Φόρμα αναζήτησης

Όταν μείνουμε μόνοι μας σε τούτο το νησί…

Ρώτησα έναν Ελληνοκύπριο φίλο μου: «Κατά τη γνώμη σου, στον νότο ποιο είναι το ποσοστό εκείνων που επιθυμούν λύση δύο κρατών;» «Πενήντα τοις εκατό», είπε αφού σκέφτηκε λίγο. «Άρα αν περάσουν ακόμα 45 χρόνια θα γίνει εκατό τοις εκατό», είπα. Ουσιαστικά πολλά είπα. Δεν θα διαρκέσει 45 χρόνια. Θα προχωρήσει πολύ γρήγορα αυτή η διαδικασία. «Οι νέοι», είπε, «συνήθισαν να ζουν χωριστά. Εκτός από τις παλιές γενιές κανείς δεν απέμεινε να νοσταλγεί τα εδάφη στον βορρά. Ακόμα και τα παιδιά μου δεν μπορώ να πείσω. Ελάτε να πάμε στο χωριό μας στον βορρά, να δείτε τα μέρη που γεννήθηκε ο παππούς και η γιαγιά σας, τους λέω. Δεν έρχονται. Τι δουλειά έχουμε σε εκείνο το χωριό, μου λένε». Μια γυναίκα που επιθυμεί την ειρήνη λέει: «Η εκπαίδευση των παιδιών μου μέσα στην οικογένεια ήταν εντάξει, αλλά μόλις άρχισαν να πηγαίνουν στο σχολείο τα πάντα έγιναν άνω κάτω, τα πάντα άλλαξαν».

Ρώτησα έναν Τουρκοκύπριοι φίλο μου. «Εσύ τι λες γι’ αυτό το ζήτημα των δύο κρατών;» Μέσα στην ελληνοκυπριακή κοινότητα αυξάνεται ο αριθμός εκείνων που το θέλουν αυτό. «Μα τον Αλλάχ», είπε, «αν ήμουν στην θέση των Ελληνοκυπρίων, έτσι θα γινόμουν και εγώ. Δεν θα ήθελα την επανένωση. Εμείς οι Τουρκοκύπριοι είμαστε δούλοι της Τουρκίας, κάτω από τις διαταγές της Τουρκίας. Να μας δεχθούν ανάμεσά τους και να βάλουν μπελά στο κεφάλι τους; Επιπλέον, δεν θα δεχθούν ανάμεσά τους μόνο εμάς, αλλά και τους εκ Τουρκίας. Με αυτή την κατάσταση που επικρατεί στην κοινότητά μας, ούτε εγώ την εμπιστεύομαι και πολύ. Εκείνοι πώς να την εμπιστευτούν;» Αυτά τα είπε ένας φίλος μου συνταξιούχος. Αγαπά και αυτός την ειρήνη. Αλλά αντί να παρηγοριέται με συνθήματα, προτιμά να ζει με τις πικρές πραγματικότητες.
Ένα από τα κυριότερα χαρακτηριστικά των Κυπρίων είναι σίγουρα η αφέλεια. Πιστεύουμε πολύ εύκολα στο ψέμα και πολύ δύσκολα στην αλήθεια. Ξέρετε πώς βλέπουν τον λαό οι πολιτικοί που εκλέγουμε για να είναι επικεφαλής μας; Όπως έβλεπε τη γυναίκα του ένας άνδρας τον οποίο είχα γνωρίσει κάποτε. Έλεγε το εξής εκείνος ο άνδρας: «Ακόμα και αν με πιάσει η γυναίκα μου να έχω σχέση με μιαν άλλη γυναίκα, σίγουρα θα την πείσω ότι εκείνος ο άνδρας δεν ήμουν εγώ!» Μην πείτε «μα είμαστε τόσο αφελείς για να χάψουμε ακόμα και ένα τέτοιο ψέμα». Τι μεγάλα ψέματα έχουν γίνει πιστευτά σε αυτό το νησί. Έχουμε και άλλα χαρακτηριστικά στην αφέλειά μας. Έχουμε πάρα πολλούς φίλους με τους οποίους οι απόψεις μας είναι αντίθετες εκατό τοις εκατό. Ένας φίλος λέει το εξής για παράδειγμα: «Αν ξέρατε ποιος είναι ο πεθερός μου, θα σαστίζατε. Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε καθόλου μαζί του. Είμαστε σαν δύο πόλοι. Είναι ένας σκληρός εθνικιστής μέχρι τα μπούνια. Δεν πιστεύει ότι θα μπορούσαμε ποτέ να ζήσουμε μαζί με τους Ελληνοκύπριους. Όμως είναι πολύ καλός άνθρωπος. Άμα δεν μιλά για πολιτική, η κουβέντα είναι πολύ γλυκιά». Η Κύπρος είναι γεμάτη με τέτοιους ανθρώπους. Και τις προάλλες μου έλεγαν για κάποιον: «Είναι της ΕΟΚΑ Β, αλλά πολύ καλός άνθρωπος». Πώς γίνεται; Να που γίνεται!
Μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων το είδα και εγώ πολλές φορές. Δικοί μας πρώην μέλη της ΤΜΤ έγιναν πολύ καλοί φίλοι με πρώην μέλη της ΕΟΚΑ. Άρχισαν να τρώνε και να πίνουν μαζί. Οικογενειακές επισκέψεις. Ταβέρνες. Μου είχε πει κάποτε ο μακαρίτης Μεχμέτ Αλί Τρεμεσιελή, ένας δεινός εκτελεστής της ΤΜΤ. Τον πήρε ένας φίλος του πρώην μέλος της ΕΟΚΑ στην Ελληνοκύπρια που ήταν η αγαπημένη του όταν ήταν νέος στο χωριό. Όμως, η γυναίκα έκανε πως δεν τον αναγνώρισε. Πάλι όταν είχαν ανοίξει τα οδοφράγματα γύριζα μια μέρα σε λεωφόρο της Λάρνακας. Γνωρίστηκα με έναν Ελληνοκύπριο ιδιοκτήτη εστιατορίου. Είπε ότι είχε πολύ στενούς φίλους Τουρκοκύπριους. Ύστερα με ρώτησε αν γνώριζα τον τάδε. «Φυσικά τον γνωρίζω», είπα. Ποιος άλλωστε δεν τον γνωρίζει. Είναι ένας από τους μεγαλύτερους σοβινιστές της κοινότητάς μας. Ο άνδρας είπε το εξής: «Είναι πολύ στενός μου φίλος. Όταν η Κύπρος εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήρθε και το γιορτάσαμε μαζί αυτό σε τούτο το εστιατόριο». «Έτσι μπράβο», είπα, «στον βορρά σοβινιστής και στον νότο ειρηνόφιλος»! Τι θαυμάσια. Να σχίζεσαι στον βορρά ότι δεν γίνεται χωρίς εγγυήσεις και χωρίς την Τουρκία και στον νότο να βρίζεις την Τουρκία! Στον νότο να είσαι περιστέρι της ειρήνης και στον βορρά γεράκι!

Δεν λέμε μπροστά σε κανέναν αυτό που έχουμε να του πούμε. Μιλάμε πίσω του. Και αυτή είναι η πιο διαδεδομένη μας συνήθεια. Θάβουμε στα έγκατα της γης τον άνδρα τον οποίο παινεύουμε όταν μιλάμε μπροστά του και τον ανεβάζουμε στα ουράνια. Αυτό δεν είναι χαρακτηριστικό μόνο του Έλληνα ή του Τούρκου, είναι όλων μας. Άλλωστε μοιάζουμε μεταξύ μας σε αυτή τη γεωγραφική περιοχή. Το μέρος αυτό είναι εκείνο για το οποίο λένε με όποιον δάσκαλο καθίσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις. Το μέρος αυτό ανήκει σε κάποιους που μια ολόκληρη ζωή περιμένουν φως στην άκρη της σκοτεινής σήραγγας. Ξέρετε γιατί ενισχύεται η ιδέα για δύο χωριστά κράτη; Επειδή αγαπούν πολύ τη γειτνίαση και τη φιλοξενία. Εδώ υπάρχουν πολύ λίγες οικογένειες που δεν έχουν καθόλου πρόβλημα στις οικογενειακές τους σχέσεις. Ειδικά οι καβγάδες για κληρονομιά και μοιρασιά. Δεν υποφέρονται καθόλου! Δεν μπορεί κανείς να ζήσει με κανέναν κάτω από την ίδια στέγη χωρίς να προβεί σε υποχωρήσεις προς τον άλλον! Ελπίζω μια μέρα να ξεπεραστεί και αυτό. Μια μέρα θα αρχίσουμε μια νέα ζωή. Όταν μείνουμε μόνοι μας σε τούτο το νησί…