Φόρμα αναζήτησης

Στον αναπνευστήρα το σχέδιο «Εστία»

Η πανδημία του κορωνοϊού έθεσε εκτός επικαιρότητας μια σειρά σοβαρών εκκρεμοτήτων στην οικονομία, αν και στο παρασκήνιο έτρεχαν διεργασίες. Μία από αυτές τις εκκρεμότητες -με σοβαρή επίπτωση στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας- είναι η υλοποίηση του περίφημου σχεδίου «Εστία». Αν και δόθηκε παράταση στη συμπλήρωση των αιτήσεων και στην ολοκλήρωση των διαδικασιών αξιολόγησης και έγκρισης, οι υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας αξιολογούν αιτήσεις που έχουν υποβληθεί με όλα τα αναγκαία δικαιολογητικά. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π» από τραπεζικές πηγές, από την αξιολόγηση προκύπτει ότι, με βάση τα κριτήρια, δεν είναι μεγάλος ο αριθμός των δανείων που περνά τον πήχη και μπορεί να αξιοποιήσει την ευνοϊκή λύση αναδιάρθρωσης που προσφέρει το σχέδιο, διασώζοντας την πρώτη κατοικία τους.

«Το σχέδιο δεν περπατά, είναι ένα θέμα που πρέπει να δούμε. Πρέπει να εξετάσουμε άλλες λύσεις», ανέφερε στον «Π» ανώτερο τραπεζικό στέλεχος.

Το θέμα θα συζητηθεί σήμερα στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, η οποία θα ενημερωθεί για το σχέδιο «Εστία], τις προθέσεις και τον προγραμματισμό της κυβέρνησης για την εκπόνηση σχετικού σχεδίου για δανειολήπτες που δεν μπορούν να ενταχθούν στο σχέδιο, καθώς και για τους συνεπείς δανειολήπτες.

Τη χαμηλή απόδοση του σχεδίου «Εστία» επιβεβαιώνουν η Τράπεζα Κύπρου και η ΚΕΔΙΠΕΣ μέσα από ανακοινώσεις τους.

Ειδικότερα, η Τράπεζα Κύπρου στα αποτελέσματα του 2019 αναφέρει ότι το σχέδιο αναμένεται να επιλύσει μέρος του επιλέξιμου χαρτοφυλακίου για το «Εστία» (41 εκατ. ευρώ στις 10 Απριλίου 2020), να βοηθήσει να εντοπιστούν οι μη βιώσιμοι πελάτες για τους οποίους εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις και από το κράτος (30 εκατ. ευρώ στις 10 Απριλίου 2020) και να διευκολύνει την εξυγίανση του υπόλοιπου χαρτοφυλακίου (745 εκατ. ευρώ στις 3 Απριλίου 2020) κυρίως μέσω εκποιήσεων, συναινετικών και μη. Πάνω από το 80% των αιτήσεων που υποβλήθηκαν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2019 παραμένουν επί του παρόντος ελλιπείς.

H ΚΕΔΙΠΕΣ σε ανακοίνωση για τα αποτελέσματα της διαχείρισης αναφέρει ότι τα αποτελέσματα του σχεδίου δεν θεωρούνται ικανοποιητικά παρ’ όλες τις προσπάθειές της να προωθήσει το σχέδιο.  Συγκεκριμένα, έχουν υποβληθεί 2.687 αιτήσεις που αντιστοιχούν σε 3.248 λογαριασμούς και ποσό 743 εκατ. ευρώ. Οι πλήρως συμπληρωμένες αιτήσεις ανέρχονται στις 595, που αντιστοιχούν σε 727 λογαριασμούς και ποσό 150 εκατ. ευρώ. Μέχρι τις 4 Μαΐου στην πλατφόρμα του Υπουργείου Εργασίας είχαν σταλεί 238 υποθέσεις που αντιστοιχούν σε 286 λογαριασμούς και ποσό 55 εκατ. ευρώ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η δυστοκία στην υλοποίηση του σχεδίου «Εστία» καταγράφεται και στην πρόσφατη έκθεση μεταμνημονιακής αξιολόγησης της Κύπρου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Προκαταρκτικά στοιχεία υποδεικνύουν ότι ένα μη αμελητέο ποσοστό αιτούντων για ένταξη στο σχέδιο ‘Εστία’ θα μπορούσαν να απορριφθούν για λόγους που σχετίζονται με τη βιωσιμότητά τους. Τον Μάρτιο του 2020 οι (κυπριακές) αρχές ανακοίνωσαν ότι σκέφτονταν ένα συμπληρωματικό σχέδιο το οποίο θα στοχεύει σε αυτούς τους μη βιώσιμους δανειολήπτες, αλλά συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και υπόκεινται σε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την έκταση των απορρίψεων για ένταξη στο σχέδιο ‘Εστία’», αναφέρει μεταξύ άλλων η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Στην ίδια έκθεση τονίζεται ότι «η συμμετοχή στο σχέδιο ‘Εστία’ ήταν χαμηλότερη από το αναμενόμενο. Μέχρι το τέλος της προθεσμίας υποβολής αίτησης, στα τέλη του 2019, ο συνολικός αριθμός αιτήσεων ανήλθε σε 5.638 και αντιστοιχεί σε δάνεια αξίας περίπου 1,7 δισ. ευρώ ή το ήμισυ του εκτιμώμενου επιλέξιμου ποσού». Από τις αιτήσεις αυτές μόνο περίπου 1.130 ήταν πλήρως συμπληρωμένες στα τέλη του 2019 και μέχρι σήμερα ένα μικρός αριθμός δανειοληπτών έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία.

Στην έκθεση αναφέρεται ότι αρκετές αιτήσεις ήταν ελλιπείς σε ό,τι αφορά την υποβολή δικαιολογητικών. Υπενθυμίζεται ότι οι αιτούντες μπορούν να ολοκληρώσουν τη συμπλήρωση της αίτησης έως τα τέλη Ιουνίου και οι τράπεζες έχουν προθεσμία έως τα τέλη Ιουλίου για την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας και βιωσιμότητας των πελατών τους και να υποβάλουν τις αιτήσεις στο Υπουργείο Εργασίας για τελική επαλήθευση. Στη συνέχεια, οι αρχές θα λάβουν έως το φθινόπωρο αποφάσεις για την ένταξη δανειοληπτών στο σχέδιο.

Οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχολιάζουν ότι «παρόλο που ενδέχεται αρκετοί λόγοι να έχουν συμβάλει στη χαμηλή συμμετοχή στο σχέδιο, βασικός παράγοντας ήταν η απροθυμία ενός μεγάλου αριθμού οφειλετών να αποκαλύψουν τα περιουσιακά τους στοιχεία (όπως απαιτείται από τις οδηγίες εφαρμογής), υποδεικνύοντας ότι ένα μεγάλο ποσοστό είναι «στρατηγικοί κακοπληρωτές». Πρόσθετα, ως λόγοι για τη χαμηλή συμμετοχή αναφέρονται οι προσδοκίες για ένα πιο γενναιόδωρο σχέδιο ή μια λιγότερο αυστηρή προσέγγιση για την αναγκαστική ανάκτηση υποθηκών (δηλαδή του ακινήτου). Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, τονίζεται ότι η λιγότερο αυστηρή προσέγγιση στις εκποιήσεις υπονοείται από τροπολογίες (επιμηκύνουν χρονικά τις διαδικασίες αναστολής εκτέλεσης) που πέρασαν στη νομοθεσία τον Αύγουστο του 2019, οι οποίες δεν έχουν τεθεί σε ισχύ μετά την αναφορά τους στον Ανώτατο Δικαστήριο από την κυβέρνηση.

Με αυστηρότητα η εξέταση των στοιχείων

Aπό την αξιολόγηση των πλήρως συμπληρωμένων αιτήσεων από το Υπουργείο Εργασίας προκύπτει ότι είναι αβέβαιη η ένταξη και όσων δανειοληπτών ήταν τυπικοί, λόγω μη πλήρωσης των κριτηρίων. Από τις απαντήσεις που έχουν λάβει τραπεζικά ιδρύματα προκύπτει ότι οι υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας προβαίνουν σε εξονυχιστικό έλεγχο των αιτήσεων και επιμένουν σε πλήρη και κατά γράμμα τήρηση όλων των όρων και προϋποθέσεων. Οι τράπεζες βλέπουν ότι η έλλειψη ευελιξίας, για δευτερεύουσας σημασίας θέματα, προκαλεί νέες καθυστερήσεις και έναν νέο κύκλο προσκόμισης στοιχείων και διορθώσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει συλλέξει ο «Π», προκύπτει ότι πράγματι ελέγχονται με αυστηρότητα τα κριτήρια. Για παράδειγμα υπάρχει όρος στο σχέδιο που αναφέρει πως πρέπει να αποδεικνύεται ελάχιστη παραμονή 6 μηνών κατά έτος. Αν απουσιάζει ένας μήνας ή κάποιες μέρες από το 1ο εξάμηνο του 2019 ζητείται να συμπληρωθούν οπωσδήποτε και οι μέρες που λείπουν. Υπάρχει περίπτωση στην οποία η αναλυτική κατάσταση κατανάλωσης της ΑΗΚ αρχίζει από τον 12/2013, λόγω του ότι ο δανειολήπτης τότε μετέφερε το ρεύμα στο όνομά του. Σε άλλη περίπτωση ο δανειολήπτης έχει προσκομίσει βεβαίωση κοινοτάρχη για τη διεύθυνση διαμονής του και της οικογένειάς του από το 2013 μέχρι σήμερα, αλλά απουσιάζει η ημερομηνία υπογραφής της βεβαίωσης από τον κοινοτάρχη και ζητείται να συμπληρωθεί, αλλιώς δεν μπορεί να προχωρήσει η αίτηση.

Επιπλέον, σε αιτήσεις δεν έχουν συμπληρωθεί οι ΑΔΤ του αιτητή και της συζύγου στο έντυπο εξουσιοδότησης. Το υπουργείο απαιτεί να συμπληρωθεί και να αποσταλεί ξανά το έντυπο, αν και το στοιχείο αυτό υπάρχει σε άλλο μέρος της αίτησης, στα Στοιχεία Αιτητή. Η διόρθωση θα μπορούσε να γίνει από την υπηρεσία. Σε παρόμοιες περιπτώσεις στο έντυπο εξουσιοδότησης δηλώθηκε ο αριθμός του διαβατηρίου, ενώ θα έπρεπε να δηλωθεί ο αριθμός του ARC. Το υπουργείο ζητεί από τον αιτητή να το συμπληρώσει και να καταθέσει ξανά το έντυπο, αν και το στοιχείο αυτό επίσης υπάρχει σε άλλο μέρος της αίτησης, στα Στοιχεία Αιτητή.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.