Φόρμα αναζήτησης

Στήριξη και μετασχηματισμός της οικονομίας


Τάσος Γιασεμίδης

{ARXIGRAMMA}Τ{ARXIGRAMMA}ο ζητούμενο της επόμενης μέρας, με τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί από την κυβέρνηση, είναι να μην καταστραφούν ή να εκμηδενιστούν οι παραγωγικές μονάδες του τόπου, ώστε να υπάρξει ισχυρή ανάκαμψη όταν το πρόβλημα της πανδημίας περιοριστεί.

Μεγάλος άγνωστος παράγοντας είναι φυσικά το χρονικό σημείο που αυτό θα γίνει και πώς θα επηρεαστεί η κάθε οικονομία ξεχωριστά. Υπενθυμίζεται ότι για φέτος υπήρξαν δηλώσεις για μίνι τουριστική περίοδο, κάτι το οποίο τελικά δεν επαληθεύτηκε.

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το οικονομικό και επιχειρηματικό παγκόσμιο μοντέλο θα διαφοροποιηθεί. Δέκα και πλέον χρόνια μετά την τελευταία οικονομική κρίση που ξεκίνησε από την κατάρρευση των δομημένων προϊόντων στην Αμερική, η παγκόσμια, η ευρωπαϊκή, αλλά και η κυπριακή οικονομία βρίσκονται αντιμέτωπες με μία ακόμη πρόκληση.

Υπενθυμίζεται ότι έχουν αναπτυχθεί σημαντικά ευρωπαϊκά εργαλεία μέσα από τα οποία τα κράτη μέλη μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια, είτε υπό τη μορφή δανείων είτε σε χρηματοδοτήσεις. Σημαντικός είναι ο ρόλος που αναμένεται να διαδραματίσει το Ταμείο Ανασυγκρότησης, από το οποίο η Κύπρος αναμένεται να αντλήσει περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ, νοουμένου ότι θα προχωρήσει στην ετοιμασία και την εφαρμογή ενός αξιόπιστου σχεδίου μεταρρυθμίσεων.

Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Οικονομικών το πλάνο θα αφορά την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στη δημόσια υπηρεσία, στην τοπική αυτοδιοίκηση και στη δικαιοσύνη, την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, την πράσινη ανάπτυξη (από τους κύριους στόχους του προγράμματος) και την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας με κύριο σημείο αναφοράς την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Όλοι οι πιο πάνω αποτελούν σημαντικούς στόχους, ίσως όμως να απαιτείται χρόνος για να αποδώσουν. Για παράδειγμα η συζήτηση για αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης της οικονομίας, όπως ξαναγράψαμε, χρονίζει και απαιτεί πέρα από την προσήλωση για αλλαγή και τη διαφοροποίηση της κουλτούρας και του τρόπου σκέψης της κοινωνίας στο σύνολό της. Όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις ευχή όλων είναι φυσικά να επιτευχθούν εκείνες οι συναινέσεις που θα επιτρέψουν την υιοθέτησή τους, εγχείρημα σχετικά δύσκολο σε προεκλογική περίοδο.

Πέρα από τα πιο πάνω, που θα έπρεπε ήδη να εφαρμόζονταν, κρίνεται αναγκαίο να υπάρξουν αποφάσεις και κινήσεις που θα δώσουν ώθηση στην οικονομία βραχυπρόθεσμα, ώστε με την αντιμετώπιση του προβλήματος του ιού να υπάρξει ισχυρή ανάπτυξη.

Με τα έσοδα από τον τουρισμό να φθάνουν στο ναδίρ και τον κατασκευαστικό τομέα που, παρά τα προβλήματα που δημιούργησαν συγκεκριμένες κακές πρακτικές, συνεισέφερε σημαντικά στην απασχόληση και στα κρατικά έσοδα (τέλη χαρτοσήμων, μεταβιβαστικά, φόρο προστιθέμενης αξίας, εισφορές στις κοινωνικές ασφαλίσεις και στο Γενικό Σύστημα Υγείας, εταιρικό φόρο) να αντιμετωπίζει σημαντικότατες προκλήσεις, είναι απαραίτητο να υπάρξει προετοιμασία για το ενδεχόμενο βραχυπρόθεσμης συρρίκνωσης των δημόσιων εσόδων. Όλοι συμφωνούν ότι θα είναι εφιαλτικό το σενάριο αν χαθεί και η τουριστική περίοδος του 2021.

Την ίδια στιγμή τα τραπεζικά ιδρύματα προετοιμάζονται για την περίοδο μετά τη λήξη του μέτρου αναστολής της καταβολής των δόσεων των δανείων, αναλύοντας το πώς έχουν επηρεαστεί τα εισοδήματα των δανειοληπτών από την κρίση. Η παρατεταμένη κρίση αναπόφευκτα θα δημιουργήσει νέο κύμα μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ). Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που ανακοίνωσε η Κεντρική Τράπεζα, τον Ιούνιο υπήρξε σημαντική μείωση των ΜΕΔ κυρίως λόγω της μεταφοράς χαρτοφυλακίων δανείων εκτός του συστήματος σε εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν λυθεί τα προβλήματα για την κοινωνία και τις επιχειρήσεις (μάλλον το αντίθετο, εφόσον ενδεχομένως να ενταθούν οι πιέσεις και ο ρυθμός των διαδικασιών εκποίησης των υποθηκών).

Υπενθυμίζεται ότι τέλος του 2020 τερματίζεται και η εφαρμογή του νόμου που αφορά την απαλλαγή από τέλη και φόρους πώλησης ακινήτων που το αντίτιμο χρησιμοποιείται για την αποπληρωμή χρεών. Το μέτρο αυτό χρησιμοποιήθηκε ευρέως ενώ επεκτάθηκε νομοθετικά μετά την αρχική εφαρμογή του. Αυτό επετράπηκε μέχρι το 2020 προτού θεωρηθεί κρατική στήριξη, όμως αυτό ίσως να επανεξεταστεί υπό τη σκιά εξάπλωσης της πανδημίας.

Τελευταία αναπτύσσεται και πάλι η συζήτηση για τη δημιουργία «κακών τραπεζών» για απορρόφηση μέρους των δανείων που ενδεχομένως να μπουν στην κατηγορία των ΜΕΔ λόγω του ιού. Η χρηματοδότηση ενός τέτοιου σχήματος και η αξία με την οποία θα μεταφερθούν σε αυτό τα δάνεια από το τραπεζικό ίδρυμα είναι δύο ζητήματα τα οποία πρέπει να εξεταστούν πριν προχωρήσει ένα τέτοιο εγχείρημα.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.