματα. Είπε ακόμη ότι η GRECO εισηγείται και άλλα μέτρα τα οποία, κατά την ίδια, η κυβέρνηση δεν υλοποίησε, και κάλεσε όσους επιδιώκουν αλλαγές να διαβάζουν τους νόμους.

Απαρχαιωμένες νομοθεσίες

Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Φωτεινή Τσιρίδου ρώτησε τι σχεδιάζει να κάνει το Γραφείο της Επιτρόπου για τις απαρχαιωμένες πρόνοιες της νομοθεσίας, φέρνοντας ως παράδειγμα τον Ποινικό Κώδικα. Είπε ότι αποτυπώνει ποινικές αντιλήψεις άλλων δεκαετιών και έκανε λόγο για εξωφρενικές πρόνοιες, ζητώντας να μάθει πώς θα προχωρήσει το Γραφείο.

Η κ. Κλεόπα απάντησε ότι έχει καταρτιστεί εκτενής κατάλογος απαρχαιωμένων νόμων που χρειάζονται κατάργηση ή τροποποίηση και ότι ο κατάλογος έχει σταλεί στα αρμόδια υπουργεία για απόψεις. Σκοπός, είπε, είναι να προωθηθεί ένα πακέτο καταργητικών ρυθμίσεων. Για τον Ποινικό Κώδικα σημείωσε ότι οι τροποποιήσεις είναι αποσπασματικές και ότι απαιτείται συνολική αναθεώρηση, έργο που το Γραφείο δεν μπορεί να αναλάβει στο παρόν στάδιο με τους διαθέσιμους πόρους.

Ο επικεφαλής του Άλμα, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, είπε ότι, κατά την άποψή του, ο θεσμός του Επιτρόπου Νομοθεσίας έχει αποτύχει, διευκρινίζοντας ότι δεν αναφερόταν στην κ. Κλεόπα. Έφερε ως παράδειγμα τον περί Συμβάσεων Νόμο, ο οποίος εισήχθη στην Κύπρο το 1930 και, όπως ανέφερε, είχε θεσπιστεί από τους Άγγλους στην Ινδία το 1872. Χαρακτήρισε τον νόμο εξαιρετικό για την εποχή του, αλλά είπε ότι του λείπουν πολλά και ότι η αποστολή του Επιτρόπου είναι ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας.

Η Επίτροπος απάντησε ότι καθένας έχει δικαίωμα να κρίνει τη λειτουργία και το έργο ενός θεσμού, αλλά δεν μπορεί να χαρακτηρίσει αποτυχημένο το έργο των προκατόχων της. Το δικό της έργο, είπε, θα το αξιολογήσουν οι βουλευτές και οι πολίτες. Η κ. Ερωτοκρίτου χαρακτήρισε τον θεσμό εξαιρετικά χρήσιμο και κρίσιμο.

Ψηφιοποίηση της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας

Η κ. Κλεόπα αναφέρθηκε σε σύστημα που αναπτύσσει η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και το οποίο προορίζεται να ανατεθεί στο Γραφείο Επιτρόπου Νομοθεσίας. Η πλατφόρμα θα διαθέτει δύο πύλες: μία για τα υπουργεία, το Γραφείο και όσους ασχολούνται με τη νομοπαρασκευαστική εργασία. Όπως είπε, το σύστημα έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και θα επιτρέπει την ηλεκτρονική διεκπεραίωση της διαδικασίας, με ελέγχους στη μορφοποίηση. Έχουν ενσωματωθεί έξι διαφορετικά είδη νομοσχεδίων, ώστε να διευκολύνονται οι συντάκτες. Πρόσβαση στο κείμενο θα έχουν μόνο ο συντάκτης και ο προϊστάμενός του, ενώ στη συνέχεια θα αποστέλλεται στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο.

Το δεύτερο σκέλος της πλατφόρμας, εξήγησε, απαιτεί την εισαγωγή όλων των νομοθεσιών της Δημοκρατίας από το 1960, οι οποίες δεν υπάρχουν σε ψηφιακή μορφή. Σε επισήμανση της κ. Ερωτοκρίτου ότι οι νομοθεσίες υπάρχουν στο Cylaw, η Επίτροπος απάντησε ότι, αν το υλικό αγοραστεί από τις δύο εταιρείες που το διαθέτουν, θα πρέπει να συντηρείται και να επικαιροποιείται, καθώς απαιτείται ταυτόχρονη ενοποίηση. Ανέφερε ότι το Υπουργείο διεξάγει διαπραγματεύσεις, για τις οποίες δεν θέλησε να τοποθετηθεί, καθώς δεν την αφορούν. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία, το Γραφείο της θα αναλάβει την πλατφόρμα και θα χρειαστεί αυξημένο προσωπικό.

Η κ. Κλεόπα έκανε λόγο για σημαντικά αυξημένες ανάγκες στελέχωσης. Είπε ότι το Γραφείο επιδιώκει να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση και προώθηση σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου, κάτι που, όπως τόνισε, προϋποθέτει συνεχή συνεργασία με την Προεδρία, τη Βουλή, τα υπουργεία, τη Νομική Υπηρεσία, τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών. Κατέληξε εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι πρόνοιες του προϋπολογισμού θα διασφαλίσουν τους αναγκαίους πόρους για την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων του Γραφείου.

Πηγή: ΚΥΠΕ