Αννίτα Δημητρίου για προϋπολογισμό της ΕΕ: Να διασφαλιστεί η χρηματοδότηση της Συνοχής και της αγροτικής πολιτικής

Ολοκληρώθηκαν σήμερα στη Μπρατισλάβα οι εργασίες της Συνάντησης των Προέδρων των Κοινοβουλίων των χωρών της Ομάδας Βίσεγκραντ (V4) και των «Φίλων της Συνοχής», στην οποία συμμετείχε η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων κ. Αννίτα Δημητρίου. Κεντρικό θέμα των εργασιών αποτέλεσαν οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για την περίοδο 2028–2034, καθώς και το σύστημα ιδίων πόρων της Ένωσης.

Στην ομιλία της, η Πρόεδρος της Βουλής υπογράμμισε ότι η παρούσα συγκυρία είναι καθοριστική για το μέλλον της ΕΕ, καθώς οι διαπραγματεύσεις για το επόμενο ΠΔΠ εισέρχονται σε κρίσιμη φάση. Όπως επισήμανε, οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα της Ένωσης να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις ανάγκες των πολιτών της και στις μελλοντικές προκλήσεις. 

Αναφερόμενη στο σύνθετο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, η Πρόεδρος της Βουλής επισήμανε ότι ο συνεχιζόμενος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας απειλεί την ευρωπαϊκή ασφάλεια και υπονομεύει τη διεθνή έννομη τάξη. Υπενθύμισε, συναφώς, ότι η Κύπρος εξακολουθεί να βιώνει, εδώ και 52 χρόνια, τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής του 37% του εδάφους της. Συναφώς, η Πρόεδρος της Βουλής τόνισε την ανάγκη για καθολικό και απαρέγκλιτο σεβασμό του διεθνούς δικαίου και την αποφυγή επιλεκτικής εφαρμογής του, με δύο μέτρα και δύο σταθμά.

Η Πρόεδρος της Βουλής επισήμανε ότι η ενίσχυση της ασφάλειας, της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ προϋποθέτει αυξημένες επενδύσεις στην άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια και την τεχνολογική καινοτομία, παράλληλα με την προώθηση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε, ότι οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες πρέπει να συνοδεύονται από επαρκείς και προβλέψιμους χρηματοδοτικούς πόρους. Επισήμανε δε ότι το επόμενο ΠΔΠ δεν αποτελεί απλώς χρηματοδοτικό εργαλείο, καθώς αποτυπώνει το συλλογικό όραμα για το μέλλον της Ευρώπης.

Η κ. Δημητρίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διασύνδεση της ανταγωνιστικότητας με την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, επισημαίνοντας ότι η ΕΕ δεν μπορεί να είναι πραγματικά ανταγωνιστική εάν διευρύνονται οι περιφερειακές ανισότητες. Τόνισε ότι η Πολιτική Συνοχής αποτελεί στρατηγική επένδυση στην οικονομική και κοινωνική σύγκλιση, την ανθεκτικότητα, την ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην ΕΕ.

Παράλληλα, η Πρόεδρος της Βουλής ανέδειξε τη ζωτική σημασία της ΚΓΠ για την επισιτιστική ασφάλεια, τη βιωσιμότητα του γεωργικού τομέα και την ανθεκτικότητα των αγροτικών κοινοτήτων. Υπογράμμισε ότι η Πολιτική Συνοχής και η ΚΓΠ, ως πολιτικές με διαχρονική ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και ισχυρό θεσμικό έρεισμα στις Συνθήκες, πρέπει να διατηρήσουν διακριτή, επαρκή και προβλέψιμη χρηματοδότηση στο επόμενο ΠΔΠ. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι οι εθνικές κατανομές για τις δύο αυτές πολιτικές πρέπει να διασφαλιστούν και να μην αποδυναμωθούν προς όφελος νέων προτεραιοτήτων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους €5,2 δισ. για την Πολιτική Συνοχής, η οποία προβλέπεται για τα κράτη μέλη με Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα κάτω από το 90% του μέσου όρου της ΕΕ, στο διαπραγματευτικό πλαίσιο που παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, τονίζοντας την ανάγκη διατήρησής της στην τελική συμφωνία.

Αναφερόμενη στις ιδιαίτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Κύπρος ως μικρό νησιωτικό κράτος μέλος στα νοτιοανατολικά εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, η κ. Δημητρίου επισήμανε τα διαρθρωτικά μειονεκτήματα που απορρέουν από τη γεωγραφική και ενεργειακή απομόνωση, την περιορισμένη συνδεσιμότητα, το αυξημένο κόστος μεταφορών και τις μεταναστευτικές πιέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι το επόμενο ΠΔΠ πρέπει να λαμβάνει ουσιαστικά υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των νησιωτικών και απομακρυσμένων  περιοχών με γεωγραφικά μειονεκτήματα, σύμφωνα με το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ.

Σε σχέση με την προτεινόμενη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας, η Πρόεδρος της Βουλής εξέφρασε τη στήριξή της, τονίζοντας ότι οι μικρότερες οικονομίες και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε κράτη μέλη όπως η Κύπρος με περιορισμένη βιομηχανική βάση και ισχυρή εξάρτηση από τον τομέα των υπηρεσιών, πρέπει να έχουν ισότιμη και ουσιαστική πρόσβαση στις χρηματοδοτικές δυνατότητες του Ταμείου. Όπως σημείωσε, η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης εξαρτάται από την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού όλων των κρατών μελών.

Καταληκτικά, η κ. Δημητρίου υπογράμμισε ότι στόχος πρέπει να είναι η δόμηση μιας ΕΕ πιο ανταγωνιστικής χωρίς να υπονομεύεται η συνοχή της, πιο αυτόνομης χωρίς να καθίσταται εσωστρεφής και πιο ασφαλούς χωρίς να διακυβεύονται οι δημοκρατικές αξίες και οι θεμελιώδεις αρχές της. Επισήμανε ότι η επιτυχία του επόμενου ΠΔΠ δεν πρέπει να αξιολογηθεί μόνο από το συνολικό του ύψος, αλλά πρωτίστως από τη συμβολή του στη μείωση των ανισοτήτων, στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών και στην ουσιαστική  βελτίωση της καθημερινότητας των Ευρωπαίων πολιτών. Τόνισε, τέλος, τη συλλογική ευθύνη των Προέδρων των Κοινοβουλίων να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας ισχυρότερης, πιο δημοκρατικής και πιο ενωμένης Ευρώπης, στην οποία κανένα κράτος μέλος, καμία περιφέρεια και κανένας πολίτης δεν θα μένει πίσω.

Με την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνάντησης, υιοθετήθηκε Κοινή Δήλωση, στην οποία υπογραμμίζεται η ανάγκη διαμόρφωσης ενός φιλόδοξου και επαρκώς χρηματοδοτούμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, που θα ανταποκρίνεται στις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ένωσης, διασφαλίζοντας παράλληλα ισχυρή χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής, της ΚΓΠ και της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη διατήρηση της περιφερειακής και κοινωνικής σύγκλισης, στην προβλεψιμότητα και αποτελεσματικότητα της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων, στη δίκαιη κατανομή των δημοσιονομικών βαρών μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και στον ουσιαστικό ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στη διαδικασία έγκρισης του συστήματος ιδίων πόρων της ΕΕ. 

Εξάλλου, στο περιθώριο των εργασιών της Συνάντησης, η Πρόεδρος της Βουλής είχε διμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου της Κροατίας κ. Gordan Jandroković. Κατά τη συνάντηση, τονίστηκαν οι σχέσεις φιλίας και συνεργασίας που συνδέουν τις δύο χώρες, οι οποίες εδράζονται στην κοινή ευρωμεσογειακή τους ταυτότητα και στην αμοιβαία προσήλωσή τους στις ευρωπαϊκές αξίες και αρχές. Οι δύο Πρόεδροι εξέφρασαν, επίσης, τη βούληση για περαιτέρω εμβάθυνση των διακοινοβουλευτικών σχέσεων μέσω ενισχυμένων ανταλλαγών σε όλα τα επίπεδα.

Η Πρόεδρος της Βουλής ενημέρωσε τον Κροάτη ομόλογό της για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό και τα αποτελέσματα της Τριμερούς Συνάντησης της 9ης Νοεμβρίου μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Τουρκοκύπριου ηγέτη κ. Tufan Erhürman, υπό την αιγίδα της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών κ. María Ángela Holguín. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στη συμφωνία για την ταυτόχρονη διάνοιξη δύο νέων σημείων διέλευσης, καθώς και στην προοπτική πραγματοποίησης νέας Τριμερούς Συνάντησης με τη συμμετοχή του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ως βήματος προς τη σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης (5+1). 

Παράλληλα, η κ. Δημητρίου υπογράμμισε ότι οι συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας υπονομεύουν τις προοπτικές ειρηνικής επίλυσης του Κυπριακού και δημιουργίας κλίματος εμπιστοσύνης. Συναφώς, τόνισε ότι το κλειδί της λύσης στο Κυπριακό βρίσκεται στην Τουρκία, υπογραμμίζοντας ότι εάν η Τουρκία επιθυμεί πρόοδο στις σχέσεις της με την ΕΕ, και ειδικότερα την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, οφείλει να επιδείξει πολιτική βούληση και να συνεργαστεί με καλή πίστη για τη δημιουργία των προϋποθέσεων επίτευξης ουσιαστικής προόδου στο Κυπριακό. 

Στο πλαίσιο της συζήτησης για τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, οι δύο Πρόεδροι αντάλλαξαν απόψεις για τα συστήματα διακυβέρνησης στις δύο χώρες. Η κ. Δημητρίου αναφέρθηκε στις επιπτώσεις της τουρκικής εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής στην ομαλή λειτουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι οποίες εξακολουθούν να επηρεάζουν τη θεσμική και διοικητική λειτουργία του κράτους. Έγινε, επίσης, ανταλλαγή απόψεων για τις ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες δημοκρατίες, με έμφαση στην άνοδο ακραίων ιδεολογιών, στην παράνομη μετανάστευση και στην ανάγκη προτεραιοποίησης πολιτικών και αποφάσεων της ΕΕ που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών.