POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Σε κίνδυνο τα 1,26 δισ. ευρώ της ανάκαμψης λόγω μιας άτυπης ακυβερνησίας



 

Η ανάκαμψη της οικονομίας τελεί υπό την αίρεση της πορείας των εμβολιασμών και της πανδημίας, αλλά εδώ στην Κύπρο υπάρχει άλλος ένας κίνδυνος για την επιστροφή στην κανονικότητα: ο πολιτικός κίνδυνος που εδράζεται στον λαϊκισμό και έχει οδηγήσει τη χώρα σε μια άτυπη ακυβερνησία. Αν μέχρι σήμερα το μπλοκάρισμα των μεταρρυθμίσεων και η προβολή ανορθόδοξων θέσεων για την οικονομία δεν έχει φανερό κόστος, η αδυναμία επίτευξης συγκλίσεων θα στοιχίσει αυτή τη φορά στην Κύπρο 1,26 δισ. ευρώ, τα κονδύλια που μπορεί να αντλήσει από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ανάκαμψης. Κυρίως θα χαθεί μια ευκαιρία ουσιαστικής αναμόρφωσης της κυπριακής οικονομίας και της κοινωνίας.

Τα δεδομένα

Η βασική εργασία προετοιμασίας για το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου, το οποίο αποτελεί προαπαιτούμενο για να αντλήσει η Κύπρος τα κονδύλια που της αναλογούν από το “Next Generation EU”, το φιλόδοξο σχέδιο ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας ύψους 750 δισ. ευρώ, έχει ολοκληρωθεί.

Στην κυβέρνηση αναμένουν να κλείσει η διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει λάβει το τελικό κείμενο, προκειμένου το σχέδιο να υποβληθεί οριστικά στις Βρυξέλλες. Το κυπριακό σχέδιο περιλαμβάνει δράσεις και έργα ύψους 1,26 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 200 εκατ. ευρώ θα ληφθούν ως δάνειο.

Η προετοιμασία και η έγκριση του σχεδίου, όμως, δεν συνεπάγεται και την υλοποίησή του. Η συμφωνία κορυφής των “27” για την υλοποίηση του “Next Generation EU” προβλέπει μια σημαντική λεπτομέρεια. Η εκταμίευση των κονδυλίων από τα κράτη μέλη δεν θα είναι αυτόματη, αλλά θα προηγείται η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Υπάρχει δηλαδή αιρεσιμότητα. Οι δε μεταρρυθμίσεις δεν τίθενται αυθαίρετα από τα κράτη μέλη, αλλά θα αντιμετωπίζουν τις αδυναμίες που περιγράφονται στις ανά χώρα συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τα κράτη μέλη για τα έτη 2019 και 2020.

Στην περίπτωση της Κύπρου το μενού των ζητούμενων μεταρρυθμίσεων είναι ευρύ και καθόλου άγνωστο, καθώς αφορά τη δημόσια διοίκηση, τη δικαιοσύνη, την παιδεία, την τοπική αυτοδιοίκηση, την αγορά εργασίας, τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (δηλαδή εκποιήσεις), το φορολογικό σύστημα (για τη διόρθωση χαρακτηριστικών του φορολογικού συστήματος που μπορούν να διευκολύνουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό) και τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων.

Η εμπειρία από την κύρωση του προϋπολογισμού του 2021, την περιπέτεια του νομοσχεδίου για τη χορήγηση κρατικών εγγυήσεων για τη χορήγηση δανείων σε επιχειρήσεις και κυρίως η μετάθεση για μετά τις εκλογές της έγκρισης δύο φαινομενικά εύκολων μεταρρυθμίσεων, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της δικαιοσύνης (εύκολων γιατί έχει προηγηθεί ευρεία διαβούλευση) δείχνει ότι η εκταμίευση του συνόλου των 1,26 δισ. ευρώ δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Επιπλέον σε εκκρεμότητα τελεί από το 2016 η μεταρρύθμιση στη δημόσια υπηρεσία, ενώ το 2019 προωθήθηκαν στην Επιτροπή Οικονομικών νέα αναθεωρημένα νομοσχέδια, τα οποία επίσης παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Σε περίπτωση μη έγκρισης των εκταμιεύσεων θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν με εθνικούς πόρους μια σειρά υποχρεωτικών έργων και δράσεων (για να πετύχει η χώρα στόχους που θέτει η ΕΕ) που αφορούν την κλιματική αλλαγή και την ψηφιοποίηση. Το 40% των κονδυλίων του κυπριακού σχεδίου αφορά την πράσινη οικονομία και το 30-32% την ψηφιακή μετάβαση.

Η ανάγκη διακομματικής συναίνεσης, για να εγκριθούν οι ζητούμενες μεταρρυθμίσεις, οδήγησε και στη συγκρότηση διακομματικής τεχνοκρατικής επιτροπής ώστε τα κόμματα να έχουν γνώση και των δράσεων και των δεσμεύσεων που αναλαμβάνει η χώρα.

Στις εργασίες της διακομματικής τεχνοκρατικής επιτροπής εκφράστηκε συμφωνία επί της αρχής, αλλά τα κόμματα επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί της ουσίας όταν τα νομοσχέδια έρθουν στη Βουλή.

Σκληρό πολιτικό ροκ

Πόσο εύκολο, λοιπόν, είναι να περάσουν όλες οι παραπάνω μεταρρυθμίσεις;

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου εμπεδώνεται ένα σκηνικό ακραίας πόλωσης, με οξεία ρητορική, που καθιστά προβληματική την εξεύρεση συναινέσεων την επόμενη ημέρα των εκλογών. Πολύ περισσότερο αν από την κάλπη προκύψει μια Βουλή με πολιτικές δυνάμεις που θα έχουν μεγάλες διαφορές και στη ρητορική και στην ουσία της πολιτικής. Σε αυτή την περίπτωση ο σχηματισμός πλειοψηφίας θα είναι μια εξαιρετικά επίπονη διαδικασία.

Η κυβέρνηση Αναστασιάδη είναι ήδη μια κυβέρνηση μειοψηφίας και οι εκλογές της 30ής Μαΐου μπορεί να οδηγήσουν στην περαιτέρω αποδυνάμωσή της, αν επαληθευτούν τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων. Στην εξίσωση πρέπει να μπει και ο σχεδιασμός των κομμάτων με ορίζοντα τις επόμενες προεδρικές εκλογές.

Με τον δρόμο των προεδρικών εκλογών ανοιχτό, το ερώτημα είναι γιατί κόμματα της αντιπολίτευσης να υποστηρίξουν το κυβερνητικό έργο.

Σε κάποια άλλη περίοδο το “σκληρό ροκ” στην πολιτική αντιπαράθεση μπορεί να ήταν ίσως και ανώδυνο (που ποτέ δεν είναι) αλλά στην παρούσα συγκυρία η συναίνεση είναι αναγκαία. Αν και αναγκαία μοιάζει εξαιρετικά δύσκολη η επίτευξή της.

Εκτός και αν μετά τις εκλογές ζήσουμε μια αλλαγή στάσης, κυρίως από το ΔΗΚΟ, και μια επιστροφή στον ορθολογισμό που θα προτάσσει τη μεγάλη εικόνα για την πορεία της χώρας και θα αφήνει σε δεύτερη μοίρα τους εκλογικούς σχεδιασμούς. Άλλωστε η άντληση 1,26 δισ. ευρώ αποτελεί ένα μεγάλο δέλεαρ, ένα “καρότο”, το οποίο μέχρι στιγμής δεν οδηγεί σε πολιτικές συγκλίσεις.

Η κυβέρνηση και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επιχειρούν να αντιστρέψουν το αφήγημα λέγοντας ότι στο τέλος τον λογαριασμό θα τον πληρώσουν οι πολίτες, πολλοί από τους οποίους είναι ψηφοφόροι των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κυριάκος Κούσιος, σε γραπτή του δήλωση, εξωτερίκευσε την ανησυχία της κυβέρνησης για την πορεία των πραγμάτων μετά τη μη έγκριση των μεταρρυθμίσεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και τη Δικαιοσύνη.

“Η στάση κομμάτων της αντιπολίτευσης συνιστά πλήγμα και για τον στρατηγικό σχεδιασμό που κατέθεσε η χώρα μας για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας”, ανέφερε ο κ. Κούσιος.

Ο ΔΗΣΥ, από την πλευρά του, προβάλλει το δίλημμα “ανεύθυνος λαϊκισμός ή σοβαρότητα;”, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει το ακροατήριό του. Από την άλλη σύσσωμη η αντιπολίτευση μιλά για αλλαγή.

Το τι θα “αγοράσει” το εκλογικό σώμα θα κρίνει και τους συσχετισμούς της επόμενης ημέρας.

Οι κρατικές εγγυήσεις

Ένα κρίσιμο τεστ για τις μετεκλογικές εξελίξεις αποτελεί το νομοσχέδιο για τις κρατικές εγγυήσεις. Αρχικά παραπέμφθηκε για εξέταση από την επόμενη Βουλή για να καταλήξει τελικά να συζητείται αύριο στην Επιτροπή Οικονομικών με τη διαδικασία του κατεπείγοντος με στόχο να ψηφιστεί στην ολομέλεια της 22ης Απριλίου, στην τελευταία συνεδρίαση της παρούσας Βουλής.

Η υπερψήφιση του νομοσχεδίου είναι πιθανή, αλλά εξίσου πιθανό είναι η νομοθεσία να καταστεί ανεφάρμοστη αν περάσουν οι τροπολογίες που προωθούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, που έχουν και την πλειοψηφία.

Η εμπλοκή της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στην εποπτεία της υλοποίησης του σχεδίου θα αποτρέψει τη συμμετοχή των περισσότερων (αν όχι όλων) των τραπεζών.

 

ΜΕΔ: Μείωση €3,8 δισ. το 2020

 

Anita Tuladhar στον «Π»: Η πανδημία «χτύπησε» νέους και γυναίκες

 

Κεντρική Τράπεζα: Το 50% Κυπρίων δεν γνωρίζει το όριο των ασφαλισμένων καταθέσεων

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.