Φόρμα αναζήτησης

Συνάφεια μεταξύ ταυτότητας και εικόνας του οικονομικού μας μοντέλου

Βασίλης Πολεμίτης

Την έκφραση «αυτό πουλά από μόνο του» την έχουμε ακούσει αρκετές φορές. Όταν δεν αναφέρεται σε προϊόντα ή υπηρεσίες που χαρακτηρίζονται από ανελαστική ζήτηση, συνήθως αναφέρεται σε προϊόντα ή υπηρεσίες που η ταυτότητα και εικόνα τους βρίσκονται σε συνάφεια μεταξύ τους.

Τι σημαίνει, όμως, αυτό και πώς αφορά μια εθνική οικονομία; Κυρίως, με ποιο τρόπο αφορά μια εθνική οικονομία, όπως τη δική μας, που βρίσκεται ενώπιον εξαιρετικά δύσκολων συνθηκών λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας και που σχεδιάζει ένα νέο μοντέλο λειτουργίας;
Στον κόσμο των «brands», ή αυτού που στα ελληνικά επικράτησε να αποκαλείται γενικά «μάρκα», και τον οποίο οι ειδικοί του κλάδου γνωρίζουν ασφαλώς πολύ καλά, το πρωταρχικό συνήθως μέλημα μιας εταιρείας, οργανισμού, κράτους στην προσπάθεια επικοινωνίας της ύπαρξης και του ρόλου και σκοπού του, είναι η υιοθέτηση μιας ταυτότητας. Βασικά, αυτού που ο ιδιοκτήτης ή δημιουργός ή διαχειριστής επιθυμεί να κοινωνήσει προς τα έξω για να δείξει τι και ποιος είναι.

Με λίγα λόγια, η ταυτότητά του, ή η μάρκα του, δείχνει αυτό που ισχυρίζεται ότι πουλά. Δείχνει αυτό που θέλει να είναι. Αντίστοιχα, η εικόνα, και κυρίως η εντύπωση αυτής, δηλαδή αυτό που στα αγγλικά αποκαλούν οι ειδικοί «image», είναι η άποψη που διαμορφώνει ο αποδέκτης του μηνύματος για το ποιος είναι αυτός που του πουλά κάτι, και ασφαλώς το τι είναι, στα μάτια του πελάτη, αυτό που του ζητούν να αγοράσει. Δηλαδή, είναι αυτό που οι άλλοι αντιλαμβάνονται.

Γύρω από τα πιο πάνω περί «μάρκας» και «branding» υπάρχουν πολλά άλλα που πρέπει να αναλυθούν, αλλά δεν αφορούν τον σκοπό αυτού του κειμένου. Αυτό που μας αφορά, στο παρόν στάδιο, είναι η συνάφεια μεταξύ ταυτότητας και εικόνας. Ποιοι ισχυριζόμαστε ότι είμαστε και ποιοι θεωρούν οι άλλοι ότι είμαστε. Και δυστυχώς ή ευτυχώς, αυτό ισχύει για όλους και όλα. Από το προσωπικό επίπεδο, μέχρι το εθνικό.
Μεταξύ σοβαρού και αστείου, ισχύει και σε διαπλανητικό επίπεδο (sic). Tη δεκαετία του 1970, η ανθρωπότητα, μέσω των ΗΠΑ, εκτόξευσε τέσσερα διαστημόπλοια, τα Pioneer 1 και 2 και τα Voyager 1 και 2, για να εξερευνήσουν το Διάστημα. Στο ενδεχόμενο συνάντησής τους με άλλα νοήμονά όντα, πάνω στα δύο πρώτα επικολλήθηκε μία πλάκα που «δείχνει» πού είμαστε και ποιοι είμαστε και στα δύο τελευταία τοποθετήθηκαν δύο ψηφιακοί δίσκοι που περιέχουν ήχους και μουσική, συμπεριλαμβανομένων και έργων του Μότσαρτ και άλλων, καθώς και εικόνες της Γης μας, ώστε να γνωρίσουν τον «πολιτισμό» μας οι εξωγήινοι!

Πίσω όμως στα γήινα τώρα, και δη στα κυπριακά, όπου η συνάφεια μεταξύ προβαλλόμενης ταυτότητας και πραγματικής εντύπωσης, όσον αφορά την εθνική μας οικονομία και το μοντέλο της, καθορίζει σχεδόν τα πάντα γύρω μας. Εσωτερικά και εξωτερικά. Κυρίως δε καθορίζει το είδος και την ποιότητα των πελατών μας. Είτε είναι τουρίστες, είτε είναι επενδυτές ή αγοραστές των προϊόντων και των υπηρεσιών μας. Αν, για παράδειγμα, ισχυριζόμαστε ότι έχουμε τις καλύτερες θάλασσες και, αναλογικά, τις περισσότερες παραλίες με γαλάζια σημαία στην Ευρώπη, γιατί δεν προσελκύουμε τους πιο απαιτητικούς τουρίστες της Ευρώπης, της Ρωσίας, της Μέσης Ανατολής; Αν ισχυριζόμαστε ότι πράττουμε τη μεσογειακή διατροφή, γιατί η κουζίνα μας δεν αναγνωρίζεται, όπως π.χ. η ιταλική ή η ισπανική; Αν το νομικό και κανονιστικό μας υπόβαθρο είναι αυτό που λέμε ότι είναι, και αν αποτελούμε «γέφυρα» μεταξύ τριών ηπείρων, γιατί δεν φιλοξενούμε τις πιο σημαντικές τράπεζες, αν όχι τις Ευρώπης, της Αφρικής και της δυτικής Ασίας, έστω κάποιων χωρών της περιοχής; Αν η ποιότητα της ζωής μας που συμπυκνώνεται με το αμίμητο «σαν την Κύπρο δεν έχει», γιατί δεν προσελκύουμε την αφρόκρεμα των συμπολιτών μας από τις γύρω χώρες;

Πέραν της όποιας φανερής αυτοσαρκαστικής πρόθεσης, ο προβληματισμός, ειδικά τώρα που το υφιστάμενο οικονομικό μας μοντέλο πλέει τα λοίσθια, είναι ότι η απόσταση μεταξύ ισχυριζόμενης ταυτότητας και πραγματικής εικόνας μπορεί να καλυφθεί μόνο αν υπάρξει ειλικρινής διάθεση να δούμε την ουσία και να την κοινωνήσουμε προς τα έξω. Δεν υπάρχει υποκατάστατο της ειλικρίνειας στην επικοινωνία, ειδικά σήμερα που η δυνατότητα πληροφόρησης είναι τεράστια, αφού αν το προϊόν ή η υπηρεσία που πουλά κανείς δεν ανταποκρίνεται στην προβαλλόμενη ταυτότητά του, τότε η απογοήτευση του πελάτη είναι διπλή, επειδή ούτε η πρακτική του ανάγκη ικανοποιείται, αλλά ούτε και η ηθική του ανάγκη. Μένει ανικανοποίητος και εξαπατημένος. Και κατά συνέπεια, ζημιώνει και ο πωλητής. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό να το θυμόμαστε όταν σχεδιάζουμε οποιαδήποτε εκστρατεία προσέλκυσης πελατών, επενδυτών, ακόμα και πολιτικών υποστηρικτών από το εξωτερικό.

Οπότε, στον σχεδιασμό της επόμενής μας «μάρκας», σωστό είναι να καταγράψουμε μόνο αυτά που είμαστε πραγματικά και να εξηγήσουμε και να δεσμευτούμε για αυτά που προτιθέμεθα να κάνουμε ώστε να εξελιχτούμε, βάζοντας τα χρήματα που απαιτούνται στο τραπέζι και όχι μόνο λόγια στο χαρτί. Αν αντί αυτού καταπιαστούμε με προπαγανδιστικές εξαγγελίες, μπορεί να καταφέρουμε να κοροϊδέψουμε πολλούς για λίγο, λίγους για περισσότερο, αλλά κανέναν για πάντα. Ο παραπλανητικός εξωραϊσμός της ταυτότητάς μας ας μείνει εκεί που τον βάλαμε ήδη, δηλαδή στο Διάστημα, για να διασκεδάσουμε τις εντυπώσεις των εξωγήινων!

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.