POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Σημαντικές προκλήσεις στον τομέα των ακινήτων


Τάσος Γιασεμίδης

O τομέας των ακινήτων και των κατασκευών  πέρασε από πολλές φάσεις ανάπτυξης, ύφεσης ακόμα και αμφισβήτησης. Υπήρξαν σημαντικά έργα τα οποία βοήθησαν στην ανάπτυξη της χώρας, αλλά υπήρξαν σίγουρα και υπερβολές. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν οι μαζικές πωλήσεις της περιόδου 2005 με 2008 σε Ευρωπαίους κυρίως πολίτες, κυρίως μέσω δανεισμού, και οι εξασφαλίσεις από τις εταιρείες ανάπτυξης γης στις πωλήσεις πολυτελών ακινήτων, για σκοπούς κυρίως επενδυτικού προγράμματος, με ίδια κεφάλαια.

Όπως σε όλους τους τομείς, αλλά και στην προσωπική ζωή, υπάρχουν τα πάνω και τα κάτω, αλλά και το σημείο ισορροπίας. Το ζητούμενο είναι αν καταφέραμε να έχουμε έναν σχεδιασμό που να διασφάλιζε τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του κλάδου, και αυτό δεν αφορά μόνο τη χρηματοδότηση του αλλά και τα θέματα πολεοδομίας και περιβάλλοντος. Κανείς δεν είναι αντίθετος με την ανάπτυξη. Ίσως να υπάρχουν διαφορετικές φιλοσοφίες για τον τρόπο που διαμοιράζονται τα κέρδη, αλλά η συγκεκριμένη ανάπτυξη πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένους κανόνες.

Ο τομέας  κουβαλούσε τον υπερδανεισμό της προηγούμενης δεκαετίας. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε σημαντική μείωση του δανεισμού μέσω σημαντικών πωλήσεων, τόσο σε ποσότητα όσο και σε αξία, αλλά και με τις ανταλλαγές χρέους με ακίνητα, διαδικασία η οποία υποβοηθήθηκε μέσα από τις νομοθεσίες για απαλλαγή από φόρους και τέλη. Τονίζεται ότι η μεταφορά δανείων σε εταιρείες διαχείρισης αποσυμφορίζει μεν τους ισολογισμούς των τραπεζών, όμως το πρόβλημα για τους δανειολήπτες παραμένει.

Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια υπήρξαν εταιρείες στις οποίες διορίστηκε διαχειριστής μέσα από ομόλογα κυμαινόμενης επιβάρυνσης που είχαν υπογράψει με τους δανειστές τους, ενώ κάποιες έκλεισαν (κάτι το οποίο αναμένεται να συμβεί ξανά με τη νέα κρίση).

Διόρθωση

Η διόρθωση στην οικονομία είναι φαινόμενο υγιές, εφόσον επαναφέρει τις ισορροπίες. Πολλές φορές επίσης αναδεικνύει και αποβάλλει κακές πρακτικές, κάτι το οποίο συμβαίνει και στους επιμέρους οικονομικούς τομείς. Το ζητούμενο όμως είναι να μην υπάρξει μία παρατεταμένη περίοδος ύφεσης, η οποία ουσιαστικά θα αδρανοποιήσει μονάδες της οικονομίας και θα τις θέσει εκτός παραγωγικής διαδικασίας.

Η ανάπτυξη κατά ύψος είναι θεμιτή, ειδικά όταν αναφερόμαστε σε ένα νησί το οποίο έχει περιορισμό στα αποθέματα γης και πολλές από τις πωλήσεις γίνονται σε ξένους επενδυτές. Με αυτό τον τρόπο γίνεται η μέγιστη δυνατή χρήση του συντελεστή δόμησης. Εντούτοις, τέτοιες αναπτύξεις πρέπει πάντοτε να συνοδεύονται με έναν ολοκληρωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό, ο οποίος να λαμβάνει υπόψη τις υπάρχουσες υποδομές, να προωθεί αυτές που πρέπει να γίνουν, καθώς και να ορίζει και το χρονικό πλαίσιο. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να καθοριστεί ο χώρος μέσα στον οποίο θα μπορούσε κάποιος να προχωρήσει σε τέτοιες αναπτύξεις. Κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί ότι με τις συγκεκριμένες αναπτύξεις ίσως να παρουσιάστηκε το φαινόμενο των περιπτέρων, των καφετεριών και των υποκαταστημάτων των τραπεζών (πλέον πάρα πολλά έχουν κλείσει), με «κάθε καντούνι» και ισχυρή ανάπτυξη. Μέσα από τις αναλύσεις των αδειών που εγκρίθηκαν προκύπτει ότι η προσφορά τέτοιων ακινήτων θα ήταν υπέρμετρα υψηλή, αν εν τέλει εκτελούνταν τα έργα.

Ανοικτά ζητήματα

Υπάρχουν ορισμένα ανοικτά ζητήματα τα οποία οι αρμόδιοι φορείς θα πρέπει να επανεξετάσουν. Σημειώνεται ότι με την αλλαγή της πολιτικής της κυβέρνησης για τα αγροτικά τεμάχια (υπάρχει κινητικότητα στο θέμα), η αξία τους έχει μειωθεί σημαντικά, εφόσον δεν μπορούν ουσιαστικά να τύχουν εκμετάλλευσης. Επιπλέον, ακόμη και στις περιπτώσεις που υπήρχε άδεια οικοδομής η οποία έληξε, αυτή δεν ανανεώνεται. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να εξεταστεί το ενδεχόμενο προσωρινής αλλαγής της πρακτικής που εφαρμόζεται με την ανανέωση των αδειών για έναν χρόνο, με βασική προϋπόθεση την έναρξη των εργασιών κατασκευής. Σε αντίθετη περίπτωση, να μην είναι εφικτή η ανανέωση.

Την ίδια στιγμή, πέρα από τον αρνητικό αντίκτυπο που θα έχει στα δημόσια οικονομικά, αλλά και στα ποσοστά ανεργίας η επιβράδυνση στον κλάδο των ακινήτων και των κατασκευών, αναμένεται να επηρεαστούν και οι αποτιμήσεις των εξασφαλίσεων, γεγονός που περιπλέκει την κατάσταση, σε μία περίοδο που οι δανειολήπτες βλέπουν τα εισοδήματά τους να μειώνονται. Οι αποτιμήσεις των υποθηκών γίνονται στη βάση μοντέλων που λαμβάνουν υπόψη τους δημοσιονομικούς δείκτες, την κατάσταση της αγοράς, και κυρίως τον μέσο όρο του χρόνου που απαιτείται για την πώληση ενός ακινήτου και το νομικό πλαίσιο των εκποιήσεων.

Ο τομέας των κατασκευών και των ακινήτων καλείται να αναπροσαρμοστεί στα νέα δεδομένα (ενδεχομένως δύσκολο για έργα που έχουν ήδη ξεκινήσει και υπάρχουν προπωλήσεις, ειδικά αν αναφερόμαστε σε ψηλές αναπτύξεις), να αναπροσαρμόσει το «προϊόν» του και να αναζητήσει νέες αγορές, αποφεύγοντας υψηλά ποσά σε εταιρείες εξεύρεσης αγοραστών από το εξωτερικό.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.