Φόρμα αναζήτησης

Ενεργειακή… ανασφάλεια με Ρωσία

Ο διευθυντής της Διπλωματικής Ακαδημίας του ουκρανικού Υπουργείου Εξωτερικών βρέθηκε στη Λευκωσία για μια παρουσίαση για τη γεωπολιτική ενέργεια στην Ευρώπη και απάντησε στα ερωτήματα του «Π» με φόντο τις εξελίξεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Κύριε πρέσβη, αρχικά θα ήθελα ένα μικρό σχόλιο σχετικά με το ποιες σαρωτικές αλλαγές επέφεραν στο Κίεβο, σε σχέση με την ενεργειακή του ασφάλεια, αλλά και για την Ευρώπη, τα γεγονότα που ακολούθησαν την απόσχιση της Κριμαίας. Πώς οι παράνομες ενέργειες της Ρωσίας επηρεάσαν τα πράγματα;

«Πρώτα απ ’όλα, με την κατοχή της Κριμαίας χάσαμε τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου από τη Μαύρη Θάλασσα. Πριν από την κατοχή αγοράστηκαν δύο πλατφόρμες για την εξαγωγή φυσικού αερίου αξίας 400 εκατ. δολαρίων, συνεπώς μπορείτε να φανταστείτε το μέγεθος των ζημιών μας. Δεύτερον, έχουμε τώρα ένα βασικό πρόβλημα: πώς μπορούμε να εμπιστευτούμε και να συνεργαστούμε με μια χώρα που αποτελεί σημαντικό προμηθευτή φυσικού αερίου για την Ευρώπη εάν είναι επιθετική; Η Ουκρανία σταμάτησε να αγοράζει ρωσικό αέριο πριν από αρκετά χρόνια, κι αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει. Όμως, υπάρχουν πολλοί καταναλωτές φυσικού αερίου στην Ευρώπη και είμαστε υποχρεωμένοι να τηρούμε την ευθύνη των συμβάσεων διαμετακόμισης που υπογράφτηκαν, με υπευθυνότητα. Παράλληλα, εργαζόμαστε σκληρά με τα μέλη της Κεντρικής Ευρώπης της ΕΕ -την Πολωνία, τη Σλοβακία, τις χώρες της Βαλτικής, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, για να δημιουργήσουμε εναλλακτικές διαδρομές για την προμήθεια φυσικού αερίου πέραν της Ρωσίας».

Υπάρχει μια τεράστια συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και τον βαθμό εξάρτησής της από τη ροή του ρωσικού φυσικού αερίου. Το υποσύστημα της Ανατολικής Μεσογείου έχει προταθεί ως εναλλακτική, αλλά με πολλούς ειδικούς να αμφιβάλλουν σε σχέση με την «απορωσοποίηση» της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ. Ποια είναι η άποψή σας;

«Η Ρωσία είναι σημαντικός προμηθευτής φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Πολλά ευρωπαϊκά κράτη εξαρτώνται από τo ρωσικό αέριο σε ποσοστά της τάξης του 70-100%. Είναι πολύ ατυχές. Αυτό ονομάζεται ενεργειακή ανασφάλεια. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη, όσο περισσότερο μη ρωσικής προέλευσης φυσικό αέριο παρέχεται στην Ευρώπη, τόσο το καλύτερο. Ο αγωγός TANAP που ξεκινάει από το Αζερμπαϊτζάν προς την Τουρκία, τη Βουλγαρία και την Ελλάδα είναι ένα παράδειγμα, ενώ το αμερικανικό LNG με σημαντικές ποσότητες είναι ένα άλλο.Ο αγωγός EastMed θα μπορούσε να είναι πολύ καλό τρίτο παράδειγμα. Αλλά, για να είμαι λογικός, θα ήθελα να τονίσω ότι είναι σημαντικό πρώτα να υπολογίσουμε τα οικονομικά δεδομένα ενός τέτοιου έργου. Δεν είναι φτηνό. Υπάρχουν διάφορες επιλογές. Για παράδειγμα, το φυσικό αέριο από την Κύπρο και τα ισραηλινά πεδία θα μπορούσε να μετατραπεί σε LNG και να πωληθεί υπό αυτή τη μορφή στην ευρωπαϊκή αγορά. Αυτό που είναι σημαντικό να δημιουργηθεί είναι μια πραγματική κατάσταση στην αγορά φυσικού αερίου της Ευρώπης ώστε να καταργηθεί το μονοπώλιο της Gazprom».

Αναφορικά με την πρόσφατη συνεργασία Άγκυρας-Μόσχας, ιδίως στο Συριακό, πώς νομίζετε ότι οι σχέσεις Τουρκίας, μιας χώρας του ΝΑΤΟ, και Ρωσίας επηρεάζουν την ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή μας; Πώς ο αγωγός Turk Stream θα μπορούσε να επηρεάσει την Ουκρανία; Βρίσκετε ομοιότητες στον αγωγό αυτό με τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ;

«Ο αγωγός Turk Stream είναι ένα πολύ κακό σχέδιο. Έβλαψε τα συμφέροντά μας πολύ. Υπάρχουν όμως εμπορικά συμφέροντα για τη Ρωσία και την Τουρκία να προχωρήσουν με την υλοποίησή του. Η Τουρκία και η Ρωσία έχουν έρθει πολύ κοντά τα τελευταία χρόνια και αυτό δεν είναι καλό για την περιοχή. Η Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ πρέπει να κατανοήσει την ευθύνη της για τη διατήρηση της ισορροπίας γύρω από τα σύνορά της. Δυστυχώς, και αυτό είναι αλήθεια, η ΕΕ και το ΝΑΤΟ θα μπορούσαν να κάνουν περισσότερα για να βοηθήσουν την Τουρκία στη συριακή κρίση. Επομένως, εν μέρει κατανοώ τον λόγο για τον οποίο η Τουρκία ξεκίνησε αυτή τη στενή συνεργασία με τη Ρωσία. Όσον αφορά την ενέργεια, η Τουρκία ενεργεί, όπως πάντα, με πολύ ρεαλιστικό τρόπο. Συνεργάζεται τόσο με τη Ρωσία στον αγωγό Turk Stream, όσο και με την ΕΕ για τους αγωγούς TANAP-TAP. Είναι οι καλύτεροι φίλοι με τη Γεωργία, ενώ η Ρωσία κατέλαβε de facto μέρος της Γεωργίας το 2008. Η Τουρκία είναι στρατηγικός εταίρος της Ουκρανίας και δεν αναγνωρίζει την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας, αλλά συνεργάζεται και με τη Ρωσία για πολλά θέματα οικονομίας και ασφάλειας».

Περιορισμός χρήσης άνθρακα – πετρελαίου

Πώς, σύμφωνα με την εμπειρία σας, όλη αυτή η αναμέτρηση Τουρκίας-Κύπρου με φόντο την Ανατολική Μεσόγειο και το φυσικό αέριο θα μπορούσε να επιλυθεί;

«Ελπίζω ότι η Τουρκία και η Κύπρος δεν θα τεθούν ποτέ ενώπιον μιας στρατιωτικής σύγκρουσης. Εξ όσων γνωρίζω, η Κύπρος έχει την πλήρη υποστήριξη της ΕΕ και σίγουρα θα πρέπει να χρησιμοποιήσει όλους τους διεθνείς μηχανισμούς, συμπεριλαμβανομένων και νομικών ενεργειών κατά των παράνομων δραστηριοτήτων της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Φυσικά, κατά την άποψή μου, δεν τίθεται κανένα ζήτημα αμφισβήτησης του κυριαρχικού δικαιώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας να ερευνήσει στα χωρικά της ύδατα ή και στην ΑΟΖ της για αποθέματα φυσικού αερίου. Προφανώς, θα πρέπει να καταβληθούν ακόμη μεγαλύτερες προσπάθειες για την επίλυση αυτής τής, πιθανόν, μακροβιότερης εδαφικής σύγκρουσης στην Ευρώπη ώστε να επιλυθεί το Κυπριακό».

Κλείνοντας, πώς βλέπετε το μέλλον της ενεργειακής ασφάλειας και της γεωπολιτικής που τη συνοδεύει σε μερικές δεκαετίες από σήμερα όπου η χρήση πηγών, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, σταδιακά θα αρχίσει να μειώνεται;

«Δεν αναμένω ουσιαστικές αλλαγές στη γεωπολιτική της ενέργειας για περίπου άλλα 20 με 30 χρόνια. Αυτό που είναι σαφές είναι ότι όλο και περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα εντάσσονται στην αγορά, καθώς και η χρήση του υδρογόνου και άλλων τεχνολογιών. Πολύ πιθανόν, για να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή, θα πρέπει να περιορίσουμε τη χρήση άνθρακα και πετρελαίου για την παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας. Αυτό που είναι καλό είναι ότι υπάρχουν σήμερα νέες τεχνολογίες εξαγωγής φυσικού αερίου και ότι στις ΗΠΑ έχουν προκύψει επαναστατικές πρακτικές, όπως το σχιστολιθικό φυσικό αέριο και το LNG, που κερδίζουν περισσότερο έδαφος. Η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου είναι συνεχώς αναδυόμενη και αυτό αποτελεί μια πολύ καλή εξέλιξη. Σύμφωνα με όλα αυτά, η ενεργειακή απόδοση πρέπει να καταστεί το βασικό σημείο παντού: από τον απλό εξοπλισμό του σπιτιού μέχρι τη μεγάλη βιομηχανική υποδομή. Πρέπει να είναι πιο επικερδής η διατήρηση και όχι η κατανάλωση ενέργειας».

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.