Συνέντευξη Κόμπου (ΥΠΕΞ) στον «Π»: Στρατηγικός Διάλογος με ΗΠΑ και ένταξη στην ΕΕ δίνουν το στίγμα της εξωτερικής μας πολιτικής

ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Δημοσιεύθηκε 23.6.2024
Συνέντευξη Κόμπου (ΥΠΕΞ) στον «Π»: Στρατηγικός Διάλογος με ΗΠΑ και ένταξη στην ΕΕ δίνουν το στίγμα της εξωτερικής μας πολιτικής
«Εμείς θεωρούμε ότι η δημιουργία και ενίσχυση σχέσεων με τρόπο που να είναι αμοιβαία επωφελής είναι ο καλύτερος τρόπος για να προωθείς τις θέσεις σου σε ζητήματα που έχεις ειδικό υπαρξιακό ενδιαφέρον».

«Σημείο αναφοράς» για την Κύπρο χαρακτηρίζει τη θεσμοθέτηση του Στρατηγικού Διαλόγου μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας – ΗΠΑ ο υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος, σε αποκλειστική του συνέντευξη στον «Π», εξέλιξη την οποία μάλιστα παραλληλίζει με την ένταξη στην ΕΕ. Ο υπουργός Εξωτερικών στέλνει την ίδια ώρα το μήνυμα ότι η αναβάθμιση των κυπροαμερικανικών σχέσεων δεν στρέφεται εναντίον οποιουδήποτε τρίτου κράτους.

Σχολιάζοντας τις επικρίσεις του ΑΚΕΛ ότι «η υποταγή της Κύπρου στις ΗΠΑ δεν την καθιστά πυλώνα ασφάλειας», ο Κωνσταντίνος Κόμπος εξέφρασε τη θέση ότι η λέξη «υποταγή» δεν τον βρίσκει σύμφωνο, λέγοντας ότι μνημόνιο Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Ηνωμένου Βασιλείου υπεγράφη επί διακυβέρνησης ΑΚΕΛ και «δεν θυμάμαι τότε να υπήρχε αυτού του είδους η προσέγγιση περί αποκλειστικότητας».

Εξήγησε παράλληλα τους λόγους για τους οποίους άλλες χώρες διατηρούν ενδοιασμούς όταν πρόκειται να μπουν σε συζητήσεις με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Γιατί είναι αλλιώς;

Γιατί είναι σημαντική η αναβάθμιση των σχέσεων με τις ΗΠΑ και ποια είναι τα άμεσα και μακροπρόθεσμα οφέλη;

Καταρχάς δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο θεσμικής κατοχύρωσης της σχέσης ΗΠΑ-Κύπρου με τον τρόπο που επιτεύχθηκε τώρα με την υιοθέτηση μιας δομής στρατηγικού διαλόγου που πλέον αναγνωρίζει θεσμικά τη σημασία της σχέσης και για τις ΗΠΑ. Μέχρι σήμερα στηριζόμασταν στην αντίληψη που είχαμε μόνο για την αναγνώριση της σημασίας της Κύπρου. Πλέον υπάρχει μια αμοιβαία και αμφίδρομη κατάσταση πραγμάτων που πολιτικά και συμβολικά έχει τη δική της σημασία. Επί της ουσίας, αυτή η συμφωνία είναι σημαντική διότι σηματοδοτεί την έναρξη ενός διαλόγου σε θεματικές που συμφωνήθηκαν από κοινού με σκοπό, μέσα από τη συζήτηση, να προκύπτουν αμοιβαία επωφελή αποτελέσματα και για τους δύο λαούς. Η μεθοδολογία που ακολουθείται αφορά στην παραγωγή αποτελεσμάτων τα οποία να μπορούν να είναι χρήσιμα. Και αυτό οι ΗΠΑ το κάνουν επιλεκτικά. Δεν το κάνουν με μεγάλο αριθμό κρατών. Μόνο με περίπου 30 κράτη, περιλαμβανομένης πλέον και της Κύπρου. Την ίδια ώρα, στο Κυπριακό η εν λόγω συμφωνία αποτελεί και ένα σημαντικό μήνυμα-απάντηση σε σχέση με την αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία και προς όποιον τηρεί μια τέτοια στάση.

Υπήρχε μια αίσθηση στο παρελθόν ότι η Κύπρος δημιουργεί σχέσεις για να τις αξιοποιήσει στο πεδίο του Κυπριακού, γεγονός που προκαλούσε και αντιδράσεις σε κάποιες περιπτώσεις στον διεθνή παράγοντα. Αυτό έχει αλλάξει ή οι διεθνείς σχέσεις της Κύπρου διαμορφώνονται αποκλειστικά και μόνο με βάση το Κυπριακό;

Εμείς θεωρούμε ότι η δημιουργία και ενίσχυση σχέσεων με τρόπο που να είναι αμοιβαία επωφελής είναι ο καλύτερος τρόπος για να προωθείς τις θέσεις σου σε ζητήματα που έχεις ειδικό υπαρξιακό ενδιαφέρον. Μετά από 5 δεκαετίες, πρέπει να είναι σαφές ότι αυτό το ενδιαφέρον που έχουμε εμείς, στο βάθος και την ένταση που το έχουμε, δεν το συμμερίζεται ο άλλος. Συνεπώς, η προσέγγισή μας είναι ότι εμείς πάντα καθοδηγούμαστε από το εθνικό θέμα, ο τρόπος όμως με τον οποίον προωθούμε τις θέσεις μας, αν είναι σε συνδυασμό με το όφελος που μπορεί να αποκομίσει μια άλλη χώρα μέσα από τις σχέσεις της μαζί μας, αντιλαμβάνεστε ότι αλλάζει το κλίμα της συζήτησης και μεταβάλλεται η δυναμική. Άρα δεν είναι δύο ξεχωριστά πράγματα αλλά συνδέονται. Βέβαια, δεν έχουμε ούτε ψευδαισθήσεις ούτε αυταπάτες ότι μέσω αυτών των σημαντικών αποτελεσμάτων, όπως ο Στρατηγικός Διάλογος, θα επιλυθεί το Κυπριακό με τον τρόπο που εμείς θέλουμε. Θα ήταν προτιμότερο, όμως, απλά να είμαστε μονοθεματικοί και να μην αναβαθμίζουμε τις σχέσεις τις οποίες έχουμε με άλλες χώρες προκειμένου να δημιουργείται το έδαφος πάνω στο οποίο να μπορούμε να καλλιεργήσουμε; Νομίζω δεν υπάρχει κάποιος που να έχει αυτήν την άποψη.

Υπάρχει αμφισβήτηση για τις προθέσεις της Κύπρου όταν πρόκειται για σύναψη διεθνών συμφωνιών με άλλα κράτη;

Δεν θα το αποκαλούσα αμφισβήτηση, αλλά υπάρχουν κάποιοι ενδοιασμοί όταν κάποιος μπαίνει σε διάλογο μαζί μας, όταν ξέρει εκ των προτέρων ότι κυρίαρχο, βασικό και αποκλειστικό θέμα μας είναι το Κυπριακό και ότι εμείς θέλουμε την πλήρη υιοθέτηση και στήριξη των θέσεών μας τόσο κατ΄ ιδίαν όσο και δημόσια. Αυτό είναι απόλυτα αντιληπτό σε όλους όσοι είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με ξένους. Εμείς προσεγγίζουμε όλες τις σχέσεις, και ειδικά εντός ΕΕ, με απόψεις και θέσεις για όλα τα θέματα που μπορεί άμεσα να μην επηρεάζουν τα δικά μας συμφέροντα αλλά επηρεάζουν τα συμφέροντα των εταίρων μας. Με αυτόν τον τρόπο μπαίνεις σε μια συζήτηση όπου δημιουργείς κεφάλαιο για να μπορείς να το αξιοποιήσεις σε ζητήματα που μπορεί να αφορούν εμάς, όπως είναι το Κυπριακό. Είναι προτιμότερο να αξιοποιούμε όλες τις δυνατότητες που έχουμε παρά να υιοθετούμε μια λογική κατά την οποία πρέπει το δίκαιό μας να θεωρείται απόλυτα αναγνωρισμένο από όλους. Χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια ότι εμείς δεν επιμένουμε στα δίκαια αιτήματά μας, αλλά είναι σημαντικός και ο τρόπος που τα προβάλλεις, που επιχειρηματολογείς. Έχουμε όμως πάντα απέναντί μας τη σκληρή πραγματικότητα ότι οι διεθνείς σχέσεις είναι συμφέροντα και ότι απέναντί μας είναι μια Τουρκία η οποία έχει τεράστια σημασία (για τους ξένους) και ισχύ. Αυτόν τον παράγοντα μπορούμε να εθελοτυφλούμε και να μην τον βλέπουμε. Εμείς δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε αυτό το στρατηγικό βάρος αλλά μπορούμε να δημιουργήσουμε το δικό μας αποτύπωμα, βάρος και χρησιμότητα. Πλέον υλοποιείται η στρατηγική μας και δεν μένουμε στη θεωρητική ανάπτυξη της επιχειρηματολογίας μας. Ένα παράδειγμα είναι ο ανθρωπιστικός διάδρομος Αμάλθεια, όπου έχουμε ρόλο στην περιοχή αφού είναι και δική μας πρωτοβουλία.

Σημείο αναφοράς

Ο Στρατηγικός Διάλογος είναι ένας ακρογωνιαίος λίθος της κυπριακής εξωτερικής πολιτικής;

Πλέον είναι ένα σημείο αναφοράς το οποίο αποτελεί στίγμα για την κατεύθυνση της εξωτερικής μας πολιτικής. Δεν μπορεί να προσπεραστεί το γεγονός ότι έχουμε πετύχει μια τέτοια σχέση συνεργασία με τις ΗΠΑ, ούτε είναι μια ευκαιριακή εξέλιξη. Έχουμε την πλήρη διάθεση να ακολουθήσουμε αυτήν την πορεία, που επικυρώνεται με τη συγκεκριμένη συμφωνία, με σκοπό να εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ. Είναι μια λογική με την οποία, θεωρώ, συμφωνεί η συντριπτική πλειοψηφία των συμπολιτών μας. Δεν είναι χρήσιμο ή ωφέλιμο να τοποθετείς στο περιθώριο τη σημαντικότερη γεωστρατηγικά χώρα στον κόσμο (ΗΠΑ), θεωρώντας ότι δεν έχεις τίποτε να κερδίσεις επειδή υπάρχουν λόγοι ιστορικοί, βιωματικοί, οι οποίοι βέβαια έχουν τη σημασία τους.

Έχουν αλλάξει και συνεχίζουν να αλλάζουν τα δεδομένα. Η κατάσταση είναι δυναμική. Αυτούς που παλαιότερα θεωρούσαμε ως τους απόλυτους συμμάχους μας, τώρα βρίσκονται απέναντι από τη διεθνή κοινότητα λόγω συγκεκριμένων πρόσφατων εξελίξεων. Συνεπώς, ο Στρατηγικός Διάλογος με τις ΗΠΑ αποτελεί σημείο αναφοράς για εμάς, όπως η ένταξή μας στην ΕΕ.

Είναι απάντηση στις επικρίσεις του ΑΚΕΛ ότι η υποταγή της Κύπρου στις ΗΠΑ δεν την καθιστά πυλώνα ασφάλειας; Επίσης, υπάρχει κίνδυνος διασάλευσης των σχέσεων της Κύπρου για παράδειγμα με την Κίνα, η οποία αποτελεί τον έτερο μεγάλο πόλο διεθνώς;

Η λέξη υποταγή δεν με βρίσκει σύμφωνο. Με την ίδια λογική, κάποιος θα μπορούσε να πει ότι επειδή είχαμε αναπτύξει στο παρελθόν ιδιαίτερες σχέσεις με κάποιες συγκεκριμένες χώρες, υποταχθήκαμε σε αυτές. Είναι μια θέση που θεωρώ κανείς πολίτης της Δημοκρατίας δεν θέλει να ακούει για τη χώρα του. Υπάρχει μια προσπάθεια ενισχυμένης συνεργασίας και με τις ΗΠΑ. Αν υπάρχει ιδεολογική αντίδραση απέναντι σε αυτή τη θέση, το σέβομαι, αλλά διαφωνώ. Μνημόνιο Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Ηνωμένου Βασιλείου υπεγράφη επί διακυβέρνησης ΑΚΕΛ. Δεν θυμάμαι τότε να υπήρχε αυτού του είδους η προσέγγιση περί αποκλειστικότητας. Δεν είναι μαύρο-άσπρο και η προσπάθεια ενίσχυσης της σχέσης μας με τις ΗΠΑ δεν είναι εις βάρος των σχέσεών μας με τα υπόλοιπα κράτη. Ο πρώτος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου αρχίζει τον Σεπτέμβριο.

Βάζει η Κύπρος όλα της αβγά σε ένα καλάθι;

Δεν θεωρώ ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο διότι είμαστε κράτος μέλος της ΕΕ, του σημαντικότερου περιφερειακού οργανισμού που υπάρχει. Επίσης, η σχέση μας με άλλες χώρες που είναι μόνιμα - μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, είναι δεδομένες και ιστορικές. Εκείνο για το οποίο είμαστε απόλυτοι, είναι για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αν η εισβολή στην Ουκρανία δεν επηρεάζει την ουσία της σχέσης μας με τη Ρωσία, τότε παραγνωρίζουμε την εδώ και πέντε δεκαετίες δική μας επιχειρηματολογία. Συνεπώς, η μονοθεματική προσέγγιση ή το να βάζουμε όλα μας τα αβγά σε ένα καλάθι, στηρίζοντας όλες μας τις ελπίδες σε ένα κράτος, δεν είναι λειτουργική προσέγγιση. Προσπαθούμε να λειτουργούμε μέσα σε ένα σύνθετο διεθνές περιβάλλον, οικοδομώντας συμμαχίες και καλές σχέσεις με όλα τα κράτη με τα οποία μπορούμε, ειδικά στην περιοχή μας. Την ίδια ώρα ο δυτικός προσανατολισμός της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι δεδομένος.

Χεζμπολάχ

Οι πρόσφατες απειλές του ηγέτη της Χεζμπολάχ του Λιβάνου κατά της Κύπρου μπορεί να συνδέονται ή να σχετίζονται και με την ισχυροποίηση των σχέσεων Κύπρου-ΗΠΑ;

Δόθηκαν πολλές ερμηνείες. Δεν μπορούμε να μπούμε στη λογική αυτού που έκανε τη δήλωση, αλλά μπορώ με απόλυτη σαφήνεια να διευκρινίσω ότι δεν υπάρχει για εμάς ουσία στην προσέγγιση αυτή, υπό την έννοια ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ουδέποτε και ούτε πρόκειται να καταστεί ενεργό μέρος, άμεσα ή έμμεσα, σε οποιαδήποτε πολεμική σύρραξη που αφορά ειδικότερα την περιοχή μας και ακόμα περισσότερο τη φίλη χώρα του Λιβάνου. Απορρίπτεται εν τη ουσία της αυτή η επιχειρηματολογία.

ΝΑΤΟ

Ο Στρατηγικός Διάλογος Κύπρου – ΗΠΑ μπορεί να είναι και ένας προάγγελος για το ΝΑΤΟ; Θα επιχειρήσει η κυπριακή κυβέρνηση να αιτηθεί ένταξη στη βορειοατλαντική συμμαχία; Ανεξάρτητα από τις αντιδράσεις της Άγκυρας.

Το παν είναι ο χρονισμός (timing). Σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει ο κατάλληλος χρονισμός για την εκδήλωση τέτοιου ενδιαφέροντος. Η άρνηση της Τουρκίας είναι ένας σημαντικός παράγοντας. Υπάρχουν όμως και μια σειρά από άλλες διαδικαστικές, ουσιαστικές και πολιτικές παραμέτρους. Δεν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες που να ευνοούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Η προσέγγιση η δική μας είναι ότι θα πρέπει να αξιοποιήσουμε τη συμφωνία μας με τις ΗΠΑ για να αποκομίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα οφέλη για τον τόπο, για το εθνικό μας θέμα, για τις διεθνείς μας σχέσεις και τον κυπριακό λαό.

Είναι επίσης αξιοσημείωτο το γεγονός ότι δεν έχει αντιδράσει η Άγκυρα μετά τη θεσμοθέτηση του Στρατηγικού Διαλόγου Κύπρου - ΗΠΑ.

Η συμφωνία δεν στρέφεται εις βάρος του οποιουδήποτε τρίτου κράτους.

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
ΗΠΑ: Ένοχος για διαφθορά κρίθηκε ο γερουσιαστής Ρόμπερτ Μενέντεζ – Καταδικάστηκε για δωροδοκία
ΚΟΣΜΟΣ

ΗΠΑ: Ένοχος για διαφθορά κρίθηκε ο γερουσιαστής Ρόμπερτ Μενέντεζ – Καταδικάστηκε για δωροδοκία

ΗΠΑ: Ένοχος για διαφθορά κρίθηκε ο γερουσιαστής Ρόμπερτ Μενέντεζ – Καταδικάστηκε για δωροδοκία

Στο φως 50 χρόνια μετά: Τι αποφάσισε η Τουρκική Εθνοσυνέλευση για την Κύπρο τρεις μέρες μετά το πραξικόπημα της 15ης...
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στο φως 50 χρόνια μετά: Τι αποφάσισε η Τουρκική Εθνοσυνέλευση για την Κύπρο τρεις μέρες μετά το πραξικόπημα της 15ης...

Στο φως 50 χρόνια μετά: Τι αποφάσισε η Τουρκική Εθνοσυνέλευση για την Κύπρο τρεις μέρες μετά το πραξικόπημα της 15ης...

«Αδειάζει» Όρμπαν ο Σαρλ Μισέλ: «Δεν έχετε εντολή να συμμετέχετε στη διεθνή σκηνή εξ ονόματος της Ένωσης»
ΚΟΣΜΟΣ

«Αδειάζει» Όρμπαν ο Σαρλ Μισέλ: «Δεν έχετε εντολή να συμμετέχετε στη διεθνή σκηνή εξ ονόματος της Ένωσης»

«Αδειάζει» Όρμπαν ο Σαρλ Μισέλ: «Δεν έχετε εντολή να συμμετέχετε στη διεθνή σκηνή εξ ονόματος της Ένωσης»

Κίτρινη προειδοποίηση για ακραίες θερμοκρασίες αύριο - Πότε τίθεται σε ισχύ
ΚΥΠΡΟΣ

Κίτρινη προειδοποίηση για ακραίες θερμοκρασίες αύριο - Πότε τίθεται σε ισχύ

Κίτρινη προειδοποίηση για ακραίες θερμοκρασίες αύριο - Πότε τίθεται σε ισχύ

Υπ. Εργασίας: Δεν μπορεί να καταργηθεί το πέναλτι 12% για πρόωρη σύνταξη
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Υπ. Εργασίας: Δεν μπορεί να καταργηθεί το πέναλτι 12% για πρόωρη σύνταξη

Υπ. Εργασίας: Δεν μπορεί να καταργηθεί το πέναλτι 12% για πρόωρη σύνταξη