Φόρμα αναζήτησης

Νέα οικονομία και άυλες αξίες



Σε ένα πρόσφατο, και πολύ ενδιαφέρον άρθρο της στο Bloomberg, η Sarah Ponczek έγραψε, με κάποια δόση οίστρου, ότι η δυναμική ανοδική πορεία του χρηματιστηριακού δείκτη S&P 500 ωθείται από εταιρείες των οποίων οι πόροι είναι, στο συντριπτικά μεγαλύτερό τους μέρος, άυλοι. Χωρίς να παραγνωρίζει ότι η αξία μιας εταιρείας είναι αποτέλεσμα σύνθετου λογιστικού υπολογισμού και, κυρίως, εκτίμησης της προβλεπόμενης αναμενόμενης κερδοφορίας της, στο ρεπορτάζ της υποστηρίζει ότι μόνο το 20% του συγκεκριμένου δείκτη συνολικής αξίας 28 τρισεκατομμυρίων δολαρίων αφορά υλικές αξίες. Τούτο, άλλωστε, αντανακλάται και στο «ράλι» των μετοχών των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, που γιγαντώθηκαν ακόμα περισσότερο κατά την τρέχουσα περίοδο της πανδημίας, όταν η φυσική δραστηριότητα μειώθηκε αισθητά και, σε μεγάλο βαθμό, αντικαταστάθηκε από την ψηφιακή.

Η αύξηση της ψηφιακής δραστηριότητας είχε ως συνέπεια την αύξηση της κερδοφορίας των εταιρειών που όλοι πλέον έχουμε εντάξει στην καθημερινότητά μας. Και τούτο, κατά τους ειδικούς, αποτελεί και την ειδοποιό διαφορά μεταξύ της «ψηφιακής» χρηματιστηριακής φούσκας της δεκαετίας του 1990 από το τι συμβαίνει σήμερα. Τότε η λεγόμενη «dot com bubble» δημιουργήθηκε, κατά κύριο λόγο, από τη φρενίτιδα που κατέλαβε την αγορά λόγω του πληθωρισμού νεοσύστατων εταιρειών του ψηφιακού κλάδου που στη συντριπτική τους πλειοψηφία δεν είχαν να παρουσιάσουν κέρδη, παρά μόνο νεφελώδεις υποσχέσεις. Αντίθετα, σήμερα, οι εταιρείες των οποίων η αξία των άυλών τους πόρων εκτιμάται διαρκώς ανοδικά, παρουσιάζουν και μεγάλα κέρδη.

Πέραν των κερδών, οι σημερινές εταιρείες της «νέας οικονομίας» παρουσιάζουν και ένα άλλο χαρακτηριστικό, με έντονη κοινωνική διάσταση: τη μειωμένη απασχόληση εργαζομένων σε αυτές. Εκεί που μια «παραδοσιακή» επιχείρηση, του τύπου που συμπεριλαμβάνεται στους σημαντικούς δείκτες όπως ο S&P 500, απασχολούσε χιλιάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους σε εργοστάσια, γραφεία, καταστήματα, και άλλους φυσικούς χώρους, τώρα συναντούμε σχετικά πολύ μικρότερες σε μέγεθος εργαζομένων και φυσικών υποδομών εταιρείες με πολλαπλάσια όμως οικονομική αξία. Και αυτό είναι λογικό, αφού η αξία μιας εταιρείας που αναπτύσσει και παράγει, για παράδειγμα, λογισμικό ή φάρμακα ή εξειδικευμένες και μοναδικές υπηρεσίες, σχετίζεται κυρίως με την αποκλειστικότητα της γνώσης που κατέχει, της πνευματικής δηλαδή ιδιοκτησίας της, και τη δυνατότητά της να την πουλά σε όσο περισσότερους πελάτες γίνεται χωρίς μεγάλη διαφοροποίηση του κόστους πώλησης και όχι με το πόσα τετραγωνικά είναι τα γραφεία και τα εργοστάσιά της. 

Ασφαλώς και δεν θα εκλείψουν τα υλικά αγαθά και ούτε θα αντικατασταθούν τα εργοστάσια που τα παράγουν και τα πλοία, τα τρένα, τα αεροπλάνα και τα φορτηγά που τα μεταφέρουν και ούτε οι άνθρωποι θα σταματήσουν να ζουν σε σπίτια και να ντύνονται με ρούχα φτιαγμένα από υλικά προϊόντα και να τρέφονται. Αυτό όμως που συμβαίνει και θα συνεχίσει να συμβαίνει όλο και περισσότερο θα είναι η μεγέθυνση της κεφαλαιακής αξίας της άυλης οικονομίας και η κατά συνέπεια ποσοστιαία μείωση της «παραδοσιακής» ή «παλαιάς» οικονομίας.

Γι’ αυτό, η μετακίνηση προς την οικονομία της γνώσης είναι μονόδρομος και χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση και διαχείριση από ό,τι η παραδοσιακή οικονομία. Διαφορετικά θα χρειαστεί να αντιμετωπιστούν οι εργασιακές σχέσεις, η απασχόληση, η εργασία και η αποδοτικότητα της όποιας δραστηριότητας. Αντίστοιχα, αλλιώς θα πρέπει να εξελιχθεί η χρηματοοικονομική της αντιμετώπιση, αφού το κύριο κριτήριο δεν μπορεί να είναι η «φυσική» παρουσία και υπόσταση, αλλά η παραγόμενη και παραγωγική γνώση.  Με άλλα και απλά λόγια, τα «κτήματα» και τα «κτήρια», κοινώς τα «χωράφκια» ήδη αποτελούν το 20%, περίπου, της αξίας των επιχειρήσεων της νέας οικονομίας που ανθεί αλλού, όχι εδώ ακόμα. Οπότε καλό θα ήταν να το λάβουμε υπόψη στους σχεδιασμούς μας πριν παγιδευτούμε ολοκληρωτικά στο παρελθόν. 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.