Φόρμα αναζήτησης

Θα είμαστε έτοιμοι για τη μετά τον κορωνοϊό οικονομική πραγματικότητα;

Βασίλης Πολεμίτης

Σε περιόδους, όπως την τρέχουσα, η προσοχή και οι ενέργειες των οικονομικών επιτελείων, κράτους και ιδιωτών, επικεντρώνεται στη διαχείριση της καθημερινά μεταβαλλόμενης κατάστασης και των, μέχρι στιγμής, επιπτώσεών της. Είδαμε και ακούσαμε να παίρνονται συγκεκριμένα μέτρα, να εξαγγέλλονται πολιτικές, να γίνονται ρυθμίσεις και να διατίθενται χρήματα, με απώτερο στόχο την επιβίωσή μας και τον μετριασμό των αναπόφευκτων αρνητικών επιπτώσεων που όλο και αυξάνονται.
Διεθνώς, βλέπουμε να γίνεται το ίδιο. Δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε το μέγεθος της απώλειας που ήδη καταγράφηκε στις διεθνείς χρηματαγορές, ούτε το τι αυτό συνεπάγεται από πλευράς άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα. Το σίγουρο, όμως, είναι ότι το τέλος της πανδημίας, έστω και αν προκύψει πιο σύντομα από τις προβλέψεις, θα μας βρει σε ένα εντελώς νέο παγκόσμιο οικονομικό και πολιτικό τοπίο. Γι’ αυτό χρειάζεται από τώρα να προγραμματίσουμε και να οργανώσουμε τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούμε.
Τα πράγματα δεν θα είναι όπως τα ξέραμε, και μόνο οι αφελείς μπορούν να θεωρήσουν ότι θα συνεχίσουμε από εκεί που ήμασταν. Ειδικά στην περίπτωση της Κύπρου, με τις αδύναμες δομές, συντηρητικές νοοτροπίες, περιορισμένες δυνατότητες και ξεπερασμένο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης, που έτσι και αλλιώς θα έπρεπε να είχε αλλάξει πριν αρκετά χρόνια και που μόλις τώρα άρχισε η ουσιαστική μελέτη μετεξέλιξής του. Την ώρα, λοιπόν, που τρέχουμε ελλιπώς προετοιμασμένοι, όπως φαίνεται καθημερινά, για τη διαχείριση μιας τέτοιας κρίσης, καλό θα ήταν να αρχίσουμε, τώρα όχι αύριο, να σχεδιάζουμε τα, μετά την κρίση, βήματά μας.
Δέον θα ήταν να μαζεύονταν κάποιοι ειδικοί, που δεν ασχολούνται με την καθημερινή διαχείριση της κρίσης σε οικονομικό επίπεδο, και να αρχίσουν να μελετούν, στη βάση μοντέλων, τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν με τη λήξη της κρίσης. Ώστε, με το πέρας αυτής, να είμαστε έτοιμοι για να μην χάσουμε πολύτιμο χρόνο. Για να μπορέσουμε να πολλαπλασιάσουμε στοχευμένα και μεθοδικά εκείνες τις προσπάθειες που πρέπει να γίνουν για να εφαρμοστεί το ταχύτερο δυνατό το νέο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα και ανά τομέα. Μακριά από κουτοπόνηρες σκοπιμότητες. Να μην χαριστούν σε κανέναν. Δεν το πράξαμε στον βαθμό που επιβαλλόταν μετά το 2013 και απλώς επαναπαυθήκαμε στο βραχύβιο, οπορτουνιστικό και πολιτικά έωλο «διαβατηριακό αναπτυξιακό μοντέλο» και τώρα οι τράπεζές μας πιθανότατα θα εισπράξουν τον λογαριασμό, πριν είναι έτοιμες. Θα φανεί αν μπορούν να τον πληρώσουν.
Το πράγμα δυσκολεύει ακόμα περισσότερο, για όλους μας, λόγω του ότι η τρέχουσα κρίση εξελίσσεται συγχρόνως παγκόσμια και οι επιπτώσεις της είναι εξίσου αρνητικές παγκοσμίως. Δεν θα υπάρχουν πλέον ούτε ξένοι «από μηχανής θεοί» να αγοράσουν τα χρέη μας, και η έκθεση θεσμικών επενδυτικών οργανισμών είναι ήδη τέτοια που μπορεί να μην τους επιτρέπει να κάνουν πολλά περισσότερα από όσα έκαναν ήδη στους ίδιους τομείς με τον τρόπο που το έκαναν το 2013.
Το τεράστιο παγόβουνο που κρύβεται κάτω από τη μύτη που όλοι βλέπουμε, έχει κοφτερές και στρεβλές προεξοχές σε όλα όσα διαλαμβάνουν την οικονομία μας. Αρχίζοντας από τον τουρισμό, του οποίου το εδώ και χρόνια προβληματικό μοντέλο απαιτεί τομές που όλοι συζητάμε και που μόλις αρχίσαμε δειλά-δειλά να αναζητούμε τρόπους εφαρμογής τους. Αντίστοιχα, το ίδιο χρειάζεται να γίνει σε όλα. Υπηρεσίες, κατασκευές, χρηματοοικονομικά, κατανάλωση, βιομηχανική παραγωγή, εκπαίδευση, εργασιακά και δημόσια διοίκηση. Η παρούσα κρίση δεν θα πρέπει να αποτελέσει δικαιολογία για συντήρηση και διατήρηση αυτού που έπρεπε να είχε αλλάξει εδώ και χρόνια. Αντίθετα, θα πρέπει να αποτελέσει αφορμή για ακόμα πιο βαθιές τομές και ρηξικέλευθες μεταρρυθμίσεις.
Επίκεντρο των οποίων θα πρέπει να είναι ένας νέος χρηματοοικονομικός κλάδος με σαφή και ξεκάθαρη παραγωγική διεθνοποίηση, όσα και αν σημαίνει αυτό από πλευράς διαφάνειας και ρυθμιστικού ελέγχου του, που να είναι προσαρμοσμένος στις ανάγκες του νέου αναπτυξιακού μοντέλου. Ενός νέου μοντέλου λειτουργίας και διοίκησης του Δημοσίου, και του υπό εκκόλαψη τομέα μια νέας γενιάς τεχνολογικά και γνωσιολογικά σύγχρονων, καινοτόμων και δυναμικών νεοφυών επιχειρήσεων που να άπτονται όλων των κλάδων της παραγωγής μας. Από τις τηλεπικοινωνίες, την ενέργεια, και τη γεωργία, μέχρι την εκπαίδευση, τον τουρισμό, και φυσικά την υγεία, που τόσο μας απασχολεί αυτές τις μέρες.
Αυτά πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο της προσπάθειάς μας, και να είμαστε έτοιμοι να τα «τρέξουμε» μόλις λήξει ο συναγερμός. Αλλιώς η ζημιά θα είναι πολλαπλάσια από αυτή που βιώνουμε τώρα.

*Οικονομολόγου

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.