Φόρμα αναζήτησης

Η πανέμορφη φραγκολίνα της Κύπρου (web tv)

Η φραγκολίνα είναι ένα από τα πιο όμορφα πουλιά που συναντούμε στην Κύπρο. Πρόκειται για ένα από τα πιο κατατρεγμένα πουλιά στο νησί μας καθώς συγκαταλέγεται δυστυχώς στα κύρια θηρεύσιμα είδη της Κύπρου και κυνηγιέται ανελέητα και με μανία από σαράντα χιλιάδες κυνηγούς. Στην Κύπρο τη συναντούμε κυρίως σε πεδινές αλλά και σε μερικές ημιορεινές περιοχές. Συνήθως συχνάζει σε καλλιεργημένες εκτάσεις με ύπαρξη νερών.

Το κοινό και επιστημονικό της όνομα είναι Black Francolin – Francolinus francolinus (Linnaeus, 1766), μαύρος φραγκολίνος, φραγκολίνα ή αυτοτζινάρα (στα κυπριακά) και ανήκει στην πολύ μεγάλη οικογένεια των φασιανιδών (Phasianidae) και στην τάξη των ορνιθόμορφων. Στην Κύπρο από αυτή την οικογένεια συναντούμε ακόμα δύο είδη, το ορτύκι και την πέρδικα, που επίσης ανήκουν στα κύρια θηρεύσιμα είδη της χώρας μας. Το γένος Francolinus περιλαμβάνει συνολικά πέντε διαφορετικά είδη πουλιών, αλλά στην Κύπρο συναντούμε μόνο τη φραγκολίνα.

 

 

Τη φραγκολίνα, εκτός από την Κύπρο, τη συναντούμε σε αρκετές ασιατικές χώρες και δεν είναι αποδημητικό πουλί. Η ύπαρξή της στην Κύπρο πολύ πιθανόν να οφείλεται στη μεταφορά της από τους νεολιθικούς ανθρώπους πριν από αρκετές χιλιάδες χρόνια. Να σημειώσω ότι η Κύπρος είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που φιλοξενεί το είδος αυτό και πολλοί παρατηρητές πτηνών έρχονται ειδικά στην Κύπρο για να το δουν και να το φωτογραφίσουν.

Παλιά η φραγκολίνα ήταν σπάνιο είδος για την Κύπρο καθώς τη συναντούσαμε μόνο σε δύο μικρές περιοχές του νησιού, την Πάφο και την Καρπασία. Η τεράστια άνοδος του πληθυσμού της τα τελευταία 20 χρόνια οφείλεται στις νεκρές ζώνες, καθώς τα πουλιά εισήλθαν από τη μεριά των κατεχομένων στις ελεύθερες περιοχές και αναπαρήχθησαν χωρίς καμία ενόχληση. Το 2000 οι φραγκολίνες άρχισαν να περνούν στις ελεύθερες περιοχές και συγκεκριμένα από τη νεκρή ζώνη στο Γέρι. Αυτή ήταν και η πρώτη φορά που είδα το πουλί αυτό. Ήταν, μάλιστα, η αρχή για να εξαπλωθούν οι φραγκολίνες σχεδόν σε ολόκληρη την Κύπρο. Η φραγκολίνα βρίσκεται στον κόκκινο κατάλογο της IUCN με τα απειλούμενα είδη του πλανήτη και κακώς επιτρέπεται το κυνήγι της στην Κύπρο.

Ευτυχώς είναι δύσκολα θηράματα καθώς τα πουλιά αυτά έχουν κρυπτική συμπεριφορά και δεν πετάγονται εύκολα, αλλά μένουν κρυμμένα σε πυκνά καλάμια και πυκνή βλάστηση και με το τέλειο καμουφλάζ που διαθέτουν είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν.

Χαρακτηριστικό είναι το δυνατό κάλεσμα του αρσενικού που ακούμε συνήθως νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα, κυρίως κατά την αναπαραγωγική περίοδο, και που με αυτό τον τρόπο κατοχυρώνει την εδαφική του επικράτεια.

 

 

Τρέφεται με μια ποικιλία τροφών, όπως σπόροι, φρέσκα βλαστάρια, χόρτα, ελιές, ώριμα φρούτα που πέφτουν κάτω από τα δέντρα και έντομα. Το καλοκαίρι ψάχνει την τροφή της συνήθως νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα, ενώ κατά τις ζεστές ώρες της ημέρας παραμένει κρυμμένη μέσα σε πυκνή βλάστηση, κάτω από πυκνούς θάμνους και φυλλώματα αναζητώντας δροσιά, ενώ τον χειμώνα κινείται και τρέφεται καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας.

Από τον Φεβρουάριο συναντούμε τα πουλιά ανά δύο ζευγαρωμένα καθώς πλησιάζει η περίοδος ωοτοκίας. Γεννούν νωρίς την άνοιξη, από τον Μάρτιο μέχρι τον Μάιο, από έξι μέχρι δώδεκα πρασινωπά αβγά, στο έδαφος σε φωλιές που φτιάχνουν με λίγα ξερά χόρτα και φτερά, μέσα σε πυκνά χόρτα και κάτω από θάμνους. Κατά την περίοδο ωοτοκίας τα πουλιά έχουν τον δικό τους χώρο και το αρσενικό προστατεύει την περιοχή του δίνοντας σκληρές μάχες με τα άλλα αρσενικά που θα την παραβιάσουν.

Η επώαση γίνεται από το θηλυκό και διαρκεί περίπου είκοσι μέρες. Τα μικρά μερικές ώρες μετά την εκκόλαψη είναι έτοιμα να ακολουθήσουν τη μητέρα τους. Κατά τις πρώτες βδομάδες της ζωής τους τα μικρά έχουν ανάγκη από τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη για την ανάπτυξή τους και για αυτό τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με διάφορα έντομα και σκουλήκια. Μπορούμε να παρατηρήσουμε τη μητέρα τους να σκαλίζει το έδαφος για να αποκαλυφθούν διάφορα έντομα ώστε να τα φάνε τα μικρά.

 

 

Η φραγκολίνα έχει πολλούς εχθρούς

Πολύ εντυπωσιακή είναι η συμπεριφορά των μικρών σε περίπτωση που εμφανίζεται κίνδυνος. Στα μικρά γίνεται κάτι σαν έκρηξη και σε κλάσματα δευτερολέπτου εξαφανίζονται κάπου κοντά, γίνονται ένα με χόρτα και πέτρες και είναι εξαιρετικά δύσκολο να τα εντοπίσεις. Όταν ο κίνδυνος περάσει, η μητέρα με ένα χαρακτηριστικό κλάμα καλεί τα μικρά να μαζευτούν ξανά κοντά της.

Τα μικρά σε ηλικία μιας βδομάδας μπορούν να κάνουν μικρά πετάγματα σε περίπτωση κινδύνου. Μένουν με τους γονείς τους μέχρι και το φθινόπωρο, και τον χειμώνα παίρνουν τον δικό τους δρόμο για να αναπαραχθούν την άνοιξη.

Η φραγκολίνα έχει πολλούς εχθρούς, με κυριότερους τον άνθρωπο και την αλεπού που αποτελεί μάστιγα τα τελευταία χρόνια με την υπερβολική αύξηση του πληθυσμού της και κατασπαράζει αβγά και νεοσσούς καθώς βρίσκονται στο έδαφος. Επίσης κινδυνεύουν κυρίως τα νεαρά πουλιά από αρπαχτικά, φίδια και νυφίτσες. Φυσικά όλα αυτά είναι μέρος της τροφικής αλυσίδας που βοηθά να διατηρούνται οι ισορροπίες της φύσης.

 

Οι κακές καιρικές συνθήκες, κάποτε με ισχυρές βροχοπτώσεις και χαλαζοπτώσεις, οδηγούν σε μεγάλες καταστροφές αβγών και νεοσσών της φραγκολίνας αλλά και όλων των πουλιών.

Μεγάλη καταστροφή στις φωλιές και τα νεαρά πουλιά προκαλεί ο θερισμός των σπαρτών καθώς γίνεται την εποχή αναπαραγωγής, καθώς οι φραγκολίνες αρέσκονται να φτιάχνουν τις φωλιές τους μέσα στα σπαρτά. Μεγάλες καταστροφές επίσης υφίστανται και οι πέρδικες από τον θερισμό των σπαρτών, καθώς τα πουλιά αυτά έχουν τις ίδιες συνήθειες με τις φραγκολίνες.

Οι λαθροκυνηγοί και η μη τήρηση του κότα σε περιόδους κυνηγιού έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση του πληθυσμού της φραγκολίνας. Ευτυχώς, τώρα με τις αυστηρότατες ποινές που επιβάλλει στους λαθροθήρες η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, η λαθροθηρία έχει μειωθεί σημαντικά.

Η εκπαίδευση των κυνηγετικών σκυλιών στους αγρούς την εποχή αναπαραγωγής της φραγκολίνας έχει καταστρεπτικές συνέπειες σε αβγά, νεοσσούς και γενικά σε όλη την πανίδα του τόπου μας.

Ας σεβαστούμε και ας προστατεύσουμε αυτό το περήφανο και πανέμορφο πουλί για να το χαιρόμαστε για πάντα εμείς και οι επόμενες γενιές και να ακούμε το κλάμα της να αντιλαλεί στους κάμπους μας.

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.