POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Νέες πηγές εσόδων για τα 750 δισ. ευρώ της ανάκαμψης



O Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα διοχετεύσει στα κράτη μέλη της ΕΕ κονδύλια ύψους 750 δισ. ευρώ. Αυτή η μεγάλης κλίμακας δημοσιονομική παρέμβαση για να αντιμετωπιστούν οι βαριές οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας οδηγεί την ΕΕ στην πρώτη έκδοση κοινού χρέους (η Επιτροπή θα δανειστεί από τις αγορές για να χρηματοδοτήσει τον μηχανισμό) και ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία της Ένωσης μέσω της σταδιακής μεταρρύθμισης του συστήματος των ιδίων πόρων. Η αρχή έχει ήδη γίνει με τη θεσμοθέτηση ενός φόρου επί των πλαστικών, ενώ στο τελευταίο στάδιο, που τοποθετείται στη διετία 2024-26, το διαπραγματευτικό πακέτο περιλαμβάνει έσοδα από εταιρείες ή από μια νέα κοινή βάση φορολογίας εταιρειών.

Σήμερα ο κοινοτικός προϋπολογισμός χρηματοδοτείται κυρίως από τις συνεισφορές των κρατών μελών (ως ενιαίο ποσοστό επί του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος -ΑΕΕ- των κρατών μελών) και από τα έσοδα του ΦΠΑ. Ο πόρος που βασίζεται στο ΑΕΕ έχει τριπλασιαστεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 και ανέρχεται συνήθως στο 70% περίπου των εσόδων από ιδίους πόρους και ο πόρος που βασίζεται στον ΦΠΑ αντιπροσωπεύει περίπου το 10% των εσόδων από ιδίους πόρους.

Η μεταρρύθμιση του συστήματος των ιδίων πόρων, το οποίο είναι αναλλοίωτο τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, αποτέλεσε μέρος της διαπραγμάτευσης του πακέτου των 750 δισ. ευρώ του Μηχανισμού Ανάκαμψης. Τα κράτη μέλη συμφώνησαν σε μια μορφή έκδοσης κοινού χρέους για να χρηματοδοτηθεί η ανάκαμψη, αλλά αυτό το χρέος θα πληρωθεί μέσω των ιδίων πόρων. Δηλαδή πρέπει να αυξηθούν τα έσοδα της ΕΕ. Αυτή η ανάγκη άνοιξε τον δρόμο για τη μεταρρύθμιση του συστήματος των ιδίων πόρων.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας του 2007 ορίζει ότι το Συμβούλιο, κατόπιν διαβούλευσης με το Κοινοβούλιο, μπορεί να εγκρίνει ομόφωνα απόφαση σχετικά με το σύστημα ιδίων πόρων της Ένωσης για την καθιέρωση νέων κατηγοριών ιδίων πόρων και την κατάργηση υπαρχουσών. Η πρόβλεψη αυτή ενεργοποιήθηκε. 

Οι «27» συμφώνησαν η αποπληρωμή του χρέους να καλυφθεί από «νέους ιδίους πόρους», οι οποίοι περιλαμβάνουν έναν ψηφιακό φόρο και μια εισφορά για μη ανακυκλωμένα απόβλητα. 

Στις 25 Μαρτίου 2021, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τρεις νόμους που ανοίγουν τον δρόμο για τη μεταρρύθμιση του συστήματος χρηματοδότησης του προϋπολογισμού της ΕΕ και την εισαγωγή νέων πηγών εσόδων. Μόλις τα κράτη μέλη ολοκληρώσουν τη διαδικασία έγκρισης της απόφασης για τους ιδίους πόρους, το πακέτο που εγκρίθηκε στις 25.3.2021 θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2021. Σε αυτό προβλέπεται για πρώτη φορά και η νέα εισφορά για τα πλαστικά. Σημειώνεται ότι η Κύπρος έχει ήδη επικυρώσει την απόφαση για τους ιδίους πόρους.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πιέζει διαχρονικά για μια πιο φιλόδοξη προσέγγιση, ώστε το σύστημα εσόδων της ΕΕ να γίνει πιο διαφανές και δίκαιο. 

Στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων σχετικά με τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 (το «πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο») οι ευρωβουλευτές κατάφεραν να εξασφαλίσουν έναν υποχρεωτικό οδικό χάρτη για νέες πηγές εσόδων της ΕΕ.

Τα τρία στάδια που προβλέπονται στον οδικό χάρτη για τους ιδίους πόρους είναι τα εξής:

Πρώτο στάδιο (2021): Ιανουάριος 2021. Θεσπίστηκε για πρώτη φορά μια νέα εισφορά για τα πλαστικά, ενώ έως τον Ιούνιο θα υποβληθούν νέες νομοθετικές προτάσεις σχετικά με έναν νέο μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, μια νέα ψηφιακή εισφορά, καθώς και ένα αναθεωρημένο σύστημα εμπορίας εκπομπών.

Ο ενιαίος συντελεστής καταβολής που εφαρμόζεται στο βάρος των απορριμμάτων πλαστικών συσκευασιών που δεν ανακυκλώνονται είναι 0,80 ευρώ ανά χιλιόγραμμο. 

Δεύτερο στάδιο (2022 και 2023): Το Συμβούλιο θα εξετάσει αυτές τις νέες πηγές εσόδων έως την 1η Ιουλίου 2022 το αργότερο, ώστε να μπορεί να τις θέσει σε ισχύ έως την 1η Ιανουαρίου 2023.

Τρίτο στάδιο (2024-2026):Έως τον Ιούνιο του 2024 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις σχετικά με πρόσθετους νέους ιδίους πόρους. Σε αυτούς μπορούν να περιλαμβάνονται ένας φόρος επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και μια οικονομική εισφορά από τις εταιρείες ή μια νέα κοινή βάση φορολογίας εταιρειών.

Το Συμβούλιο θα εξετάσει αυτές τις νέες πηγές εσόδων της ΕΕ έως την 1η Ιουλίου 2025 το αργότερο, ώστε να μπορεί να τις θέσει σε ισχύ έως την 1η Ιανουαρίου 2026.

Το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως τονίσει την ανάγκη μεταρρύθμισης του συστήματος εσόδων της ΕΕ, ώστε να γίνει πιο διαφανές και δίκαιο, και προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι τρέχουσες προκλήσεις και να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα για τους Ευρωπαίους πολίτες.

Προκειμένου να μειωθεί το μερίδιο των συνεισφορών των κρατών μελών βάσει του ΑΕΕ και του ΦΠΑ, το Κοινοβούλιο απηύθυνε έκκληση για τη θέσπιση νέων ιδίων πόρων που αποσκοπούν στη στήριξη των στόχων πολιτικής της ΕΕ.

Το Κοινοβούλιο προτείνει το εξής χρονοδιάγραμμα για την εισαγωγή νέων πηγών εσόδων:

-Ιανουάριος 2021: Μια εθνική συνεισφορά που υπολογίζεται με βάση τις ποσότητες των μη ανακυκλωμένων πλαστικών απορριμμάτων συσκευασίας (παρέχοντας κίνητρο για τη μείωση των πλαστικών μίας χρήσης, την προώθηση της ανακύκλωσης και την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας).

-Από το 2023: Πόροι που βασίζονται στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (έσοδα από το σύστημα που θέτει περιορισμούς στις ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου που μπορούν να εκπέμπουν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας και οι αεροπορικές εταιρείες).

-Από το 2023: Πόροι που βασίζονται στη φορολογία ψηφιακών υπηρεσιών (διασφαλίζοντας τη δίκαιη φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας).

-Από το 2023: Πόροι που βασίζονται σε μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (επιβολή φόρου άνθρακα σε επιλεγμένα εισαγόμενα προϊόντα που θα εξασφαλίσει τη διατήρηση ίσων όρων ανταγωνισμού στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής).

-Από το 2026: Πόροι που βασίζονται στην επιβολή φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών (διασφαλίζοντας ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας καταβάλλει τον φόρο που του αναλογεί).

-Από το 2026: Πόροι που συνδέονται με τον εταιρικό τομέα ή μια νέα κοινή βάση φορολογίας εταιρειών (μερίδιο των φορολογητέων κερδών εταιρειών που θα υπολογίζεται βάσει μιας ενιαίας δέσμης κανόνων στην ΕΕ).

Αυτές οι νέες πηγές εσόδων θα επιτρέψουν την αποπληρωμή του δανείου για να χρηματοδοτηθεί η ανάκαμψη της ΕΕ από την COVID-19. Χωρίς νέους ιδίους πόρους, η χρηματοδότηση του μέσου ανάκαμψης θα χρειαστεί να εξασφαλιστεί μέσω περαιτέρω περικοπών στα προγράμματα της ΕΕ και/ή αυξημένων συνεισφορών των κρατών μελών. Το Κοινοβούλιο θέλει να διασφαλίσει ότι το κόστος της ανάκαμψης δεν θα επιβαρύνει τους φορολογούμενους, αλλά τους τεχνολογικούς γίγαντες, τους φοροδιαφεύγοντες, τους μεγάλους ρυπαίνοντες και γενικότερα όσους δεν καταβάλλουν το μερίδιο που τους αναλογεί.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.