«Ξέρουμε ότι λένε ψέματα…
Ξέρουν και οι ίδιοι ότι λένε ψέματα…
Ξέρουν και ότι ξέρουμε ότι λένε ψέματα…
Ξέρουμε και ότι ξέρουν ότι ξέρουμε ότι λένε ψέματα…
Όμως, ακόμα λένε ψέματα»…
Είναι λόγια του Αλεξάντερ Σολζενίτσιν. Με γεύση ποιήματος. Ήμουν στη Μόσχα όταν τον συνέλαβε ομάδα της KGB και τον έδιωξε από τη χώρα. Όμως, οι μηχανισμοί της αριστερής προπαγάνδας της Δύσης είχαν διαδώσει σε όλο τον κόσμο ότι «ο Σολζενίτσιν διέφυγε». Διότι δεν τον αγαπούσαν επειδή αντιτίθετο στο σοβιετικό καθεστώς και γι’ αυτό επιτρεπόταν να τον συκοφαντήσουν και να πουν ψέματα. Η ομάδα της KGB πήγε και τον πήρε από το σπίτι του εκείνη την ημέρα. Επειδή νόμιζε ότι θα τον έριχναν στη φυλακή, φόρεσε τα παλιά του ρούχα. Όμως, τον περίμενε στο αεροδρόμιο το αεροπλάνο που θα τον έβγαζε έξω από την πατρίδα του. Τον μετέφεραν και τον ανέβασαν στο αεροπλάνο. Και επιβιβάστηκαν και εκείνοι μαζί του. Ακόμα και ο Σολζενίτσιν δεν ήξερε πού πήγαιναν. Πότε το κατάλαβε; Όταν το αεροπλάνο πετούσε πάνω από το Μόναχο. Όταν σταμάτησε στον δίαυλο, ένα μέλος της KGB ακούμπησε το όπλο στην πλάτη του και του είπε «άντε βγες». Και ύστερα του έδωσε ένα μικρό ποσό χρημάτων και του ψιθύρισε «αυτό είναι το τελευταίο δώρο του κράτους μας προς εσένα». Ο Σολζενίτσιν κατέβηκε μόνος του από το αεροπλάνο. Εκείνοι δεν κατέβηκαν. Είχε έρθει ένα μεγάλο πλήθος στο αεροδρόμιο για να τον υποδεχθεί. Και ήταν εκεί και ο Γερμανός νομπελίστας συγγραφέας Heinrich Böll. Οι δημοσιογράφοι περικύκλωσαν τον Σολζενίτσιν. Συναγωνίζονταν μεταξύ τους για να μπορέσουν να αποσπάσουν μερικά λόγια από αυτόν. Όμως, δεν έκανε δήλωση σε κανέναν. Ο Heinrich Böll τον έβαλε στο αυτοκίνητό του και τον πήρε στο σπίτι του.
Έζησε στην εξορία πολλά χρόνια. Στην Αμερική. Και μόνο το 1994, δηλαδή μετά από 20 χρόνια, επέστρεψε στην πατρίδα του. Είχε καταρρεύσει το καθεστώς και η Σοβιετική Ένωση είχε κατακερματιστεί. Τον περίμεναν με ανυπομονησία εκείνοι που δεν είχαν πει τίποτα για την εξορία του από τη χώρα πριν 20 χρόνια, και τον έβριζαν μάλιστα για να φανούν αρεστοί στο καθεστώς. Πλέον δεν ήταν ένα προδότης εχθρός των Σοβιέτ και του Σοσιαλισμού για να τον φτύσουν κατάμουτρα. Σαν να ήταν ένας προφήτης.
Από πού το θυμήθηκα τώρα αυτό; Ζωντάνεψαν ξαφνικά μπροστά στα μάτια μου μόλις είδαν ξαφνικά μπροστά μου τον Κολομβιανό φίλο μου, ο οποίος ήρθε να με επισκεφθεί χθες μετά από χωρισμό πενήντα χρόνων. Ο Manuel Salamanca Huertos ήταν συμφοιτητής μου στη Δημοσιογραφική Σχολή του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας. Ήταν πολύ επιτυχημένος, λαμπρός φοιτητής. Άραγε θα αναγνωρίζαμε ο ένας τον άλλο αν συναντιόμασταν στον δρόμο μετά από τόσα χρόνια; Δεν ξέρω. Τον θυμόμουν να φοράει πάντα το παρτιζάνικο μπερέ του. Στο μπερέ του υπήρχε ο Τσε. Ήταν κομουνιστής. Τότε ονειρευόταν να απελευθερώσει από τους ιμπεριαλιστές τη Λατινική Αμερική, η οποία τότε συγκλονιζόταν από φασιστικά στρατιωτικά πραξικοπήματα. Ουσιαστικά, όλοι είχαμε τέτοια όνειρα για τη δική μας χώρα. Ο Άντελ θα έσωζε τη Συρία. Ο Τομ την Ουγκάντα. Ο Γκότγουιν τη Νιγηρία. Ο Ζίντι την Αλγερία. Και εγώ την Κύπρο. Θα εγκαθιστούσαμε τον Σοσιαλισμό στις χώρες μας, όμως δεν θα έμοιαζε με εκείνον που υπήρχε στη Σοβιετική Ένωση. Τι γλυκά, τι κενά νεανικά όνειρα.
Φρεσκάραμε τις αναμνήσεις μας. Θυμηθήκαμε τις παλιές μας φιλίες. Ήμασταν πολύ περίεργοι τι απέγιναν οι φίλοι μας από το Ιράκ, την Παλαιστίνη, τη Συρία. Όταν είδε ότι δεν μου έμεινε πίστη στο κράτος και σε οτιδήποτε άλλο, μου είπε: «Δεν άλλαξες καθόλου, πάντα έτσι ήσουν». Ζει στο Παρίσι για περισσότερο από τριάντα χρόνια. Ακόμα είναι κομουνιστής. Και η Γαλλίδα σύζυγός του είναι συνδικαλίστρια και κομουνίστρια. Μου έφερε την εφημερίδα «Humanite». Ο εκφραστικό όργανο του Γαλλικού Κομουνιστικού Κόμματος. Σημαίνει πως στη Γαλλία οι κομουνιστές ακόμα δεν έχουν καρφώσει το τελευταίο καρφί στην ιδεολογία τους.
Συναντηθήκαμε μετά από πενήντα χρόνια. Διότι μετά από ακόμα πενήντα χρόνια δεν θα μπορούμε να συναντηθούμε πλέον…
