Το πρωί της Τρίτης (12/3) απέπλευσε από το λιμάνι Λάρνακας με προορισμό τη Γάζα το σκάφος «Open Arms» για να μεταφέρει με σχεδία, 200 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας. Ύστερα από πολύμηνη καθυστέρηση, ο Κύπριος Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης είδε μια διεθνή πρωτοβουλία του – τον θαλάσσιο ανθρωπιστικό διάδρομο - να υλοποιείται: «το ταξίδι της Αμάλθειας, της ελπίδας και του ανθρωπισμού, μόλις έχει αρχίσει. Είναι μια σανίδα σωτηρίας για τους αμάχους…».
Πίσω από την «Αμάλθεια» – και τις διακηρύξεις της Λευκωσίας που την συνοδεύουν, κρύβεται όμως και μια κυνική αλήθεια. Εκτός από τον συμπληρωματικό ρόλο που η Κύπρος διαδραματίζει στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, ο Χριστοδουλίδης έβαλε όλα τα αβγά στην εξωτερική πολιτική του σε ένα καλάθι, αυτό του Νετανιάχου!
Το σχέδιο Νετανιάχου
Η «Αμάλθεια» υλοποιείται γιατί ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου αδιαφορεί για τις διεθνείς πιέσεις για κατάπαυση του πυρός και εφαρμόζει αδίστακτα το σχέδιό του για υπόσκαψη κάθε πιθανότητας ανασυγκρότησης της παλαιστινιακής διοίκησης. Το κάνει παρά την αντίδραση ακόμα και των ΗΠΑ, ενώ η ΕΕ παραμένει αξιοθρήνητα ουδέτερη.
Η τύχη της Γάζας έχει σχεδόν προδιαγραφεί: ολική καταστροφή και εξουθένωση πληθυσμού. Το σχέδιο Νετανιάχου είναι καθαρό: κανείς εκτός από το Ισραήλ δεν θα πατήσει το πόδι του ξανά στη Γάζα. Ταυτόσημος στόχος του, η συνέχιση του πολέμου, παρά τη διεθνή κατακραυγή για τις εκατόμβες θυμάτων, ακόμα και παιδιών. Έτσι παρατείνει την πολιτική επιβίωσή του. Και βέβαια, ούτε λόγος για δύο κράτη…
Η «Αμάλθεια» μπήκε σε εφαρμογή γιατί είναι πολύ βολική για τον Νετανιάχου για να καθυστερεί όσο μπορεί την αναγκαία μαζική βοήθεια από χερσαία σύνορα. Δεν αφήνει ούτε χιλιοστό εδάφους στη Γάζα σε ξένη επιτήρηση.
Χρησιμότητα
Οι πάντες γνωρίζουν, ακόμα και όσοι συμπράττουν με την «Αμάλθεια», τις τεράστιες δυσκολίες και τα όρια της χρησιμότητας ενός θαλασσίου διαδρόμου. Ξέρουν ότι ο εξαθλιωμένος πληθυσμός αντιμετωπίζει το φάσμα της λιμοκτονίας. Μπορεί να ανακουφιστεί μόνο αν σταματήσουν οι εχθροπραξίες και υπάρξει συνεχής ροή βοήθειας από χερσαία σύνορα. Εκατοντάδες φορτηγά είναι συνωστισμένα στα σύνορα με την Ιορδανία και την Αίγυπτο.
Τα Ηνωμένα Έθνη πιέζουν αφόρητα τον Νετανιάχου. Ανήμερα της έναρξης του «Αμάλθεια», το Ισραήλ επέτρεψε επίσης για πρώτη φορά τη μεταφορά βοήθειας οδικώς στην πόλη της Γάζας. Αφορούσε τρόφιμα και φάρμακα για 25 χιλιάδες αμάχους: «οι άνθρωποι στη βόρεια Γάζα βρίσκονται μπροστά στο φάσμα της λιμοκτονίας, χρειαζόμαστε παράδοση προμηθειών σε καθημερινή βάση και χρειαζόμαστε όλα τα χερσαία σημεία διέλευσης στη Γάζα. Η θαλάσσια διαδρομή δεν είναι υποκατάστατο», ανακοίνωσε η Παγκόσμια Οργάνωση Τροφίμων ΟΗΕ (12/3) που συντονίζει τη βοήθεια στην κατεστραμμένη Γάζα. Ούτε η θάλασσα, ούτε οι ρίψεις βοήθειας από αέρος αρκούν.
Μπροστά στο μέγεθος της τραγωδίας, ο ΥΠΕΞ της Βρετανίας, Ντέιβιντ Κάμερον, προτιμά να μιλά με μέτρο: «Επιτέλους πέτυχαμε να μεταφέρουμε 150 τόνους βοήθειας και μια κινητή νοσοκομειακή μονάδα για να σώσουμε ζωές. Αλλά, είναι τόσοι πολλοί στη Γάζα που υποφέρουν. Πρέπει να σταματήσουν αμέσως οι εχθροπραξίες. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να μεταφερθεί βοήθεια στη Γάζα στις αναγκαίες ποσότητες στους απεγνωσμένους ανθρώπους…».
Αντίθετα, ο Χριστοδουλίδης που αρέσκεται στην υπερβολή, διακήρυξε: «Πρόκειται για ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πλάνο που συμβάλλει καταλυτικά στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα», έγραψε στο «Χ». Βέβαια, ούτε λέξη για την ανάγκη κατάπαυσης του πυρός, ούτε νύξη τόσους μήνες για τις θηριωδίες Νετανιάχου σε βάρος αμάχων.
Τα εύσημα
Από τις 7 Οκτωβρίου που άρχισε το μακελειό στη Γάζα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επένδυσε πολύ στην ιδέα του «Αμάλθεια». Την εκπόνησαν από το 2019 οι δύο επιστήθιοι φίλοι, Νετανιάχου και Αναστασιάδης. Βλέποντας τη δημοτικότητά του στο ναδίρ, ο Χριστοδουλίδης τράβηξε από το συρτάρι την «Αμάλθεια». Θεωρεί ότι μια διεθνής επιτυχία θα του δώσει ξανά ώθηση, μιας και δεν τα πολυκαταφέρνει στην εσωτερική διακυβέρνηση. Τελικά, ο διεθνής κυνισμός για τη Γάζα τον ευνόησε και του βγήκε! Μέχρι και η ανύπαρκτη στην κρίση, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισκέφθηκε την Κύπρο για να επαινέσει τον Χριστοδουλίδη όσο κανείς (8/3): «Είμαι ευγνώμων, Πρόεδρε Χριστοδουλίδη, για την ηγεσία σας στην ίδρυση της πρωτοβουλίας 'Αμάλθεια'. Αθώοι πολίτες στην Παλαιστίνη χρειάζονται όλη μας τη βοήθεια.» Μέχρι σήμερα, η ΕΕ είναι διασπασμένη ως προς την πολιτική της έναντι του Ισραήλ και του Νετανιάχου.
Γη και ύδωρ…
Η κυπριακή κυβέρνηση προσφέρει στο Ισραήλ πλήρη πρόσβαση και έλεγχο στο ειδικό χώρο του λιμανιού, στο έδαφος της Κύπρου. Οι Ισραηλινοί, ως γνωστόν, δεν εμπιστεύονται κανέναν εκτός από τον εαυτό τους ύστερα από όσα συνέβησαν στις 7 Οκτωβρίου. Το επιχειρησιακό πλάνο – με βάση ανακοίνωση του Λευκού Οίκου - εκπονήθηκε με χωριστές διμερείς συμφωνίες (MoU) ανάμεσα στο Ισραήλ, τις ΗΠΑ και την Κύπρο, ενώ κάποιο ρόλο έχουν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο καθένας, κι άλλοι που θα βοηθήσουν, αναλαμβάνουν προκαθορισμένο ρόλο. Οι ΗΠΑ θα φτιάξουν λιμάνι, αλλά δεν δικαιούνται να πατήσουν το πόδι τους στη στεριά!
Η διμερής συμφωνία Κύπρου – Ισραήλ για τη χρήση του λιμανιού φθάνει στα όρια αποποίησης κρατικής κυριαρχίας, αλλά καμία πολιτική δύναμη στην Κύπρο δεν την έχει αμφισβητήσει. Ούτε εξετάζονται οι επιπτώσεις των επιλογών που κάνει ο Χριστοδουλίδης σε μια περίοδο που επιδιώκει – υποτίθεται – την επανάληψη των συνομιλιών υπό τον ΟΗΕ.
Ευφάνταστα σχέδια
Η «Αμάλθεια» έχει μεν ανθρωπιστικό χαρακτήρα, αλλά ως σύλληψη δεν πολυδιαφέρει από ανάλογες πρωτοβουλίες της Κύπρου με το Ισραήλ, τις περιβόητες τριμερείς συναντήσεις. Τότε, κυριαρχούσαν τα …ευφάνταστα σχέδια για τον East Med. Σήμερα κανείς δεν ασχολείται με τον East Med, ούτε η Κύπρος έγινε «κόμβος» φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο. Το ίδιο πιθανόν να συμβεί και με την «Αμάλθεια». Όμως, η σχέση της Κύπρου με τον Νετανιάχου βαθαίνει με συμβάσεις αγοράς συστημάτων παρακολούθησης και στρατιωτικού εξοπλισμού που θα στείλει στα παλιοσίδερα τον ρωσικής προέλευσης οπλισμό της Εθνικής Φρουράς.
Τι άλλο μπορεί να ακολουθήσει την «Αμάλθεια» όσο υπάρχει ο Νετανιάχου και ο Χριστοδουλίδης είναι ένας από τους ελάχιστους έμπιστους συνομιλητές του; Ίσως, η επανάληψη του ιδίου σεναρίου, όπως το 2016! Η προσμονή Χριστοδουλίδη για επάνοδο στην προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ με την ελπίδα ότι η Κύπρος θα βρει χώρο για ελιγμούς με τη στήριξη του εβραϊκού λόμπι.
*Το άρθρο δημοσιεύεται και στην Εφημερίδα των Συντακτών (Αθήνα)
