Φόρμα αναζήτησης

Εσάς γυναίκες ποιος θα σας κλάψει;

Το είχα για πάνω από μια βδομάδα στο τραπεζάκι μπροστά από τον καναπέ και απέφευγα όπως ο διάολος το λιβάνι να το ανοίξω. Ήξερα τι θα επακολουθούσε: Θ’ άνοιγε μέσα μου ο ασκός του Αιόλου και θα γινόμουν κομμάτια. Δευτέρα πρωί, ανήμερα των Φώτων, το πήρα απόφαση. Πήρα στα χέρια μου το φωτογραφικό λεύκωμα του αγαπημένου συναδέλφου Ανδρέα Μανώλη «Αυτόπτης Μάρτυρας» και ξεκίνησα να σκαλίζω την ιστορία, και κυρίως τις ψυχές των ανθρώπων του τόπου μας.

Ο «Αυτόπτης Μάρτυρας» είναι ένα άλμπουμ γεμάτο ανθρώπους. Είναι ένα ψυχογράφημα μιας ολόκληρης κοινωνίας. Πόσοι άνθρωποι μπορεί να χωράνε σε 200 σελίδες; Πόσοι άνθρωποι χωρέσανε σε ένα κλικ του Μανώλη; Μπορεί και πάνω από τρεις γενιές. Ο κάθε άνθρωπος μια ιστορία. Θα σταθώ στις γυναίκες. Χιλιάδες γυναίκες. Μανάδες, μητέρες, κόρες αγνοουμένων.

Σε ασπρόμαυρο χαρτί, στα πρώτα χρόνια… Βλέπεις ν’ αποτυπώνεται ο σιωπηρός πόνος τους. Ο θυμός τους. Ο φόβος τους. Η αγωνία τους. Ο σπαραγμός της ψυχής τους. Αλλά υπάρχει ακόμα ελπίδα. Το βλέπεις στα θολά μάτια τους, στα χείλια τους που ακόμα είναι μισάνοιχτα. Ψάχνουν για τα παιδιά τους, τους άντρες τους, τους πατεράδες τους. Σε καρφώνουν με κείνα τα μάτια που εκφράζουν τον βαθύτατο ψυχικό τους πόνο, που όμως πίσω του μεταφέρεται η βεβαιότητα πως κάτι καλό θα συμβεί. Θα ’ρθουν. Δεν βλέπεις οιμωγές στις φωτογραφίες. Σε μία μόνο. Και στην άλλη, η γυναίκα που κρατά στο ’να χέρι τη φωτογραφία ενός «έφεδρου ανθυπολοχαγού» και ανοίγει το άλλο χέρι σαν να θέλει να πετάξει μα το βάρος εκείνης της φωτογραφίας δεν την αφήνει. Ανασηκώνει τους ώμους της, ψάχνει την αλήθεια της, μα δεν υπάρχει κανείς να την καθησυχάσει. Αλλά ακόμα υπάρχει ελπίδα.

Σε κάθε σελίδα της φωτογραφικής συλλογής του Ανδρέα Μανώλη με τις διαμαρτυρίες για τους αγνοουμένους, βλέπεις στα πρόσωπα των γυναικών τον χρόνο που περνά αδυσώπητα. Χωρίς απάντηση στην κραυγή τους. Πού βρίσκονται; Γιατί δεν ήλθαν ακόμη; Οι γυναίκες γερνάνε, μανάδες πεθαίνουν, οι κόρες μεγαλώνουν. Οι φωτογραφίες στα χέρια τους οι ίδιες. Τα ίδια νέα παιδιά, οι ίδιοι άντρες. Βλέπεις τα πρόσωπα των γυναικών να ρυτιδώνουν, τα κορμιά τους να μην τις σώνουν αλλά να στέκονται εκεί, βράχοι, «να τους κρατούν στα χέρια τους σαν εικόνισμα και να λιτανεύουν τη μορφή τους στις πρεσβείες» (απόσπασμα από το Λεύκωμα). Το πέρασμα του χρόνου που δεν δικαίωσε τον αγώνα τους, το βλέπεις κυρίως στα χείλη τους. Που πια τα ’χουν κλείσει. Τα σφαλισμένα χείλη τους. Που δεν χωράνε ούτε ελπίδες, ούτε λόγια παρηγοριάς, ούτε άλλα ψέματα. Πολιτικά ψέματα.

Κι ύστερα οι εκταφές και η αλήθεια τους. Μια χούφτα κόκκαλα αντί του γιου, του συντρόφου τους, του πατέρα τους. Δεκαετίες μετά η ώρα της θρηνώδους κραυγής. Και του σπαραγμού. «Στην αγκαλιά μου περίμενα να σε σφίξω, κορμί ολοζώντανο, αίμα παλληκαρίσιο και σε φέρνουν σ’ ένα κασελάκι. Δεν είσαι τα λουλούδια, δεν είσαι τα στεφάνια, δεν είσαι το παγερό μάρμαρο, μα η βαθιά πληγή, βαθιά σ’ έχω ζωντανό στην καρδιά μου» (απόσπασμα από το Λεύκωμα). Αφήνονται στον πόνο τους, και κλαίνε για τον άδικο χαμό τους.

Εκείνες που πέθαιναν όρθιες, κάθε μέρα, στα οδοφράγματα, έρμαιο του κάθε πολιτικάντη που έκανε καριέρα πάνω στον πόνο τους, που θα μπορούσαν μια ώρα αρχύτερα να τους πουν την αλήθεια, εκείνες ποιος θα τις κλάψει;

Κυπριακό, 46 χρόνια κι ακόμα πάμε…

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.