Φόρμα αναζήτησης

Φρένο στις εκποιήσεις – Δυνατότητα προσφυγής στον Χρηματοοικονομικό επίτροπο

Νέο ισχυρό πονοκέφαλο προκαλεί στο τραπεζικό σύστημα η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου να μην κάνει δεκτή την αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας σε νόμο που φέρνει αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο για τις εκποιήσεις. O τροποποιητικός νόμος, που αποτελεί πρόταση του ΔΗΚΟ, ψηφίστηκε τον Αύγουστο του 2019 και εισάγει νέες δυνατότητες δικαστικής ανακοπής διαδικασίας πλειστηριασμού και αποτελεί απάντηση σε παράπονα δανειοληπτών ότι οι τράπεζες δεν προσφέρουν βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές επιμηκύνουν τον χρόνο ολοκλήρωσης των διαδικασιών εκποίησης. Στη όγδοη έκθεση μεταμνημονιακής αξιολόγησης της Κύπρου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που εκδόθηκε τον Μάιο, τονίζεται ότι οι αλλαγές που εισάγει ο τροποποιητικός νόμος αποτελούν πηγή αβεβαιότητας.

«Οι τροποποιήσεις του 2019 αποτελούν σημαντική οπισθοδρόμηση σε βασικά στοιχεία της μεταρρύθμισης του 2018 και απειλούν με περαιτέρω αποδυνάμωση την πειθαρχία των πληρωμών και τη μείωση των ΜΕΔ. Η θέσπισή τους θα επηρέαζε αρνητικά τις αντιλήψεις των επενδυτών ως προς τη σταθερότητα του νομικού πλαισίου της Κύπρου. Αρκετές τράπεζες και ιδιωτικές εταιρείες αγοράς πιστώσεων επιβεβαίωσαν ότι (οι αλλαγές) θα είχαν αισθητό αντίκτυπο στις τιμές (πώλησης των ‘κόκκινων’ δανείων)», αναφέρεται στην έκθεση.

Σε μια προσπάθεια να αποτραπούν νέα προβλήματα, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας διερευνούσε σε συνεργασία με την ΕΚΤ την εισαγωγή ενός μηχανισμού παρακολούθησης των αναδιαρθρώσεων προκειμένου να μην εφαρμοστεί τελικά ο τροποποιητικός νόμος.

To ΔΗΚΟ με ανακοίνωσή του δηλώνει δικαιωμένο. «Χαιρετίζουμε τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου που δικαιώνουν όσους έχουμε προσπαθήσει να αποκαταστήσουμε την ισορροπία μεταξύ δανειοληπτών και τραπεζών», αναφέρει, και κάνει γνωστό ότι προτίθεται «μέσα από τη μελέτη των σχετικών αποφάσεων να επεξεργαστεί και να προωθήσει και νέες προτάσεις ώστε να ενδυναμωθεί περαιτέρω το δίχτυ προστασίας δανειοληπτών, εντός συνταγματικών πλαισίων».

Τι προβλέπει

Ειδικότερα, η τροποποίηση του βασικού νόμου παρέχει τη δυνατότητα προσφυγής (έφεση για παραμερισμό της ειδοποίησης της σκοπούμενης πώλησης ενυπόθηκου ακινήτου) των δανειοληπτών με μη εξυπηρετούμενα δάνεια στον Χρηματοοικονομικό επίτροπο για εξέταση παραπόνων τους κατά τραπεζών που αφορούν μεταξύ άλλων υπερχρεώσεις και παραβίαση του κώδικα δεοντολογίας της Κεντρικής Τράπεζας. Αν ο επίτροπος διαπιστώνει παραβίαση του κώδικα εκ μέρους της τράπεζας ο δανειολήπτης θα δικαιούται να προσφύγει στο δικαστήριο, το οποίο θα εκδίδει αυθημερόν διάταγμα για αναστολή της εκποίησης της ενυπόθηκης κατοικίας του ή της επαγγελματικής του στέγης. Επίσης, περιλαμβάνει πρόσθετο λόγο προσφυγής την περίπτωση που πιστωτικό ίδρυμα αρνήθηκε να προσέλθει ή δεν προσήλθε σε διαδικασία αναδιάρθρωσης δανείου. Ο βασικός νόμος, ο οποίος είχε απλοποιήσει τη διαδικασία των εκποιήσεων κατόπιν απαίτησης των ευρωπαϊκών αρχών (και αποτελούσε μέρος των υποχρεώσεων της Δημοκρατίας για να επιτραπεί η παροχή κρατικής στήριξης στον πρώην Συνεργατισμό και να διευκολυνθεί η πώληση εργασιών και υποχρεώσεων στην Ελληνική Τράπεζα), δεν στερεί από τον δανειολήπτη το δικαίωμα δικαστικής προσφυγής, αλλά αποσυνδέει τη χρήση ένδικων μέσων από την υλοποίηση της εκποίησης. Ο νέος νόμος δημιουργεί δύο προβλήματα:

1ον Επιμηκύνει τον χρόνο εκτέλεσης των εκποιήσεων προκαλώντας πρόβλημα στην προσπάθεια μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. «Η εμπλοκή του Χρηματοοικονομικού επιτρόπου προκαλεί σύγχυση αρμοδιοτήτων. Στο τέλος προστατεύει εκείνους που δεν πρέπει, που εκμεταλλεύονται το σύστημα», αναφέρει στον «Π» στέλεχος τραπεζικού συστήματος.

2ον Ανοίγει παράθυρο για κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών, καθώς η επιμήκυνση του χρόνου ρευστοποίησης των υποθηκών σε «κόκκινα» δάνεια μειώνει την αξία τους και «τρώει» τα κεφάλαια. Στην παρούσα φάση, λόγω της έκτακτης κατάστασης που έχει προκαλέσει η πανδημία του κορωνοϊού, δεν τίθεται θέμα κεφαλαίων, αλλά αργότερα θα τεθεί θέμα αποτελεσματικότητας του κυπριακού πλαισίου για τη ρευστοποίηση εξασφαλίσεων.

Το σκεπτικό

Η απόφαση για την απόρριψη της αναφοράς ήταν ομόφωνη. Η πλήρης ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε ότι «δεν μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση ‘ιδιοκτησιακού’ δικαιώματος του ενυπόθηκου δανειστή η παροχή δυνατότητας στον ενυπόθηκο οφειλέτη να εξοφλήσει οφειλόμενο ποσό και να καταχωρίσει έφεση κατά της σκοπούμενης πώλησης του ενυπόθηκου κτήματός του, εντός περιόδου σαράντα πέντε ημερών αντί τριάντα ημερών, όπως προνοείτο προηγουμένως, ούτε και συνιστά παραβίαση ‘ιδιοκτησιακού’ δικαιώματος του ενυπόθηκου δανειστή η παροχή δυνατότητας στον ενυπόθηκο οφειλέτη να καταχωρήσει έφεση για τους προαναφερόμενους λόγους, ούτε βέβαια και η παροχή δυνατότητας στον ενυπόθηκο οφειλέτη να προσφύγει σε αρμόδιο δικαστήριο και να καταχωρίσει αίτηση για έκδοση απαγορευτικού διατάγματος αναστολής σκοπούμενης πώλησης ενυπόθηκου ακινήτου του συνιστά παραβίαση «ιδιοκτησιακού» δικαιώματος του ενυπόθηκου δανειστή», όπως αναφέρεται.

«Εστία» και ρήτρες

Το Ανώτατο απέρριψε -κατά πλειοψηφία- και αναφορά σε νόμο για πάγωμα των εκποιήσεων σε υποθέσεις δανειοληπτών που είναι επιλέξιμοι για το σχέδιο «Εστία» (δεν έχει πρακτική αξία) και έκανε δεκτή αναφορά (επίσης κατά πλειοψηφία) σε νόμο για τις καταχρηστικές ρήτρες σε επιχειρηματικές συμβάσεις που συνάπτονται από πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Ο νόμος για το «Εστία» πάγωνε τις διαδικασίες εκποίησης κύριας κατοικίας μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2019, ενώ η νομοθεσία για τις καταχρηστικές ρήτρες κρίθηκε ότι παραβιάζει την αρχή της διάκρισης των εξουσιών και την αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.