Φόρμα αναζήτησης

Στο Κραν Μοντανά καταρρίψαμε ταμπού

Συνέντευξη στους: Διονύση Διονυσίου, Γιώργο Κακούρη

Ο Τζέφρι Φέλτμαν, τέως  βοηθός γενικός γραμματέας του ΟΗΕ για Πολιτικές Υποθέσεις από το 2012 μέχρι το 2018, την περίοδο δηλαδή που ξεκίνησε, κορυφώθηκε και κατάρρευσε η τελευταία προσπάθεια για λύση του Κυπριακού, ήταν στην πρώτη γραμμή στη Διάσκεψη στο Κραν Μοντανά.

Ο κ. Φέλτμαν, που θα είναι εκ των κύριων ομιλητών στο διεθνούς κύρους Delphi Economic Forum που θα πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα από τις 5-8 Μαρτίου και στο οποίο είναι προσκεκλημένος και ο «Πολίτης», απαντώντας σε γραπτές ερωτήσεις της εφημερίδας μας επιμένει πως οι πλευρές δούλεψαν σκληρά στη σύνοδο και έφτασαν στο παρά πέντε της λύσης. Τονίζει μάλιστα πως οι συζητήσεις έφτασαν στα όριά τους, αγγίζοντας για πρώτη φορά θέματα που δεν είχαν συζητηθεί ποτέ, με «πρωτοφανή ευθύτητα».

Ο κ. Φέλτμαν ωστόσο δεν αποδέχεται την εύκολη ρητορική των δύο πλευρών, που επιμένουν είτε ότι η Τουρκία θέλει τα πάντα δικά της ή πως οι Ε/Κ ποτέ δεν θα δεχτούν την πολιτική ισότητα. Πρόκειται, εξηγεί, για ρητορικές που έχουν ως στόχο μόνο την απομάκρυνση της κριτικής, δεν στέκουν αν εξεταστούν στη βάση της λογικής, καθώς υπονοούν πως καμιά προσπάθεια δεν έχει νόημα.

Αυτό που θα έπρεπε να κάνουν οι πλευρές, σημειώνει, είναι να αξιοποιήσουν την αρχή «εμπιστέψου αλλά επαλήθευσε» – την αρχή που καθοδήγησε τους Ρίγκαν και Γκορμπατσόφ στην επίτευξη της επαναπροσέγγισης ΗΠΑ – Σοβιετικής Ένωσης.

Ο Αμερικανός διπλωμάτης, που διατέλεσε πρέσβης των ΗΠΑ στη Βηρυτό και βοηθός υπουργός Εξωτερικών για θέματα Μέσης Ανατολής, καταγράφει και τη δική του οπτική για την περιοχή μας, τον ρόλο της Ρωσίας και επιμένει πως το συμφέρον της Ουάσινγκτον εξακολουθεί να είναι η σταθερότητα.

Και σε αυτό το πλαίσιο, της αστάθειας της γειτονιάς μας, διερωτάται σε τι ωφελεί η κούρσα των ερευνών μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών στο θέμα του φυσικού αερίου, ειδικά όταν το κέρδος από τους υδρογονάνθρακες δεν θα έρθει σύντομα λόγω και του κορεσμού της παγκόσμιας αγοράς…

Τι θεωρείτε πώς ευθύνεται για το ότι το Κυπριακό δεν έχει λυθεί μέχρι σήμερα;

Αν και μπορούμε να λάβουμε υπόψη πολλούς παράγοντες, η απουσία λύσης στο Κυπριακό δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποδοθεί στην έλλειψη σοβαρής προσπάθειας. Οι ηγέτες και οι διαπραγματευτές και από τις δύο κοινότητες, μαζί με τους απεσταλμένους του ΟΗΕ και άλλους, αφιέρωσαν χρόνο, ενέργεια και δημιουργικότητα στην προσπάθεια να σημειώσουν πρόοδο.

Αν και ο ίδιος συμμετείχα στις απευθείας συνομιλίες μόνο σποραδικά, είχα πολύ συχνές συναντήσεις για έξι χρόνια ως βοηθός γ.γ. του ΟΗΕ με εκπροσώπους των δύο ηγετών και των εγγυητριών δυνάμεων, στην Κύπρο, στη Νέα Υόρκη και αλλού. Η σοβαρότητα με την οποία οι ηγέτες και οι ομάδες τους, καθώς και οι εγγυήτριες δυνάμεις, αντιμετώπισαν τα θέματα πάντα με εντυπωσίαζε, ειδικά σε σύγκριση με κάποιες από τις άλλες ειρηνευτικές διαδικασίες στις οποίες συμμετείχα. Υπήρξε μία σοβαρή προσπάθεια από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Ωστόσο, παρά τη μερική πρόοδο, η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα την οποία έθεσαν ως στόχο οι δύο πλευρές παραμένει πεισματικά άπιαστος στόχος. Αν και θα παρέπεμπα την ερώτησή σας σε όσους έχουν εμπλακεί στις συνομιλίες σε περισσότερο βάθος, υποψιάζομαι πως για κάποιους το στάτους κβο φαντάζει λιγότερο επισφαλές από ένα «άλμα πίστης» σε νέες και άγνωστες δομές.

Για κάποιους, το στάτους κβο ενδέχεται να μοιάζει πιο βιώσιμο και άνετο από ό,τι θα έπρεπε, ενώ μία διευθέτηση μπορεί να θεωρηθεί βουτιά στο άγνωστο. Μετά από δεκαετίες διαχωρισμού, οι άνθρωποι στην κάθε κοινότητα δυσκολεύονται να ξεπεράσουν τους δικούς τους φόβους και να αποδεκτούν τους φόβους των άλλων, καθώς τα ιστορικά τους αφηγήματα, αν τα δει κανείς επιφανειακά, μοιάζουν ασύμβατα.

Ως εξωτερικός παρατηρητής συχνά σάστιζα από την ένταση των διαφωνιών για θέματα που σε εμένα μοιάζουν ανούσια. Όμως, είναι φυσικό το ότι η κάθε πλευρά βρισκόταν συνέχεια σε άμυνα κατά της όποιας αμφισβήτησης του αφηγήματός της. Δεν έχω ακόμα πειστεί πως μικρές παραχωρήσεις, οι οποίες γίνονται για να δημιουργήσουν εμπιστοσύνη και καλή θέληση, σε κάποιο πάγιο αλλά ασήμαντο ζήτημα θα οδηγούσε στην ολοκληρωτική κατάρρευση των επιχειρημάτων και της διαπραγματευτικής δύναμης της μιας ή της άλλης πλευράς.

Αντιλαμβάνομαι όμως πλήρως και πως, ως μη Κύπριος, δεν θα πρέπει να ζήσω με τις επιπτώσεις κάποιας παραχώρησης.

Φτάσαμε στο όριο

 Γιατί, κατά τη γνώμη σας, δεν έγινε εφικτό να συμφωνηθεί η λύση στο Κραν Μοντανά παρά το ότι φτάσαμε «στο τελευταίο μίλι πριν τη λύση», κατά τον Αντόνιο Γκουτέρες;

Ας αναλογιστούμε πως οι συνομιλίες στο Κραν Μοντανά κατέρριψαν σημαντικά ταμπού. Θέματα τα οποία παλαιότερα αποφεύγονταν, καθώς ήταν ευαίσθητα, ήταν πλέον στο τραπέζι – και πρακτικά ομιλώντας θα βρίσκονται στο τραπέζι όποτε συνεχιστούν οι συνομιλίες.

Αντί να υπεκφεύγουν προσεκτικά γύρω από πολιτικά, νομικά θέματα και ζητήματα ασφαλείας που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε «νάρκες», οι ηγέτες των Ε/Κ και των Τ/Κ μαζί με τους εκπροσώπους των εγγυητριών δυνάμεων αντιμετώπισαν τα πιο σοβαρά ζητήματα με μια πρωτοφανή ευθύτητα. Ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο ειδικός απεσταλμένος Έσπεν Μπαρθ Άιντε, η βοηθός του και επικεφαλής της UNFICYP Ελίζαμπεθ Σπέχαρ και οι ομάδες τους διευκόλυναν τη διεξαγωγή των πιο περιεκτικών συζητήσεων που έχουν επιχειρηθεί ποτέ μεταξύ των δύο πλευρών, καθώς και μεταξύ των δύο πλευρών και των εγγυητριών δυνάμεων.

Θυμάμαι μια συνάντηση κατά την πρώτη ημέρα, στην οποία συμμετείχαν οι δύο ηγέτες και οι εκπρόσωποι των εγγυητριών δυνάμεων, όταν η ένταση στο δωμάτιο κλιμακώθηκε και έφτασε στα πρόθυρα της έκρηξης καθώς συζητούσαν θέματα ασφάλειας. Όμως, οι συζητήσεις συνεχίστηκαν και η διπλωματική έκρηξη δεν έλαβε χώρα – και πάλι πρέπει να πιστώσουμε τη σοβαρότητα με την οποία όλοι οι συμμετέχοντες, ειδικά οι ηγέτες, αντιμετώπισαν τις συνομιλίες.

Όμως, μετά από πολλαπλούς έντονους γύρους συζητήσεων, και έχοντας μιλήσει με τους ηγέτες και τις εγγυήτριες δυνάμεις, ο γ.γ. του ΟΗΕ συνειδητοποίησε πως οι συνομιλίες είχαν φτάσει στο πιο προχωρημένο σημείο που θα μπορούσαν να φτάσουν. Και πως η συνέχισή τους, όχι μόνο δεν θα έφερνε τα αποτελέσματα για τα οποία ελπίζαμε, αλλά θα ήταν αντιπαραγωγική, καθώς η νευρικότητα εντεινόταν και διαπροσωπικές σχέσεις, που ήταν μέχρι τότε καλές, έδειχναν σημάδια επιδείνωσης.

Δεν αμφιβάλλω πως οι Κύπριοι διάβασαν προσεκτικά την έκθεση του γενικού γραμματέα για το Κραν Μοντανά που ακολούθησε, και η οποία αντικατοπτρίζει τις έντονες συζητήσεις χάριν νεκροψίας που είχαμε με τον Έσπεν και την ομάδα του στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών.

Αν θέλετε τη γνώμη μου, θα είμαι ειλικρινής: φέρνω και ξαναφέρνω στο μυαλό τα όσα συνέβησαν. Με στοιχειώνει το ερώτημα αν υπήρχε κάτι άλλο που θα μπορούσαν να είχαν κάνει τα Ηνωμένα Έθνη, αν και δεν είμαι βέβαιος, ακόμα και εκ των υστέρων, τι θα μπορούσε να ήταν αυτό.

Ακόμα και αν παρέμειναν κάποια θέματα που δεν έκλεισαν, τη σημασία των οποίων δεν θα ήθελα να υποτιμήσω, η εντύπωση των αξιωματούχων του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένου και εμένα, είναι πως το Κραν Μοντανά έφερε τις δύο πλευρές και τις εγγυήτριες δυνάμεις στα όρια μιας λύσης.

Είχαν κατατεθεί εύλογες προσεγγίσεις που λάμβαναν υπόψη τις ανάγκες και των δύο πλευρών σε σχέση με τα πιο σοβαρά ζητήματα. Μήπως οι πλευρές δεν μπόρεσαν να περάσουν το κατώφλι της λύσης επειδή τελικά δεν βρήκαν την ικανότητα να ξεπεράσουν την έλλειψη εμπιστοσύνης τους; Μήπως οι πλευρές είχαν πρόσβαση σε πληροφορίες τις οποίες δεν είχαν τα Ηνωμένα Έθνη, και οι οποίες υπέσκαπταν την εγκυρότητα των όσων μας ειπώθηκαν απευθείας εντός της αίθουσας; Ήταν και πάλι το στάτους κβο, με όλα τα προβλήματά του, πιο βολικό από μια νέα προσέγγιση που θα είχε αγκαλιαστεί και χαιρετιστεί ανά το παγκόσμιο;

Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο στον απόηχο του Κραν Μοντανά είναι η αμφισβήτηση από ορισμένους της παλαιότερης απόφασης των πλευρών να αναζητήσουν μια λύση που να επανενώνει την Κύπρο στη βάση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα.

Δεν μπορώ παρά να αναρωτηθώ τι ακριβώς θεωρούν πως θα ήταν προτιμότερη λύση, που θα μπορούσε να επιτευχθεί με ειρηνικά μέσα ικανοποιώντας τις προσδοκίες και των δύο κοινοτήτων, όσοι στην Κύπρο ή αλλού αμφισβητούν αυτή την προσέγγιση. Σαφώς και τα Ηνωμένα Έθνη θα στηρίξουν όποια επιλογή επιθυμούν οι δύο κοινότητες, όμως σε αυτό το σημείο πραγματικά δεν βλέπω καλύτερη εναλλακτική από τον στόχο που οι ίδιοι οι ηγέτες κατέληξαν πως θα πρέπει να είναι.

Προς τι ο ανταγωνισμός;

Η ανακάλυψη φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο θεωρήθηκε αρχικά ως καταλύτης για τη λύση. Συμφωνείτε πως το αέριο έχει γίνει σήμερα κατάρα;

Τα Ηνωμένα Έθνη δεν έχουν επίσημο ρόλο στο ζήτημα των παράκτιων υδρογονανθράκων στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους να βοηθήσουν τα μέρη να λύσουν το Κυπριακό. Είναι θετικό το ότι οι δύο πλευρές συμφωνούν πως τα οφέλη από τα κοιτάσματα φυσικού αερίου της Κύπρου πρέπει να συγκεντρωθούν για ολόκληρο τον πληθυσμό της Κύπρου.

Δεδομένου του κορεσμού που υπάρχει σήμερα στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, και δεδομένου του ότι η εμπορική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων είναι κάτι που θα λάβει χώρα σε αρκετά χρόνια, δεν μπορώ να δω γιατί το θέμα αυτό έχει γίνει ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, όπου μόνο ένας μπορεί να κερδίσει.

Είναι πραγματικά πιο σημαντικό για τις πλευρές να μπουν στη λογική του πολιτικού ανταγωνισμού μέσω των διερευνητικών γεωτρήσεων από το να βρουν μια λύση μέσω της οποίας μπορεί να γίνει πραγματικότητα η συνολική προοπτική μιας ενωμένης Κύπρου; Το φυσικό αέριο δεν πρόκειται να εξαφανιστεί, και ελπίζω πως ο ανταγωνισμός γεωτρήσεων δεν θα εξαφανίσει τη δυνατότητα μιας λύσης στο Κυπριακό.

Παράλληλα κυπριακά αφηγήματα

Πώς σχολιάζετε την ε/κ θέση πως «η Τουρκία δεν θέλει λύση στο Κυπριακό, αλλά να ελέγξει ολόκληρη την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο»;

Τόσο εγώ όσο και πολλοί άλλοι παρατηρητές ανησυχούμε από την εμφάνιση πολέμων δι’ αντιπροσώπου στην περιοχή της Μεσογείου. Για παράδειγμα, η ανάπτυξη μισθοφόρων και οπλισμού από την Τουρκία στη Λιβύη δεν συνάδει με το τελικό ανακοινωθέν στη Σύνοδο του Βερολίνου για τη Λιβύη πριν μερικές εβδομάδες. Και ούτε, φυσικά, συνάδει με το ανακοινωθέν η εμπλοκή της Ρωσίας στη Λιβύη, ούτε η εμπλοκή του όποιου άλλου εξωτερικού παράγοντα.

Η κατάσταση στη Συρία είναι φρικτή, με έναν χασάπη να έχει κάνει τη Δαμασκό καταφύγιό του και πολλούς ξένους παράγοντες, μεταξύ τους και η Τουρκία, να προσθέτουν στα βάσανα της χώρας. Πρέπει όμως ταυτόχρονα να αναγνωρίσουμε πως η Τουρκία, η οποία έχει ένα μακρύ σύνορο με τη Συρία, έχει νόμιμα και επείγοντα θέματα ασφάλειας σε σχέση με τα όσα συμβαίνουν στη χώρα.

Η ανησυχία μου είναι πως δηλώσεις όπως αυτή που παραθέσατε προέρχονται μεν από γνήσιους φόβους, όμως χρησιμοποιούνται πολιτικά ακριβώς για να αποφευχθούν πιέσεις για λύση στο Κυπριακό. Ουσιαστικά αυτή η δήλωση δεν σημαίνει πως η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να αποδεχθεί πως δεν υπάρχει εφικτή λύση στο Κυπριακό. Αυτή η δήλωση υπονοεί πως οι φιλοδοξίες που αποδίδονται στην Τουρκία αποκλείουν μια λογική λύση στο Κυπριακό και γι’ αυτό η όποια προσπάθεια δεν έχει νόημα.

Είναι φυσιολογικό οι πρωταγωνιστές σε μια σύγκρουση να διερωτώνται αν η άλλη πλευρά ενεργεί καλή τη πίστει. Είμαι όμως πεπεισμένος πως είναι εφικτό να σχεδιάσουμε μια λύση για την Κύπρο στη βάση της αρχής «εμπιστέψου αλλά επαλήθευσε» που διέπει την καλή διπλωματία. Άλλωστε, παρά τις προσωπικές τους επιθυμίες, στο τέλος της ημέρας οι περισσότεροι ηγέτες που φέρουν την ευθύνη για την ευημερία του λαού τους είναι πραγματιστές. Οπωσδήποτε μια ενωμένη, ευημερούσα και ειρηνική Κύπρος θα ήταν καλή, όχι μόνο για όλους τους Κύπριους αλλά για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας.

Πώς σχολιάζετε επίσης την τ/κ θέση πως «όσο οι Ε/Κ ελέγχουν την διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα δεχτούν μια λύση που να αποδίδει στους Τ/Κ την πολιτική τους ισότητα»;

Πρόκειται για τον καθρέφτη της προηγούμενης τοποθέτησης. Ένας ισχυρισμός που μπορεί να βασίζεται σε πραγματικά συναισθήματα, όμως στην πράξη τυγχάνει πολιτικής χρήσης για να βάλει φρένο στην προσπάθεια για λύση, ή ακόμα για να απορρίψει εντελώς την ιδέα της διαπραγμάτευσης.

Έχοντας δει τη σοβαρότητα των δύο ηγετών, των εγγυητριών δυνάμεων και των ομάδων τους στο Κραν Μοντανά, πραγματικά δεν δέχομαι πως η προσπάθεια για λύση είναι τόσο απέλπιδα όσο υπονοείται από αυτές τις δύο παράλληλες τοποθετήσεις.

Είναι κατανοητές οι ανησυχίες των Τ/Κ για το ποιος θα είναι ο ρόλος τους σε μια ενωμένη Κύπρο. Όμως, όπως και οι Ε/Κ, δεν πρέπει να προσεγγίσουν το πρόβλημα ψάχνοντας δικαιολογίες, αλλά να αξιοποιήσουν την προσέγγιση «εμπιστέψου αλλά επαλήθευσε».

Το συμφέρον των ΗΠΑ στην Α. Μεσόγειο είναι η σταθερότητα

Ποια θεωρείτε πως είναι πλέον η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ σε σχέση με την Ανατολική Μεσόγειο;

Αφυπηρέτησα από την αμερικανική κυβέρνηση τον Μάιο του 2012 όταν εντάχθηκα στο δυναμικό των Ηνωμένων Εθνών, γι’ αυτό οι απόψεις μου βασίζονται στα όσα παρακολουθώ καθώς δεν συμμετέχω στις τελευταίες συζητήσεις για τη χάραξη της πολιτικής της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Όμως, είμαι πεπεισμένος πως πάνω από όλα οι ΗΠΑ θέλουν σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το χάος που βλέπουμε σήμερα στη Συρία, και που είχαμε δει παλαιότερα στον Λίβανο, δεν εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου στον Λίβανο, το Ιράν εκμεταλλεύθηκε το χάος που επικρατούσε για να εισαγάγει την τρομοκρατική οργάνωση Χεζμπολάχ ως απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένου και του Ισραήλ. Έτσι και το Ισλαμικό Κράτος, άλλοι οργανισμοί που σχετίζονται με την Αλ Κάιντα και το Ιράν, εκμεταλλεύθηκαν τον εμφύλιο στη Συρία για να επεκτείνουν τη θανάσιμη επιρροή τους.

Το γεγονός πως η Κύπρος δεν βρίσκεται σήμερα βυθισμένη στο χάος, δεν πρέπει να μας ξεγελά και να μας εφησυχάζει. Κανείς δεν ξέρει πότε μπορεί να εκραγεί ξανά μια ανεπίλυτη σύγκρουση που σιγοβράζει. Η  UNFICYP έχει έναν μοναδικό πολιτικό και στρατιωτικό ρόλο, δεδομένου πως δεν υπάρχουν συμπλοκές μεταξύ των δύο πλευρών, όμως, τι γίνεται όταν οι χρηματοδότες της κουραστούν να στηρίζουν μια ειρηνευτική αποστολή που διαρκεί εδώ και μισό αιώνα; Δεν μπορούμε να προβλέψουμε τι θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια νέα κρίση στην Κύπρο.

Η δυνατότητα μιας ενωμένης Κύπρου να αξιοποιήσει τις οικονομικές και πολιτικές της δυνατότητες ως παράγοντας σταθεροποίησης στην Ανατολική Μεσόγειο, με ειρήνη στο εσωτερικό και με τους γείτονές της, είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ. Κάθε μέρα που το Κυπριακό συνεχίζει να υπάρχει, Ε/Κ και Τ/Κ πληρώνουν κόστος για τις χαμένες ευκαιρίες τους.

Θα λέγατε πως η κρίση στη Συρία και ο έλεγχος της χώρας από τη Ρωσία σηματοδοτεί και τον περιορισμό της αμερικανικής επιρροής στη Μέση Ανατολή;

Όπως είμαι βέβαιος ότι  θα έχουν διαπιστώσει οι αναγνώστες σας, στις ΗΠΑ υπάρχει αυτή τη στιγμή μια ανοιχτή συζήτηση σε σχέση με το ποια πρέπει να είναι τα συμφέροντα και ο ρόλος της χώρας στη Μέση Ανατολή. Τόσο οι Ρεπουμπλικάνοι όσο και οι Δημοκρατικοί πιστεύουν πως πρέπει να μπει ένα τέλος στην πρακτική των «ατέρμονων πολέμων». Στους κύκλους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής υπάρχει σίγουρα η αίσθηση πως η πολιτική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή πρέπει να εξελιχθεί. Ειδικά λόγω των μειωμένων εσωτερικών εξαρτήσεων από, για παράδειγμα, τους υδρογονάνθρακες του Κόλπου.

Δεν πιστεύω όμως πως οι Ρώσοι είναι σε θέση να αντικαταστήσουν τον κυρίαρχο ρόλο των Αμερικανών στην περιοχή. Αναμφίβολα οι Ρώσοι είχαν κεντρικό ρόλο στην επιβίωση του δολοφονικού καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ, και η επιρροή της χώρας στη Συρία θα παραμείνει σημαντική. Όμως, δεν είμαι βέβαιος πως αυτή η επιρροή ενεργεί εις βάρος των ΗΠΑ. Θα θέλαμε πραγματικά να εγκλωβιστούμε σε ρόλο σύμμαχου του Άσαντ, ο οποίος είναι επικεφαλής μιας κατεστραμμένης χώρας και ενός αποκαρδιωμένου λαού; Κάτι τέτοιο θα ήταν περισσότερο βάρος παρά πλεονέκτημα.

Για να είμαι ειλικρινής, ανησυχώ περισσότερο για την πιθανότητα η Ρωσία να εκτοπίσει με την επιρροή της τις ΗΠΑ από τον Λίβανο. Δεν πιστεύω πως οι Ρώσοι θα έδειχναν τόση γενναιοδωρία ώστε να παρέχουν στήριξη ανάλογη με τα πέραν από 100 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο με τα οποία οι ΗΠΑ στηρίζουν τις ένοπλες δυνάμεις του Λιβάνου. Όμως, εάν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να ακυρώσουν τη στρατιωτική συνεργασία με τον Λίβανο επειδή στη νέα κυβέρνηση συμμετέχουν πιόνια της Χεζμπολάχ, αυτό θα δημιουργήσει ένα κενό που η Ρωσία θα προσπαθήσει να γεμίσει χωρίς να ξοδευτεί ιδιαίτερα.

Τουρκία και ΝΑΤΟ

Δεδομένης της στάσης της Τουρκίας στη Συρία, αλλά και στη Λιβύη, μπορεί η χώρα να παραμείνει μέλος του ΝΑΤΟ χωρίς προβλήματα στο μέλλον, ή η κατάσταση θα οδηγήσει σε μια κατά κάποιον τρόπο αυτονόμησή της;

Αν και τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια αύξηση των επαφών και των συναντήσεων μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας, πρέπει, νομίζω, να έχουμε υπόψη μας ότι η Τουρκία δεν μπορεί να νιώσει εντελώς άνετα από τη στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας στην περιοχή. Η παράνομη αρπαγή της Κριμαίας έφερε τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ρωσίας πιο κοντά στην Τουρκία, υποβαθμίζοντας ταυτόχρονα τον πολιτικό ρόλο των τουρκογενών Τατάρων της χερσονήσου και των δεσμών τους με την Τουρκία.

Ρωσικά στρατεύματα βρίσκονται στη Συρία. Ρώσοι μισθοφόροι βρίσκονται προ των πυλών της Τρίπολης στη Λιβύη. Χάρη στις αμφιβόλου ποιότητας συμφωνίες που έκλεισαν με τη μεσολάβησή τους, ο απερχόμενος Λιβανέζος ΥΠΕΞ, και εταίρος της Χεζμπολάχ, Γκιμπράν Μπασίλ και οι σύμμαχοί του, η Ρωσία έχει ήδη διευρύνει τα οικονομικά της συμφέροντα στη χώρα.

Η Ρωσία μπορεί να επιθυμεί διακαώς να διασπάσει την ιστορική Βορειοατλαντική Συμμαχία, όμως θεωρώ πως η Τουρκία θα θελήσει να διατηρήσει τις σχέσεις της με το ΝΑΤΟ ως αντίβαρο με την πιθανότητα, από την οπτική της Άγκυρας, της περικύκλωσης από ρωσικά συμφέροντα. Και είναι βέβαιο πως οι σύμμαχοι της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ δεν θα θέλουν να χάσουν τη σχέση τους με τη χώρα.

Νομίζω πως η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να υποβαθμίσει τη διαμάχη που προέκυψε και τις αντιδράσεις στο Κογκρέσο λόγω της αγοράς ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων από την Τουρκία, δείχνει ακριβώς τη βούληση των ΗΠΑ να διατηρήσει μια ισχυρή σχέση με την Τουρκία. Οι εταιρικές σχέσεις δεν είναι πάντα εύκολες, όμως η διατήρηση του ρόλου της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ εκτιμώ πως είναι απαραίτητη για τα συμφέροντα των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Τουρκίας. Θεωρώ, επίσης, πως η συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας στις δομές που μπορούν να αξιοποιηθούν για την ενδυνάμωση μιας διευθέτησης στο Κυπριακό.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.