POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Μονόδρομος ο ψηφιακός μετασχηματισμός



Την ανάγκη να προχωρήσουμε άμεσα στις αναγκαίες αλλαγές ώστε να επιτύχουμε τους στόχους του ψηφιακού μετασχηματισμού εκφράζει μέσω του «Π» ο υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Κυριάκος Κόκκινος. Ο κ. Κόκκινος εξηγεί πως η 4η Βιομηχανική Επανάσταση θα δημιουργήσει πολλές ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις για την Κύπρο. Παράλληλα, υποδεικνύει πως ήδη η χώρα μας έχει μείνει πίσω όσον αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό συγκριτικά με άλλες χώρες της ΕΕ και προς αυτή την κατεύθυνση στοχεύουν οι στρατηγικές του υφυπουργείου, ώστε να προωθηθούν πολιτικές που ενισχύουν και ενθαρρύνουν ανάμεσα στους νέους μας την επιλογή κατευθύνσεων στις θετικές επιστήμες.

Κάποιοι φοβούνται πως με την ψηφιοποίηση και τη μετατόπιση σε μια αυτοματοποιημένη οικονομία θα χαθούν θέσεις εργασίας. Έτσι είναι τα πράγματα;

Όχι, δεν είναι ακριβώς έτσι. Σε έναν συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο, τόσο λόγω των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, όσο και προϋπαρχουσών τάσεων όπως η παγκοσμιοποίηση, η κλιματική αλλαγή και η βιωσιμότητα των αναπτυξιακών μας μοντέλων, είναι φυσικό επακόλουθο να βρίσκονται σε παράλληλη πορεία αλλαγής και εξέλιξης όλες οι πτυχές της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, έτσι και η αγορά εργασίας. Αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο για την ανθρωπότητα. Διαχρονικά, από την 1η Βιομηχανική Επανάσταση μέχρι και σήμερα, η αγορά εργασίας αλλά και το κάθε επάγγελμα ξεχωριστά διαφοροποιούνται συνεχώς, είτε ως προς τη μορφή, είτε ως προς τον τρόπο διεκπεραίωσης της κάθε εργασίας.

Σήμερα, τεχνολογικές εξελίξεις όπως τα μεγάλα δεδομένα (Big Data), το Διαδίκτυο των Πραγμάτων, η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη επιφέρουν ακόμη μεγαλύτερες αλλαγές στην οικονομία, στην απασχόληση και κατ’ επέκταση στην κοινωνία. Όλα τα επαγγέλματα διαφοροποιούνται, κάποια σταδιακά καταργούνται και πολλά περισσότερα «γεννιούνται». Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, μέχρι το 2025 θα έχουν εξαφανιστεί πάνω από 75 εκατ. θέσεις εργασίας, οι οποίες όμως θα αντικατασταθούν από 133 εκατ. νέες θέσεις σε επαγγέλματα νέας γενιάς. Στο ίδιο πνεύμα κινείται και έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας που εκτιμά πως οι σημερινοί μαθητές του δημοτικού θα απασχολούνται σε ειδικεύσεις και επαγγέλματα που ακόμη δεν υφίστανται καν.

Τα δύο σημεία στα οποία συμφωνούν όλες οι εκτιμήσεις, είναι πως η 4η Βιομηχανική Επανάσταση θα έχει θετικό ισοζύγιο σε θέματα απασχόλησης και πως η ζήτηση για επαγγελματίες που κατέχουν συνδυασμό ψηφιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων θα αυξηθεί γεωμετρικά. Οι νέες δεξιότητες που απαιτεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός, δεν είναι έμφυτες. Καλλιεργούνται, αναπτύσσονται και αποτελούν προϊόν συνεχούς εκπαίδευσης και κατάρτισης. Αυτό είναι σημαντικό να το αντιληφθούμε όλοι στην Κύπρο και να προχωρήσουμε με τολμηρές και κάθετες παρεμβάσεις σε πολιτικές, δομές και κουλτούρα ώστε να προστατεύσουμε τους εργαζόμενούς μας, εξοπλίζοντάς τους με τα κατάλληλα εφόδια -δεξιότητες και κουλτούρα- για να αντιμετωπίσουν με ετοιμότητα και ενθουσιασμό την αλλαγή και να είναι ενεργοί, συμβατοί και σύγχρονοι με το διεθνές γίγνεσθαι.

Το υφυπουργείο έχει καταρτίσει ολιστικό σχέδιο δράσης για την προώθηση της διά βίου μάθησης και την αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων, που καλύπτει όλες τις ομάδες πληθυσμού. Καταλυτικός για την επίτευξη των στόχων μας είναι και ο ρόλος του εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο παραδοσιακά προετοίμαζε τους νέους για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας αλλά και στην κοινωνία. Δυστυχώς, παρατηρείται σήμερα μία αναντιστοιχία μεταξύ των δεξιοτήτων που καλλιεργούνται μέσα από τα υφιστάμενα εκπαιδευτικά μοντέλα και των δεξιοτήτων που απαιτεί η αγορά, γεγονός που επιχειρείται μέσα από την -επιβεβλημένη- εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, όμως αυτό είναι και συλλογική ευθύνη της οικογένειας, της κοινωνίας και της πολιτείας!

Ποια η στάση των επιχειρήσεων αλλά και των ίδιων των εργαζομένων ως προς την ανάγκη αναβάθμισης των δεξιοτήτων του υφιστάμενου δυναμικού;

Οι ίδιοι οι CEOs κατατάσσουν την ελλειμματική διαθεσιμότητα των απαραίτητων δεξιοτήτων ανάμεσα στις τέσσερις πιο σημαντικές επιχειρηματικές προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας, σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα της PwC, προσθέτοντας πως η προσπάθεια των επιχειρήσεων να προσελκύσουν και να διατηρήσουν ταλαντούχο και ικανό εργατικό δυναμικό, που θα τους βοηθήσει να ανταποκριθούν στις τεχνολογικές αλλαγές και προκλήσεις, γίνεται συνεχώς δυσκολότερη. Είναι λοιπόν κατανοητό πως, πέρα από την επαγγελματική επιτυχία των εργαζομένων, η επαγγελματική κατάρτιση, το λεγόμενο «upskilling» ή αλλιώς «reskilling» διαδραματίζει βασικό ρόλο και στη μελλοντική βιωσιμότητα των υφιστάμενων επιχειρήσεων. Οι εργαζόμενοι του μέλλοντος, θα πρέπει μεν να είναι ψηφιακά ικανοί, ενώ παράλληλα, θα πρέπει να κατέχουν κοινωνικές δεξιότητες («soft skills») που δεν μπορούν αντικατασταθούν από μηχανές και ρομπότ, όπως η συναισθηματική νοημοσύνη, η κριτική σκέψη, η ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων, η προσαρμοστικότητα και η δημιουργικότητα. Αυτές είναι και οι δεξιότητες που δίνουν στον άνθρωπο ένα σαφές πλεονέκτημα έναντι των μηχανών και προστατεύουν τις θέσεις εργασίες από τεχνολογικές εξελίξεις.

Αυτό που θέλω να τονίσω είναι πως επιβάλλεται ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ολιστικών παρεμβάσεων για το θέμα των δεξιοτήτων, και η αποφυγή επιφανειακών και επιμέρους λύσεων. Αυτό κρίνεται απαραίτητο για να μπορούμε εξελικτικά ως κράτος και ως κοινωνία να είμαστε δυναμικοί και ανταγωνιστικοί στη διεθνή σκακιέρα. Έχω διαπιστώσει με ιδιαίτερη χαρά, σε όλες τις επαφές που έχουμε κάνει μέχρι σήμερα τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα για συντονισμό των ενεργειών που σχεδιάζονται για αναβάθμιση δεξιοτήτων, μεγάλη προθυμία από πλευράς όλων να συμβάλουν στην πρωτοβουλία αυτή, ενώ έχουμε καταγράψει και πρωτοβουλίες που ήδη υλοποιούνται από πλευράς πολλών επιχειρήσεων, σε συνεργασία με φορείς όπως ο Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου και τα πανεπιστήμια. Θεωρώ λοιπόν πως η πρώτη ύλη είναι εκεί και είναι οι άνθρωποί μας. Εναπόκειται λοιπόν σε εμάς να τους προστατεύσουμε και να τους αναδείξουμε.

Από τη μέχρι τώρα παρουσία σας στο υφυπουργείο έχετε αντιληφθεί να υπάρχουν εργασιακές ομάδες που αντιδρούν στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Αν ναι, γιατί νομίζετε;

Αυτό που έχω διαπιστώσει μέχρι σήμερα δεν είναι αρνητική αντίδραση προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό, αλλά περισσότερο προβληματισμός ως προς τον πιο κατάλληλο τρόπο υλοποίησής του και ως προς τον προσωπικό ρόλο που καλείται ο καθένας να διαδραματίσει στην προσπάθεια αυτή. Οι παρεμβάσεις που επιβάλλεται να γίνουν προκαλούν σίγουρα κάποια ανησυχία, ένα αίσθημα ανασφάλειας για το άγνωστο. Χρειάζεται ο καθένας από εμάς να βγει από τη ζώνη άνεσής του, να αλλάξει τον τρόπο που σκεφτόταν και ενεργούσε μέχρι σήμερα και να προσαρμοστεί σε μια νέα τάξη πραγμάτων. Αυτό χρειάζεται υπομονή, επιμονή και κατανόηση!

Αυτό είναι και το μεγαλύτερό μας στοίχημα, να πείσουμε το σύνολο της κοινωνίας, και όχι μόνο τους εργαζόμενους, για την αναγκαιότητα του ψηφιακού μετασχηματισμού, ούτως ώστε να αποδεχθεί, να αγκαλιάσει αλλά και να επιζητεί την επιτυχία του εγχειρήματος αυτού. Ο όποιος σκεπτικισμός, δεν μας ενοχλεί, αντιθέτως μας βοηθά να σχεδιάσουμε και να αναπτύξουμε τις βέλτιστες λύσεις για κάθε περίπτωση. Η ανοικτή επικοινωνία με τους πολίτες μας είναι καθοριστική προς αυτή την κατεύθυνση.

Μεγάλη μερίδα των νέων μας προτιμά άλλες κατευθύνσεις σπουδών και όχι των θετικών επιστημών. Σας ανησυχεί αυτό; Αν ναι, τι κάνει το υφυπουργείο σας για να ωθήσουμε τους νέους σε επαγγέλματα που έχουν επίκεντρο την ψηφιακή τεχνολογία;

Νομίζω ότι τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση επιβάλλει ψηφιακή ικανότητα για επιτυχία στον επαγγελματικό τομέα, ενώ ανοίγει τον δρόμο για νέα επαγγέλματα, ειδικά στο πλαίσιο της κατεύθυνσης STEM (επιστήμη, τεχνολογία, μηχανική, μαθηματικά). Παράλληλα, σύμφωνα με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), υπάρχει, και μεγεθύνεται συνεχώς το χάσμα μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης στους τομείς αυτούς στην παγκόσμια αγορά εργασίας. Στην Κύπρο, συγκεκριμένα, το ποσοστό τόσο των ειδικών σε τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) στο σύνολο του εργατικού δυναμικού όσο και των πτυχιούχων ΤΠΕ ανέρχεται μόλις στο 2,7%, έναντι του 4+ % σε ανταγωνιστικές μας γεωγραφίες. Συνεπακόλουθα, η προώθηση της κατεύθυνσης STEM αποτελεί προτεραιότητα για το κράτος, για τον απλούστατο λόγο ότι έχει προοπτική καριέρας, προοπτική για κάθε άτομο ξεχωριστά και για την κοινωνία στο σύνολό της. Προοπτική που με τη σειρά της μεταφράζεται σε ισχυρές βιομηχανίες και μία ισχυρή οικονομία.

Ως υφυπουργείο, λειτουργούμε ως φορέας αλλαγής, ενθαρρύνοντας τους νέους που έχουν την κλίση και τη θέληση να ακολουθούν επαγγέλματα στους τομείς των επιστημών και της τεχνολογίας, τόσο μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα αλλά και μέσω της κουλτούρας της κοινωνίας μας. Προς αυτή την κατεύθυνση, υλοποιούμε πρωτοβουλίες όπως οι διαγωνισμοί ΜΕΡΑ ΤΕΚΕ, το Ψηφιακό Πρωτάθλημα, η Βραδιά του Ερευνητή κ.ά., οι οποίες εντάσσουν τους νέους στον συναρπαστικό κόσμο της έρευνας, των επιστημών και της τεχνολογίας και συμβάλλουν σημαντικά στην καλλιέργεια μίας κουλτούρας δημιουργικότητας και καινοτομίας.

Ποιο θα είναι το κόστος εάν μείνουμε πίσω σε σχέση με την ψηφιακή εξέλιξη της χώρας;

Η απάντηση είναι απλή: Δεν έχουμε τέτοια επιλογή. Όλα τα δεδομένα, όλες οι εξελίξεις, όλες οι έρευνες που διενεργούνται, δεν αφήνουν καμία αμφιβολία ως προς την αναγκαιότητα μίας επιτυχούς ψηφιακής μετάβασης, και μάλιστα άμεσα. Και ειδικότερα μπροστά σε ένα αβέβαιο μέλλον. Η ψηφιακή μετάβαση είναι κλειδί για μια ανοικτή, χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία και μία βιώσιμη, δυναμική οικονομία. Συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας, προάγει το επιχειρείν, τονώνει την ανταγωνιστικότητα και έχει τη δυνατότητα να επιφέρει ουσιαστικές βελτιώσεις σε κάθε πτυχή της ζωής των πολιτών. Η χώρα μας βρίσκεται ήδη αρκετά πίσω από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Η πανδημία έχει λειτουργήσει ως μοχλός ώθησης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, και εμείς πρέπει να αδράξουμε την ευκαιρία και να στοχεύσουμε σε ένα καλύτερο μέλλον για όλους μας και κυρίως τα παιδιά μας και τις επόμενες γενιές!

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.