Tην ερχόμενη Πέμπτη συνέρχεται στην πρώτη της συνεδρίαση, στην αίθουσα ΥΠΕΡΕΙΔΗΣ του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, η Ερευνητική Επιτροπή για τους φονικούς αερόσακους takata. Σύμφωνα με τους όρους εντολής, η Επιτροπή εντέλλεται να διεξαγάγει πλήρη και ενδελεχή έρευνα για τη διακρίβωση όλων των γεγονότων, αποφάσεων, ενεργειών ή παραλείψεων, καθώς και τυχόν ευθυνών που σχετίζονται με τη διάθεση και την εισαγωγή οχημάτων με ελαττωματικούς αερόσακους takata στην κυπριακή αγορά για την περίοδο από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ μέχρι την ημερομηνία έκδοσης του διατάγματος. Η έρευνα θα πάει 20 χρόνια πίσω. Λόγω, ακριβώς, της εγκληματικής αμέλειας και αδιαφορίας που επιδείχθηκε, πρώτα και κύρια, από πλευράς κρατικών υπηρεσιών χάσαμε δυο νέους, τον 24χρονο Κυριάκο Όξινο από τη Λευκωσία και την 19χρονη Στυλιανή Γιωργαλλή από το Αυγόρου. Ενεπλάκησαν σε τροχαία, άνοιξαν οι αερόσακοι takata και τους σκότωσαν.
Η έκθεση της Ερευνητικής Επιτροπής για το μέγα σκάνδαλο των «χρυσών» διαβατηρίων δόθηκε στη δημοσιότητα τον Ιούνιο του 2021. Η έκθεση αναδεικνύει τη διαπλοκή, τη σήψη και τη διαφθορά που αναπτύχθηκε πίσω από τη βιομηχανία των «χρυσών» διαβατηρίων, όπου λίγοι και γνωστοί έγιναν πολυεκατομμυριούχοι στις πλάτες του κράτους. Στις μπίζνες με τα «χρυσά» διαβατήρια και διάφορα δικηγορικά γραφεία, πίσω από τα οποία βρίσκονται νυν και πρώην αξιωματούχοι και στενά συγγενικά τους πρόσωπα. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά, ουδείς καταδικάστηκε. Οι λιγοστές υποθέσεις που οδηγήθηκαν, μέχρι σήμερα, ενώπιον της Δικαιοσύνης κατέρρευσαν και οι κατηγορούμενοι απηλλάγησαν πανηγυρικά. Αναμφίβολα, υπάρχουν και οι πολιτικές ευθύνες για τους τρύπιους ελέγχους και για τα παραθυράκια στη νομοθεσία που επέτρεπαν σε κάθε λογής εγκληματία να εξασφαλίζει την κυπριακή υπηκοότητα. Οι πολιτικές ευθύνες βοούν και είναι τεράστιες. Τις ανέλαβε κανείς; Όχι.
Τα παραδείγματα του παρελθόντος δεν μας επιτρέπουν να είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον. Ειδικότερα:
1 Τον Μάρτιο του 2019 δημοσιοποιήθηκε το πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής για το πλιάτσικο που μαινόταν για χρόνια στον Συνεργατισμό, με την εμπλοκή κομματικών στελεχών και ημετέρων. Ανέλαβαν τις πολιτικές τους ευθύνες; Είχαν την ευθιξία να παραιτηθούν;
Τέσσερεις υποθέσεις όλες κι όλες που οδηγήθηκαν στη Δικαιοσύνη για το σκάνδαλο του Συνεργατισμού με κατηγορίες που αφορούσαν ατασθαλίες και παραχώρηση δανείων ύψους εκατομμυρίων ευρώ με παράτυπες και παράνομες διαδικασίες από τις ΣΠΕ Στροβόλου, Αγίας Φύλας και Αγίας Νάπας εκδικάστηκαν από τρία διαφορετικά κακουργιοδικεία, Λευκωσίας, Λεμεσού και Αμμοχώστου. Και στις τέσσερεις υποθέσεις οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν αθώοι. Οι δε κατάλογοι με τα κόκκινα δάνεια των αιρετών και κρατικών αξιωματούχων που δημοσίευσαν ΜΜΕ δεν διερευνήθηκαν.
2 Τον Σεπτέμβριο του 2013 εξεδόθη το πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής για την καταστροφή της οικονομίας του τόπου. Το πόρισμα επέρριψε ευθύνες στον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια, ο οποίος χάρασσε πολιτική και αποφάσιζε χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις παραινέσεις και συμβουλές των ειδημόνων. Το πόρισμα ήταν καταπέλτης και για τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, με τις ευλογίες του οποίου έγινε το κούρεμα των καταθέσεων χωρίς να το αμφισβητήσει νομικά, παρόλο που η εν λόγω απόφαση προσέκρουε στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Το πόρισμα με τις τεράστιες πολιτικές ευθύνες που τους καταλογίζονταν μπήκε στο αρχείο. Και σε αυτή την περίπτωση, όλες οι υποθέσεις που οδηγήθηκαν ενώπιον της Δικαιοσύνης και αφορούν την κατάρρευση της οικονομίας του τόπου δεν οδήγησαν σε καταδίκες παρά τα εκατομμύρια ευρώ που δαπανήθηκαν για τις έρευνες και σε λογισμικά.
Εύλογα, λοιπόν, τίθενται τα εξής ερωτήματα: Ποια σημασία έχουν οι διορισμοί Ερευνητικών Επιτροπών και ποια η χρησιμότητά τους όταν οι υπαίτιοι δεν φυλακίζονται και οι πολιτικοί προϊστάμενοι δεν παύονται αλλά αντίθετα, τα πορίσματά τους καταλήγουν στον κάλαθο των αχρήστων;
