Φόρμα αναζήτησης

Οκτώ πανέμορφες χειμωνιάτικες ορχιδέες της Κύπρου (web tv)



Η χλωρίδα της Κύπρου σήμερα περιλαμβάνει περίπου 1.920 διαφορετικά είδη φυτών και ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει επίσης όλα τα ιθαγενή και επιγενή φυτά της Κύπρου χωρίς όμως τα καλλιεργούμενα. Ένα πολύ ξεχωριστό κομμάτι αυτών των φυτών αποτελούν οι πανέμορφες ορχιδέες της Κύπρου.

Οι ορχιδέες ανήκουν στην οικογένεια των Ορχιδοειδών (Orchidaceae) και αποτελούν τη μεγαλύτερη οικογένεια των ανθοφόρων φυτών. Ανά τον πλανήτη συναντάμε πέραν των 28.000 διαφορετικών ειδών ορχιδεών σε περίπου 800 γένη. Τις συναντάμε σε ολόκληρο τον πλανήτη εκτός από ερήμους και παγοκαλύματα. Μπορεί τα περισσότερα είδη ορχιδέας να φύονται σε τροπικές κυρίως περιοχές και σε όλες επίσης τις περιοχές κοντά στον Ισημερινό, αλλά συναντάμε είδη ακόμη και πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο, στη Νότια Παταγονία, ακόμη και στο Μακάριο Νησί κοντά στην Ανταρκτική.

 

Οι ορχιδέες είναι φυτά ιδιαίτερα όμορφα και ανθίζοντας, μιμούνται τα έντομα, προκειμένου να τα προσελκύσουν και να γονιμοποιηθούν, και γι’ αυτό ορισμένα είδη τα ονομάζουμε στον τόπο μας μελισσάκια λόγω της εκπληκτικής ομοιότητας του ανθούς τους με μέλισσα. Οι ορχιδέες δεν χρειάζονται πάντα επικονιαστές ή τον άνεμο – μερικές αναπαράγονται μόνες τους με αυτοεπικονίαση. Γύρη από μία αρχαία ορχιδέα βρέθηκε στο πίσω μέρος μιας μέλισσας, παγιδευμένη σε κεχριμπάρι. Το απολίθωμα χρονολογήθηκε περίπου 10 ή 15 εκατομμύρια χρόνια πριν. Ορισμένα είδη ορχιδέας χρονολογούνται ακόμη και περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια πριν, προτού οι ήπειροι διαμορφωθούν στη σημερινή τους μορφή.

 

Οι ορχιδέες διαθέτουν δύο βολβούς που μοιάζουν με αντρικούς όρχεις εξ ου και το όνομα ορχιδέες. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι μπορούσαν να ελέγξουν το φύλο των αγέννητων παιδιών τους τρώγοντας κονδύλους ορχιδέας. Αν ο πατέρας έτρωγε μεγάλους κονδύλους το παιδί θα ήταν αρσενικό, αν η μητέρα έτρωγε μικρούς κονδύλους το παιδί θα γεννιόταν θηλυκό.

Οι ορχιδέες έχουν τα περισσότερα και μικρότερα σπόρια από όλα τα φυτά στον πλανήτη. Κάθε καρπός ορχιδέας αν και είναι πολύ μικρός περιέχει περίπου 3 εκατομμύρια σπόρους, αριθμός που χαρίζει στην ορχιδέα την παγκόσμια πρωτιά ως το φυτό με τα περισσότερα σπόρια.

Στην Κύπρο συναντάμε περίπου 50 διαφορετικά είδη ορχιδεών από τις πεδινές και παράλιες περιοχές μέχρι τις υψηλότερες περιοχές του Τροόδους.

 

Οι ορχιδέες της Κύπρου αρχίζουν να ανθίζουν αναλόγως του είδους από τον Οκτώβριο μέχρι και τον Αύγουστο, πράγμα που σημαίνει ότι στην Κύπρο κάποιος μπορεί να συναντήσει ορχιδέες σχεδόν όλο τον χρόνο. Έξι από τις ορχιδέες της Κύπρου τις συναντάμε στο Τρόοδος και αποτελούν τις καλοκαιρινές ορχιδέες της Κύπρου.

Πολλοί είναι οι ξένοι που έρχονται στην Κύπρο ειδικά για να δουν και να θαυμάσουν, να φωτογραφίσουν και να μελετήσουν τις κυπριακές ορχιδέες, καθώς έχουμε πολλές από αυτές οι οποίες αποτελούν ενδημικά είδη της Κύπρου, δηλαδή υπάρχουν μόνο στην Κύπρο και άλλες είναι πολύ σπάνια είδη ανά τον κόσμο.

Να αναφέρω ότι πολλά από τα είδη αυτά πρέπει να προστατευτούν αμέσως από τους αρμοδίους καθώς κινδυνεύουν με αφανισμό. Ήδη ένα σπάνιο είδος για τον τόπο μας η Anacamptis caspia γνωστή μόνο από μια τοποθεσία κοντά στη Σκαρίνου έχει χαθεί για πάντα από την Κύπρο λόγω αδιαφορίας των αρμοδίων. Υπήρχαν μερικά φυτά μόνο σε λίγα τετραγωνικά μέτρα ιδιωτικής γης αλλά το χωράφι οργώθηκε και τα φυτά χάθηκαν για πάντα, ενώ μπορούσαν να περιφράξουν αυτά τα λίγα τετραγωνικά μέτρα κατόπιν συνεννόησης με τον ιδιοκτήτη, με πολύ λίγα έξοδα.

 

Κινδυνεύουν από την καταστροφή των οικοτόπων

Οι ορχιδέες κινδυνεύουν από την καταστροφή των οικοτόπων, την υπερβόσκηση και τους ανθρώπους που πολύ συχνά ξεριζώνουν τους βολβούς για να τους φυτέψουν στους κήπους τους ή έχουν σκοπό την εμπορία τους. Πολλές είναι οι φορές που είδα αμέτρητες τρύπες στο έδαφος λόγω της αφαίρεσης των βολβών.

Οκτώ από τις ορχιδέες της Κύπρου οι οποίες ανθίζουν αυτή την εποχή είναι:

 

1. Ophrys cinereophila Paulus & Gack

2. Ophrys mammosa subsp. posteria B. Baumann & H. Baumann

3. Ophrys flavomarginata (Renz) H. Baumann & Künkele

4. Ophrys levantina Gölz & H. R. Reinhard

5. Ophrys israelitica H. Baumann & Künkele

6. Ophrys elegans (Renz) H. Baumann & Künkele

7. Ophrys astarte Devillers & Devillers-Tersch

8. Orchis sancta L. – Anacamptis sancta (L.) R. M. Bateman & al.

 

Η Ophrys cinereophila είναι ορχιδέα της Ανατολικής Μεσογείου, με εξάπλωση από την Ελλάδα (Αττική) και τις Κυκλάδες έως την Κύπρο και τη Συρία. Στην Κύπρο τη συναντάμε τόσο σε πεδινές όσο και ορεινές περιοχές μέχρι 900 μέτρα. Η ονομασία της οφείλεται στον αποκλειστικό επικονιαστή της, το έντομο Adrena cinereophila. Ανθίζει από τον Φεβρουάριο μέχρι αρχές Απριλίου.

Η Ophrys mammosa είναι ορχιδέα της Ανατολικής Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου με μεγάλη εξάπλωση στην Κύπρο. Περιγράφηκε επιστημονικά το 1807 από τη Σάμο και τη Σμύρνη. Τη συναντάμε τόσο σε πεδινές όσο και ορεινές περιοχές μέχρι 1.400 μέτρα. Ανθίζει από τον Φεβρουάριο μέχρι αρχές Απριλίου.

Η Ophrys flavomarginata είναι μία από τις πιο κοινές ορχιδέες που συναντάμε στην Κύπρο, τόσο σε πεδινές όσο και ορεινές περιοχές μέχρι 600 μέτρα. Ανθίζει από τον Φεβρουάριο μέχρι αρχές Απριλίου. Η ορχιδέα αυτή έχει περιγραφεί για πρώτη φορά από τη Λευκωσία το 1929.

 

Η Ophrys levantina έχει περιγραφεί για πρώτη φορά από τη Λεμεσό το 1985 και πήρε το όνομά της από την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (Levant) όπου και φύεται. Ανθίζει και αυτή από τον Φεβρουάριο μέχρι αρχές Απριλίου.

H Ophrys israelitica έχει περιγραφεί για πρώτη φορά από το Ισραήλ το 1988 από όπου πήρε και το όνομά της. Τη συναντάμε στην Ανατολική Μεσόγειο και ανθίζει νωρίς τον χειμώνα.

Η Ophrys elegans αποτελεί ενδημικό είδος της Κύπρου, δηλαδή τη συναντάμε μόνο στην Κύπρο, τόσο σε πεδινές όσο και ορεινές περιοχές μέχρι 800 μέτρα. Ανθίζει από τον Ιανουάριο μέχρι Μάρτιο.

Η Ophrys astarte έχει περιγραφεί για πρώτη φορά από την Κύπρο το 2012 και αποτελεί και αυτή ενδημικό είδος της Κύπρου. Τη συναντούμε κυρίως σε πεδινές περιοχές και ανθίζει από τον Φεβρουάριο μέχρι αρχές Απριλίου.

Η Orchis sancta είναι ορχιδέα της Ανατολικής Μεσογείου και περιγράφηκε το 1759 από την Παλαιστίνη (Ιεροί Τόποι) εξ ου και το όνομα της sancta που σημαίνει ιερή. Τη συναντάμε τόσο σε πεδινές όσο και ορεινές περιοχές μέχρι 700 μέτρα και ανθίζει από τον Μάρτιο μέχρι και τον Απρίλιο.

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.