Τελικά, το VideoGate δεν ήταν σκάνδαλο. Στη νήσο των Αγίων εξάλλου δεν υπάρχουν πραγματικά σκάνδαλα, μόνο θαύματα. Το VideoGate αποτύπωσε κάτι πολύ κυπριακό. Σκεφτείτε μια ομάδα Κυπραίων που ήθελαν να δείξουν ποιοι είναι σε κάποιους υποτιθέμενους επενδυτές. Τα γνωστά... Ότι τάχα γνωρίζουν κόσμο, ανοίγουν πόρτες, σηκώνουν τηλέφωνα, βρίσκουν τον Πρόεδρο ακόμα και την ώρα που κάνει πιπί του στην τουαλέτα και, άμα λάχει, κανονίζουν και μια εισφορά για καλό σκοπό. Το επίσημο συμπέρασμα του ποινικού ανακριτή Ανδρέα Πασχαλίδη ήταν εν ολίγοις αναμενόμενο, σχεδόν λυτρωτικό. Απεφάνθη ο ογδοντάχρονος πρώην δικαστής ότι όλα όσα ακούστηκαν από κάποιους εκ των Κυπρίων πρωταγωνιστών δεν ήταν τίποτε άλλο παρά «αερολογίες και φαφλατισμοί», με σκοπό τον εντυπωσιασμό και την αποκόμιση προσωπικού οικονομικού οφέλους. Παρ' όλα αυτά, ανανεώθηκε για άλλους 6 μήνες το συμβόλαιό του για να διερευνήσει περαιτέρω τις αερολογίες και τους φαφλατισμούς αναζητώντας τον εντολέα τους. Με λίγα λόγια κατέληξε σε αερολογίες που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης, την οποία αυτή τη φορά θα κάνει με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία κατευθείαν σε συνεργασία με τον Τύμβιο ή το Κίτας Weather.
Δημόσιες σχέσεις
Με άλλα λόγια, δεν είχαμε διαφθορά. Είχαμε δημόσιες σχέσεις με υπερδραστήρια φαντασία. Δεν είχαμε παραθεσμικά κανάλια. Είχαμε ανθρώπους που, μπροστά σε ξένους με λεφτά, ήξεραν να μεταμορφώνονται σε μεσάζοντες, σε παράγοντες, ακόμα και σε παρακοιμώμενους του Προεδρικού.
Εν ολίγοις η χώρα μας μπορεί να ανασάνει. Όταν ο Γιώργος Λακκοτρύπης εξηγούσε ότι στις προεδρικές εκλογές υπάρχει όριο περίπου ενός εκατομμυρίου και πως «κάποιες φορές πρέπει να βασιστούν σε μετρητά» για να ξεπεράσουν τον προϋπολογισμό, δεν περιέγραφε, κατά το πόρισμα, κάποια παρανομία. Παρανομία θα ήταν, π.χ., στη Γαλλία, όπου ο πρώην Πρόεδρος Σαρκοζί αλλά και η Μαρί Λεπέν, που έκαναν το ίδιο, καταδικάστηκαν και κυκλοφορούν με βραχιολάκι. Ο Γιώργος Λακκοτρύπης, αντίθετα, έκανε οικονομική stand-up comedy, σύμφωνα με τον Πασχαλίδη. Το cash δεν ήταν cash. Ήταν λεκτικό εφέ. Κάτι σαν τον καπνό που βγαίνει στη σκηνή πριν εμφανιστεί ο μάγος, μόνο που εδώ ο μάγος ήταν ο προεκλογικός λογαριασμός και το κουνέλι έβγαινε από φάκελο.
Στο μονταρισμένο βίντεο ο αφηγητής έλεγε ότι με μια συνομιλία με τον διευθυντή του Γραφείου του και σύγαμπρο του Προέδρου μπορούσαν να λυθούν πολλά προβλήματα. Ο Λακκοτρύπης ακουγόταν να μιλά για μετρητά, για υπέρβαση του ορίου, για οικονομικά της καμπάνιας και για τον άνθρωπο που είχε την εμπιστοσύνη του Προέδρου στα «πολύ ευαίσθητα πράγματα». Είπε και ο Λιλλήκας πολλά, μάθαμε, αλλά αυτόν δεν τον έβαλαν στο βίντεό τους. Γιατί, ρε παιδκιά, εν παρκάτου ο Γιώρκος μας; Πάντως, σύμφωνα με το πόρισμα, δεν προέκυψε κάτι μεμπτό σε σχεση με χρηματοδοτήσεις. Άρα, το σωστό είναι να μην σκεφτόμαστε φακέλους. Να σκεφτόμαστε σακούλες αέρος αέρος και κατ' επέκταση αερολογίες.
Το εκπληκτικό είναι ότι οι αερολογίες και οι φαφλατισμοί, όπως απεφάνθη ο εντιμότατος πρώην δικαστής Πασχαλίδης, δεν ήταν ανιδιοτελείς. Όπως αναφέρει, είχαν στόχο την αποκόμιση προσωπικού οικονομικού οφέλους και ότι ορισμένοι άρχισαν πράγματι να το αποκομίζουν, μέσω συμφωνιών παροχής υπηρεσιών με τους φερόμενους επενδυτές. Εδώ η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά. Διότι, μέχρι σήμερα, ξέραμε τον αέρα κοπανιστό. Τώρα γνωρίσαμε και τον αέρα τον τιμολογημένο. Πρόκειται για έναν νέο κλάδο της κυπριακής οικονομίας, ο οποίος παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες υψηλής φαφλατοσύνης. Δεν πουλάς πρόσβαση, επειδή πρόσβαση δεν αποδείχθηκε ότι έχεις. Πουλάς την εντύπωση ότι έχεις πρόσβαση. Και αν η εντύπωση πληρώνεται τόσο το καλύτερο. Πρόκειται για lobbying με τα χαρακτηριστικά του παραμυθά στο καφενείο, μόνο που ο καφές χρεώνεται με επαγγελματικό συμβόλαιο.
Ο διευθυντής
Ακόμη ωραιότερη είναι η εικόνα του τότε διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου, ο οποίος εμφανίζεται να δηλώνει ότι «εμείς είμαστε οι βασικές επαφές εδώ στο Παλάτι, δίπλα στον Πρόεδρο». Συμβούλευε τους υποτιθέμενους επενδυτές να αποφασίσουν τι θέλουν να κάνουν, να έρθουν στον Πρόεδρο και να αναφέρουν ότι διαθέτουν ένα ποσό για σκοπούς εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Μιλούσε ακόμη για προετοιμασία συνάντησης, πιθανές προτάσεις του Προέδρου και τηλεφωνήματα, ώστε αιτήσεις να τύχουν προτεραιότητας.
Ευτυχώς, μάθαμε ότι αυτά ήταν αερολογίες. Διότι αν δεν ήταν κάποιος κακοπροαίρετος, θα μπορούσε να θεωρήσει ότι το Προεδρικό λειτουργούσε ως πολυτελές γραφείο εξυπηρέτησης επενδυτών και μάλιστα με θεσμοθετημένη διαδικασία. Πατάς ένα για άδεια, δύο για συνάντηση, τρία για CSR και κάγκελο για να μιλήσεις απευθείας με άνθρωπο του Παλατιού. Τώρα γνωρίζουμε ότι επρόκειτο απλώς για μια φλύαρη και λαφαζάνικη εξυπηρέτηση πελατών, χωρίς εξυπηρέτηση. Ένα call centre εξουσίας, στο οποίο όλοι υπόσχονται ότι θα σε συνδέσουν αλλά στο τέλος ακούς μόνο τη μουσική αναμονής.
Το Προεδρικό
Τούτων λεχθέντων δεν κατανοούμε πώς εμφανίζεται το Ταμείο που διαχειριζόταν η πρώτη κυρία. Στο υλικό, η στήριξη των προεδρικών έργων και οι εισφορές παρουσιάζονταν ως τρόπος προσέγγισης. Ο Λακκοτρύπης ακουγόταν να λέει ότι μιλούν με τον Πρόεδρο και την πρώτη κυρία, ότι εκείνη εξασφαλίζει χρηματοδότηση για τα έργα της και ότι, μετά τη συνάντηση με τον Πρόεδρο, μπορεί να γίνει η σχετική γνωριμία. Ο λογοκριμένος Λιλλήκας τα ίδια, ο Χρυσοχόος έλεγε ότι κάθε φορά που εκείνη διοργάνωνε εκδήλωση συγκέντρωσης χρημάτων ήταν παρών και ότι έδιναν 10.000 ευρώ τον χρόνο. Α ρε Γιώργο μου! Σε γδάρανε και μετά σε δώσανε στον όχλο μπας και γλυτώσουν αυτοί!
Το πόρισμα εξέτασε το Ταμείο, τον κατάλογο δωρητών και την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και κατέληξε ότι οι επιλήψιμοι ισχυρισμοί ήταν ανεδαφικοί. Συνεπώς, η καταγγελία ότι κάποιοι επιχειρηματίες κάνουν εισφορές ενώ ταυτόχρονα περιμένουν διευκολύνσεις δεν έχει βάση. Ήταν έωλη. Ήταν κάτι σαν θεσμικό speed dating, τουτέστιν, ο επενδυτής παρουσιάζει τα επιχειρηματικά του ενδιαφέροντα, το Προεδρικό παρουσιάζει τις κοινωνικές του ευαισθησίες και όλοι φεύγουν με την ελπίδα ότι δημιουργήθηκε και υπάρχει μια «χημεία», χωρίς ανταλλάγματα, χωρίς δεσμεύσεις και, κυρίως, χωρίς κανέναν να θυμάται ποιος σύστησε ποιον.
Ο επιχειρηματίας
Κορυφαία στιγμή, βεβαίως, παραμένει ο Γιώργος Χρυσοχόος, ο οποίος ως επιχειρηματίας έκανε -αν έκανε τελικά- τη δουλειά του. Στο βίντεο ακουγόταν να λέει ότι βλέπει τον Πρόεδρο κάθε δύο εβδομάδες, ότι μπορεί να του μιλά ελεύθερα, ότι αν τον καλέσει θα απαντήσει και ότι η μεταξύ τους επικοινωνία είναι περίπου όπως γίνεται με τη φιλενάδα του. Ο ίδιος αργότερα υποστήριξε ότι η αναφορά δεν αφορούσε τον Πρόεδρο, ο οποίος δεν αποδέχεται ότι λειτουργεί δίκην γκομενίτσας, αλλά, δυστυχώς, η ατάκα έχει ήδη περάσει στην πολιτική ανθολογία του τόπου. Στην Κύπρο, εξάλλου, είναι δεκτό ότι ο Πρόεδρος δεν είναι απλώς θεσμός. Είναι επαφή στο κινητό. Όποιος δεν έχει το τηλέφωνο του Προέδρου δεν έχει υπόθεση. Ο Πρόεδρος είναι το άτομο που θεωρητικά απαντά αμέσως. Την ίδια στιγμή τον βλέπεις διακριτικά, δεν βγαίνετε πολύ δημόσια για να μην σχολιάζει ο κόσμος αλλά, σύμφωνα πάντα με τη φαφλατική αφήγηση, μπορεί να βοηθήσει όταν τα πράγματα κολλήσουν. Μια σχέση εξουσίας με συναισθηματικό βάθος, καθημερινή επικοινωνία και ποτά μετά τις έντεκα το βράδυ.
Το μεγάλο δίδαγμα του πορίσματος δεν είναι ότι δεν βρέθηκε ποινικό αδίκημα, εκτός κι αν το βρει ο Γενικός Εισαγγελέας. Αυτό είναι σαφές και πρέπει να καταγράφεται. Το μεγάλο δίδαγμα είναι ότι άνθρωποι με πρόσβαση, αξιώματα, πολιτικές διασυνδέσεις ή επιχειρηματική ισχύ μπορούν να κάθονται απέναντι από υποτιθέμενους επενδυτές και να ξεδιπλώνουν μια ολόκληρη μυθολογία επιρροής, χωρίς αυτό να θεωρείται θεσμικά ανησυχητικό, αρκεί στο τέλος να βαφτιστεί φαφλατισμός. Όπως φαφλατίζοντας κάποτε ο Συλλούρης αναφώνησε σε ανύπαρκτο επενδυτή «full support».
Έτσι λύνονται τα προβλήματα στον τόπο. Τα μετρητά γίνονται μεταφορικός λόγος. Οι υποσχέσεις γίνονται υπερβολές. Η πρόσβαση γίνεται κοινωνικότητα. Οι εισφορές γίνονται φιλανθρωπία. Η προτεραιοποίηση γίνεται τηλεφωνική ευγένεια. Και η φιλενάδα γίνεται, ενδεχομένως, άλλος πολιτικός.
Δεν έχουμε, λοιπόν, κράτος διαπλοκής. Έχουμε κράτος πολυλογίας. Ένα κράτος όπου κανείς δεν κάνει τίποτε αλλά όλοι μπορούν να σου εξηγήσουν με λεπτομέρειες πώς θα το έκαναν. Και, το σημαντικότερο, να σε χρεώσουν γι’ αυτό.
