Φόρμα αναζήτησης

Τι να τρώνε τα παιδιά μας – Η σχολική επίδοση περνά από τη διατροφή

Το κουδούνι έχει χτυπήσει για τη νέα σχολική χρονιά. Οι ρυθμοί της καθημερινότητας των μαθητών γίνονται πιο γρήγοροι και συνάμα αυξάνονται οι απαιτήσεις σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά. Όπως τονίζουν οι ειδικοί, η σωστή και ισορροπημένη διατροφή αποτελεί προϋπόθεση για τη νοητική, σωματική, ψυχική και πνευματική ανάπτυξη των παιδιών.

Η κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος Νικόλ Πηλείδη μας εξηγεί πώς η διατροφή επηρεάζει τη σχολική επίδοση και δίνει πρακτικές συμβουλές οι οποίες θα βοηθήσουν παιδιά και γονείς να ακολουθούν υγιεινές διατροφικές συνήθειες.

«Οι ενεργειακές ανάγκες ενός παιδιού καθορίζονται από τον βασικό μεταβολισμό του, τον ρυθμό ανάπτυξής του και την καθημερινή του φυσική δραστηριότητα – αυξάνονται με την ηλικία και διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο. Μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να προσφέρει στο παιδί τα απαραίτητα εφόδια για σωστή ανάπτυξη», επισημαίνει η κ. Πηλείδη. Η ισορροπημένη διατροφή, τονίζει, αποτελείται από επαρκείς μερίδες από όλες τις κατηγορίες τροφίμων. Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, κρέας, ψάρι, αβγό, όσπρια, ψωμί, ζυμαρικά, φρούτα, λαχανικά, ελαιόλαδο πρέπει να περιλαμβάνονται στο καθημερινό διαιτολόγιο. Αντίθετα, τρόφιμα πλούσια σε κορεσμένα και τρανς λιπαρά, όπως σοκολάτες, μπισκότα, αλλαντικά, τυριά πλούσια λιπαρά, σνακ, «γρήγορο φαγητό» (fast food), θα πρέπει να αποφεύγονται.

Τα παιδιά που τρώνε πρωινό έχουν καλύτερη απόδοση στο σχολείο και είναι πιο δημιουργικά

Το πρωινό, σημειώνει, είναι πολύ σημαντικό γεύμα της μέρας αφού παρέχει στον οργανισμό την απαραίτητη ενέργεια. Τη σημασία της κατανάλωσης πρωινού αποτυπώνει και η λαϊκή ρήση: «Το πρωί τρώγε σαν βασιλιάς, το μεσημέρι σαν άρχοντας και το βράδυ σαν ζητιάνος». Όπως αναφέρει η κ. Πηλείδη, μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που τρώνε πρωινό έχουν καλύτερη απόδοση στο σχολείο, μεγαλύτερη ικανότητα μνήμης και συγκέντρωσης, και είναι πιο δημιουργικά. Μάλιστα, τα παιδιά που τρώνε πρωινό έχουν και πιο ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες. Επιπλέον, συμπληρώνει, έχουν καλύτερη επίδοση σε αθλητικές και άλλες δραστηριότητες. Το πρωινό βοηθά στη ρύθμιση της όρεξης και στον έλεγχο του σωματικού βάρους. Δυστυχώς, παρατηρεί, σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι, λόγω του περιορισμένου χρόνου, παραλείπουν το πρωινό. «Αυτό είναι μια κακή διατροφική συνήθεια», επισημαίνει.
Το πρωινό πρέπει να είναι πλήρες σε θρεπτικά συστατικά. Ενδεικτικά μπορεί να περιλαμβάνει: Γάλα ή γιαούρτι, δημητριακά πρωινού, φρούτο ή γάλα ή γιαούρτι, ψωμί ή φρυγανιές ολικής αλέσεως, μέλι, ένα φρούτο ή τοστ, φυσικό χυμό ή φρούτο ή ψωμί/ φρυγανιές ολικής αλέσεως, αβγό, φυσικό χυμό ή φρούτο.

Η διατροφή του παιδιού πρέπει να καλύπτει τις αυξημένες ανάγκες που προκύπτουν από τον εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό ανάπτυξής του

Κολατσιό από το σπίτι…
Είναι πολύ σημαντικό, υπογραμμίζει η κ. Πηλείδη, το παιδί να καταναλώνει κάποιο ενδιάμεσο σνακ στο σχολείο. Θα του δώσει ενέργεια για να μπορέσει να συνεχίσει τη μέρα του. Ο αριθμός των ενδιάμεσων σνακ στο σχολείο, εξηγεί, ποικίλλει ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού και τις δραστηριότητές του. Χρειάζεται προσοχή, αναφέρει, ώστε ναι μεν να ικανοποιείται η πείνα του παιδιού, αλλά να μην του κόβεται η όρεξη για το κυρίως γεύμα στο σπίτι. Αν, για παράδειγμα, το παιδί έχει καταναλώσει πρωινό και σχολά το μεσημέρι, συνήθως ένα με δυο σνακ τα οποία συστήνεται να καταναλώνονται στα ενδιάμεσα διαλείμματα είναι αρκετά. Ιδανική επιλογή για κολατσιό, αναφέρει, αποτελούν τα φρούτα, τα οποία μπορούν να καταναλωθούν μόνα τους ή σε συνδυασμό με κάποιο άλλο τρόφιμο. Προτάσεις για κολατσιό:
Φρούτα
Τοστ ή σάντουιτς με ποικιλία υλικών κάθε φορά
Μπάρα δημητριακών
Σπιτικές πίτες (τυρόπιτα, σπανακόπιτα)
Σπιτικά γλυκίσματα (κέικ, κουλουράκια, μπισκότα, τσουρέκι)

Στην περίπτωση που το παιδί αγοράσει κάτι από το κυλικείο, συστήνεται να αποφύγει την κατανάλωση προϊόντων πλούσιων σε λιπαρά και ζάχαρη, όπως είναι πολλά αρτοσκευάσματα (τυρόπιτα, κρουασάν, πίτσα), τα γαριδάκια, τα αναψυκτικά κ.λπ. Από το κυλικείο μπορεί να επιλέξει: Τοστ ή σάντουιτς (χωρίς βούτυρο ή άλλη σος), κουλούρι, χυμό, γάλα. Σύμφωνα με τη διατροφολόγο είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν σταθερές ώρες γευμάτων για το παιδί, ώστε να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά ημερησίως. Αν και θα υπάρξουν μέρες, αναφέρει, που δεν θα είναι σταθερές οι ώρες του φαγητού όπως τα Σαββατοκύριακα ή τις διακοπές, το σταθερό πρόγραμμα φαγητού στην οικογένεια μπορεί να συνδράμει τον στόχο της σωστής διατροφής. Προς αυτή την κατεύθυνση, διευκρινίζει, θα πρέπει να υπάρχει ποικιλία τροφίμων τόσο σε καθημερινή όσο και σε εβδομαδιαία βάση. Το μεσημεριανό και το βραδινό γεύμα πρέπει να είναι πλήρη σε θρεπτικά συστατικά.

Ενίσχυση της μνήμης
Όσον αφορά την ενίσχυση της μνήμης και της συγκέντρωσης, έρευνες έχουν δείξει ότι τα βατόμουρα αυξάνουν τη συγκέντρωση και τη μνήμη έως και πέντε φορές. Αυτό οφείλεται, διασαφηνίζει, στη μεγάλη ποσότητα των αντιοξειδωτικών ουσιών που περιέχουν. Αυτά τα θρεπτικά συστατικά βελτιώνουν τη ροή του οξυγόνου στον εγκέφαλο (μέσω του αίματος) και ενισχύουν τη συγκέντρωση. Επιπλέον, προσθέτει, έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση λιπαρών ψαριών, όπως ο σολομός, ο ξιφίας και η σαρδέλα, όχι μόνο βοηθά στη βελτίωση της μνήμης, αλλά προστατεύει και από εκφυλιστικές και ψυχικές νόσους. Οι διατροφικές συνήθειες, αναφέρει, τεκμηριωμένα επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και την πρόληψη διαφόρων ασθενειών.

Προσοχή με τα συμπληρώματα
Οι έφηβοι, κυρίως, θέλοντας να αποκτήσουν συγκεκριμένο τύπο σώματος καταφεύγουν στη χρήση διαφόρων συμπληρωμάτων. Για παράδειγμα, μπορεί να παίρνουν συμπληρώματα πρωτεΐνης για να έχουν γρηγορότερο αποτέλεσμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τονίζει η κ. Πηλείδη, θα πρέπει απαραιτήτως να συμβουλεύονται κάποιον ειδικό και να μην κάνουν επικίνδυνους πειραματισμούς. Σε αυτή την ηλικία, επισημαίνει, τα συμπληρώματα δεν είναι απαραίτητα. Φυσικά αυτό, συμπληρώνει, εξαρτάται και από τη φυσική δραστηριότητα που έχει κάποιο παιδί (αν για παράδειγμα είναι αθλητής, ακολουθεί κάποιο απαιτητικό είδος προπόνησης ή απλώς ασκείται κάποιες μέρες της βδομάδας). «Θα πρέπει να τονίσουμε ότι για τον τύπο του σώματος που ονειρεύεται ένας έφηβος χρειάζεται κόπος και επιμονή», είπε.


Ένα άλλο στοιχείο που επηρεάζει τις διατροφικές συνήθειες των εφήβων είναι η ενασχόλησή τους με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όπως σημειώνει η κ. Πηλείδη, τα παιδιά μπορεί να έχουν πρότυπα διάσημα πρόσωπα τα οποία ακολουθούν συγκεκριμένες διατροφές και συχνά γρήγορες δίαιτες (οι λεγόμενες δίαιτες express) και στην προσπάθειά τους να τα μιμηθούν, επιφέρουν αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία τους.

H κ. Πηλείδη αναφέρεται επιπρόσθετα σε απλές πρακτικές με τις οποίες οι γονείς θα βοηθήσουν τα παιδιά τους να έχουν μια ισορροπημένη διατροφή.

Να προσπαθεί η οικογένεια να παίρνει πρόγευμα κάθε πρωί.
Οι γονείς να βάζουν στην τσάντα των παιδιών τους λαχανικά, φρούτα ή σάντουιτς (σνακ) για να μην έρχονται σπίτι πεινασμένα.
Να υπάρχουν φρούτα και λαχανικά στο σπίτι σε προσιτό σημείο για τα παιδιά.
Να αποφεύγουν τα πολλά γλυκά και τις έτοιμες τροφές στο σπίτι.
Να υπάρχει μαγειρεμένο σπιτικό φαγητό τουλάχιστον μία φορά την ημέρα ώστε να μην καταφεύγουν σε εύκολες λύσεις.
Να κάνουν φυσικές δραστηριότητες οι γονείς με τα παιδιά τους τα Σαββατοκύριακα.

Eπιδημία η παιδική παχυσαρκία – Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη της παχυσαρκίας και οι… φταίχτες
Η παιδική παχυσαρκία λαμβάνει επιδημικές διαστάσεις τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Αξίζει να σημειωθεί, λέει η κ. Πηλείδη, ότι η παχυσαρκία που εμφανίζεται στα παιδιά από την ηλικία των 2 ετών μέχρι και την εφηβεία, στο 80% των περιπτώσεων συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή γιατί αυξάνεται το μέγεθος και ο αριθμός των λιποκυττάρων. Επίσης, συμβάλλει στην ανάπτυξη παθολογικών ασθενειών, όπως οι καρδιοπάθειες και ο διαβήτης τύπου 2.

O κύριος «ένοχος» για καρδιοπάθειες και διαβήτη τύπου 2

Βασική αιτία της παχυσαρκίας, αναφέρει, είναι οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής των γονέων που δεν έχουν τον χρόνο να αφιερώσουν την απαραίτητη προσοχή στη διατροφή των παιδιών τους. Έτσι, παρέχουν στα παιδιά γρήγορα και πρόχειρα γεύματα, σνακ και γλυκά, με αποτέλεσμα να γίνεται υπερκατανάλωση θερμίδων και λίπους και σε συνδυασμό με τη μειωμένη φυσική δραστηριότητα να οδηγούμαστε στην παιδική παχυσαρκία.


Η κ. Πηλείδη παραθέτει επιπλέον παραδείγματα που συνδέονται με τον κίνδυνο ανάπτυξης παχυσαρκίας:

-Πολλές φορές οι γονείς ή οι άνθρωποι από το στενό οικογενειακό περιβάλλον (παππούδες) για λόγους καθαρά συναισθηματικούς πιέζουν το παιδί να φάει κάτι χωρίς αυτό να πεινά, νομίζοντας ότι έτσι θα εκφράσουν την αγάπη τους.

-Ένα ακόμη λάθος που κάνουν οι γονείς είναι η απαγόρευση τροφίμων ή η χρήση τους ως μέσα επιβράβευσης. Μην χρησιμοποιείτε το φαγητό σαν τιμωρία ή ανταμοιβή. Δεν είναι σωστό να στερείτε από το παιδί κανένα γεύμα ή τρόφιμο για να το τιμωρήσετε, γιατί τότε θα πεινάσει, με αποτέλεσμα μετά να φάει οτιδήποτε βρει μπροστά του. Αντίθετα, αν του δίνετε κάποια συγκεκριμένα τρόφιμα για επιβράβευση επειδή ήταν καλό και υπάκουο παιδί, π.χ. σοκολάτες, παγωτά κ.ά., τότε θα μάθει να προτιμάει αυτά τα τρόφιμα πιστεύοντας ότι είναι καλύτερα από κάποια άλλα.

-Μια σημαντική αιτία είναι και η εικόνα που έχει το παιδί για τους γονείς του. Οι γονείς πρέπει να γίνουν πρότυπο για τα παιδιά τους. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα περισσότερα παχύσαρκα παιδιά έχουν και παχύσαρκους γονείς.

-Αν τα παιδιά σας βλέπουν ότι εσείς τρέφεστε σωστά και ασκείστε χωρίς να σας είναι δυσάρεστο, τότε πολύ πιθανό να σας μιμηθούν. Μια καλή λύση είναι να αναπτύξουν οι γονείς με τα παιδιά κοινές δραστηριότητες προκειμένου να ελαττωθεί ο χρόνος που ξοδεύουν στην τηλεόραση ή τον υπολογιστή.

-Άλλος επιβαρυντικός παράγοντας είναι ότι πλέον τα παιδιά έχουν διαφορετικά ενδιαφέροντα από ό,τι παλιότερα. Δεν θα βγουν έξω να παίξουν, αλλά θα προτιμήσουν τις έξυπνες συσκευές. Η υπερβολική ενασχόληση με τα ηλεκτρονικά μέσα οδηγεί σε παχυσαρκία, αφού δεν υπάρχει φυσική δραστηριότητα και το παιδί λαμβάνει εύκολες τροφές ενόσω είναι κολλημένο σε μια οθόνη.

-Η παράλειψη προγεύματος έχει ως αποτέλεσμα πολλά παιδιά να «ξεσπούν» κατά τις απογευματινές ώρες σε λιχουδιές και τρόφιμα υψηλά σε ζάχαρη και αλάτι.

Πρότυπο οι γονείς
Οι γονείς αποτελούν παραδείγματα και ισχυρά πρότυπα για τα παιδιά τους. Είναι σημαντικό, υπογραμμίζει η κ. Πηλείδη, να ακολουθούνται υγιεινές διατροφικές συνήθειες από τη γέννηση του παιδιού, επειδή τα θεμέλια για την υγεία των παιδιών και τις συνήθειες της ζωής τους διαμορφώνονται κατά την παιδική ηλικία. Συνεπώς, ξεκαθαρίζει, οι γονείς θα πρέπει να βοηθήσουν τα παιδιά τους να μάθουν να τρέφονται σωστά εντός και εκτός σπιτιού. Προϋπόθεση βέβαια, συμπληρώνει, είναι να ακολουθούν και οι ίδιοι έναν υγιεινό τρόπο ζωής για να μπορούν να πείσουν τα παιδιά τους.

Συνοψίζοντας, η κλινική διαιτολόγος –διατροφολόγος Νικόλ Πηλείδη αναφέρεται σε απλές πρακτικές με τις οποίες οι γονείς θα βοηθήσουν τα παιδιά τους να έχουν μια ισορροπημένη διατροφή:

-Να προσπαθεί η οικογένεια να καταναλώνει πρόγευμα κάθε πρωί.

-Οι γονείς να βάζουν στην τσάντα των παιδιών τους λαχανικά, φρούτα ή κάποιο είδος σάντουιτς (σνακ) για να μην έρχονται σπίτι πεινασμένα και να τρώνε οτιδήποτε δεν είναι θρεπτικό.

-Να υπάρχουν  φρούτα και λαχανικά στο σπίτι σε προσιτό σημείο για τα παιδιά.

-Να αποφεύγουν τα πολλά γλυκά και τις έτοιμες τροφές στο σπίτι.

-Να υπάρχει μαγειρεμένο σπιτικό φαγητό τουλάχιστον 1 φορά την ημέρα ώστε να μην καταφεύγουν σε εύκολες λύσεις.

-Να κάνουν φυσικέςδραστηριότητες οι γονείς με τα παιδιά τους τα σαββατοκύριακα αντί να αφιερώνουν πολύ χρόνο στην τηλεόραση ή σε άλλα ηλεκτρονικά μέσα.

Νικόλ Πηλείδη
Kλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος (MSc)

nicolepileidi@gmail.com

+357 97838941

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.