Φόρμα αναζήτησης

M. Καμμάς: Στήριξη από τις τράπεζες, με κάθε διαθέσιμη επιλογή

Λίγα 24ωρα μετά την ανακοίνωση των νέων μέτρων της κυβέρνησης για την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου Μιχάλης Καμμάς τονίζει στον «Π» ότι προστίθενται ακόμη περισσότερα εργαλεία, τα οποία και οι τράπεζες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για ενίσχυση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών στις προσπάθειες που καταβάλλονται για αντιμετώπιση της κρίσης. Ο κ. Καμμάς μιλά για τον τρόπο με τον οποίο κινείται ο τομέας σε αυτήν τη δύσκολη συγκυρία, το σχέδιο «Εστία» και την εισβολή της τεχνολογίας στις τραπεζικές συναλλαγές.

 

Ο τραπεζικός τομέας δηλώνει ότι βρίσκεται δίπλα στους πελάτες του. Τι έχει δείξει η εμπειρία των τελευταίων τριών μηνών; Δίνονται νέα δάνεια, που είναι και το ζητούμενο;

Κατ’ αρχάς, είναι σημαντικό να θέσουμε τις παραμέτρους που αφορούν τον τραπεζικό τομέα σε μια σειρά, για να γίνει πιο εύκολα αντιληπτό πόσο σημαντική αλλά και μεγάλη προσπάθεια καταβάλλει ο τομέας για στήριξη της κυπριακής οικονομίας.

Έχοντας, πριν από την κρίση του νέου κορωνοϊού, ένα ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων γύρω στο 30%, οι τράπεζες είχαν επικεντρώσει τις προσπάθειές τους τόσο στη μείωση των ΜΕΔ όσο και στη χορήγηση νέων δανείων. Παράλληλα, τα ιδιαίτερα χαμηλά δανειστικά επιτόκια και η πλεονάζουσα ρευστότητα, η οποία κοστίζει στις τράπεζες, αποτελούσαν στοιχεία που ήδη πίεζαν τους τραπεζικούς ισολογισμούς. Πέραν των πιο πάνω δεδομένων, προστέθηκαν τα προβλήματα και οι προκλήσεις της πανδημίας. Τα εισοδήματα επιχειρήσεων και νοικοκυριών περιορίστηκαν σημαντικά, ενώ οι πρωτόγνωρες συνθήκες οδήγησαν σε δραστικά μέτρα στήριξης και ανακούφισης της οικονομίας, με κυριότερο την εννιάμηνη αναστολή δόσεων. Αντιλαμβάνεστε ότι η αναστολή των δόσεων συνεπάγεται μείωση των εισοδημάτων των τραπεζών, ενώ οι υποχρεώσεις όπως μισθοί, λειτουργικά έσοδα, ενοίκια κ.λπ. συνεχίζουν να τρέχουν, ενώ ταυτόχρονα ξεκίνησε και η παροχή δανεισμού σε βιώσιμους δανειολήπτες.

Μέρος των απαραίτητων λύσεων είναι και η χορήγηση άμεσης ρευστότητας, οι αναδιαρθρώσεις δανείων ή και η παροχή νέου, μακροπρόθεσμου δανεισμού κυρίως προς επιχειρήσεις που έχουν άμεση ανάγκη κεφάλαια, καθώς και σε νοικοκυριά. Οι ανάγκες των πελατών συζητούνται και κωδικοποιούνται από τις τράπεζες με σκοπό την εξεύρεση βέλτιστων λύσεων που στηρίζουν και ανακουφίζουν από τις πρωτοφανείς συνθήκες που έχει δημιουργήσει η πανδημία.

 

Θα απελευθερωθεί ρευστότητα από τις τράπεζες παρόλο που δεν έχει προωθηθεί το σχέδιο για τις κρατικές εγγυήσεις;

Σαφώς και μπορεί να διατεθεί ρευστότητα, αυτό άλλωστε αποτελεί κομμάτι του πυρήνα των τραπεζικών εργασιών. Αυτό που εδώ και εβδομάδες συζητείται δεν είναι η παροχή ρευστότητα από τις τράπεζες. Κάτι τέτοιο άλλωστε δεν θα χρειαζόταν νομοθετική ρύθμιση. Αυτό που συζητήθηκε ήταν ένα συγκεκριμένο μοντέλο δανειοδότησης με ευνοϊκούς όρους για τους δανειολήπτες και με κρατικές εγγυήσεις, βάσει πλαισίου που ετοιμάστηκε από την ΕΕ και υιοθετήθηκε από μεγάλο αριθμό ευρωπαϊκών χωρών, προκειμένου οι διαδικασίες να καθίσταντο άμεσες και αποτελεσματικές. Με φόρμουλα επιμερισμού του ρίσκου μεταξύ κράτους και χρηματοπιστωτικών οργανισμών, οι τράπεζες θα μπορούσαν να συνδράμουν στην παροχή χαμηλότοκων δανείων, σε μια αγορά που παρουσιάζει σοβαρές πληγές από την υγειονομική κρίση της νόσου COVID-19.

Οι τράπεζες απέδειξαν τη βούληση και την αποφασιστικότητά τους να στηρίξουν τις κυπριακές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά με κάθε διαθέσιμη επιλογή. Εάν η πολιτεία ενισχύσει την εργαλειοθήκη με επιπλέον εργαλεία και λύσεις, οι τράπεζες αντίστοιχα θα συμβάλουν περαιτέρω τις προσπάθειες για επανεκκίνηση της οικονομίας. Στη βάση και σε συνέχεια των μέτρων που έχουν ανακοινωθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προστίθενται κι άλλα εργαλεία, τα οποία και οι τράπεζες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για ενίσχυση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών στις προσπάθειες που καταβάλλονται για αντιμετώπιση της κρίσης.

 

Οι εκποιήσεις έχουν ανασταλεί με πρωτοβουλία των τραπεζών – μελών του συνδέσμου. Ταυτόχρονα, η κρίση άλλαξε και τα εισοδήματα των πελατών των τραπεζών. Φοβάστε ένα νέο κύμα «κόκκινων» δανείων το οποίο ο τομέας θα κληθεί να διαχειριστεί σε ένα περιβάλλον με μεγαλύτερη πίεση -λόγω της πανδημίας- για την προστασία των δανειοληπτών;

Ζούμε πρωτόγνωρες καταστάσεις λόγω της πανδημίας και η οικονομία, όχι μόνο η κυπριακή αλλά η παγκόσμια, ήδη έχει εισέλθει σε αχαρτογράφητα νερά. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνουν εκτιμήσεις για την επόμενη χρονιά.

Παρ’ όλα αυτά, ένας συνειρμός τόσο στη βάση της οικονομικής ανάλυσης όσο και της λογικής λέει πως τα πράγματα θα είναι δύσκολα και τους επόμενους μήνες ίσως και τα αμέσως επόμενα χρόνια. Από την άλλη, υπάρχουν η προσδοκία και η ελπίδα ότι σύντομα η προσωρινή αυτή κρίση στον τομέα της υγείας θα περιοριστεί εάν όχι να εξαλειφθεί με την ανακάλυψη φαρμάκου ή και τη δημιουργία εμβολίου. Ένα θετικό σενάριο μπορεί να στηριχθεί, αναλόγως των αποτελεσμάτων που η επιστημονική κοινότητα θα παρουσιάσει τους επόμενους μήνες. Αντιστρόφως ανάλογα θα είναι τα δεδομένα εάν ο επόμενος χειμώνας βρει την ανθρωπότητα χωρίς φάρμακο και εμβόλιο.

Έχουμε ήδη ενώπιόν μας μια σειρά προβλημάτων και προκλήσεων σε οικονομικό επίπεδο. Ταυτόχρονα, όμως, ο τραπεζικός τομέας στο μέτρο των δυνατοτήτων του, αλλά και της ελαστικότητας, σε σχέση με τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί ή και δοθεί από πλευράς των ευρωπαϊκών εποπτικών και ρυθμιστικών αρχών, καθώς και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει βοηθήσει και συνεχίζει να παρέχει κάθε δυνατή επιλογή για να στηρίξει τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

 

Το σχέδιο «Εστία» δεν πρόσφερε τα αναμενόμενα. Τι άλλο μπορεί να υπάρξει; Έχετε κάποια πρόταση;

Πριν ανοίξουμε τον φάκελο οποιουδήποτε νέου, εναλλακτικού ή επικουρικού σχεδίου σε σχέση με το «Εστία», πρέπει πρώτα το σχέδιο που έχουμε ενώπιόν μας και ακόμη βρίσκεται σε εξέλιξη να ολοκληρωθεί. Η πολύμηνη και επίπονη διαδικασία που έχουν ακολουθήσει δανειολήπτες, τράπεζες και υπουργεία πρέπει να ολοκληρωθεί και να γίνει η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν διάφορα προβλήματα που βλέπουμε αναφορικά με ειδικές συνθήκες σε πολλές αιτήσεις, που καθιστούν δύσκολη την έγκριση περιπτώσεων από πλευράς των κρατικών υπηρεσιών που χειρίζονται το σχέδιο «Εστία».
Τα προβλήματα επί της διαδικασίας, το ποσοστό των μη βιώσιμων περιπτώσεων, ο αριθμός των μη συμπληρωμένων αιτήσεων και άλλες λεπτομέρειες που ισχύουν για κάθε αίτηση ξεχωριστά είναι τα στοιχεία που θα πρέπει να επεξεργαστούμε μετά το πέρας της περιόδου υποβολής αιτήσεων, η οποία έχει πλέον οριστεί για το τέλος Ιουλίου.

Οι τράπεζες έχουν αποδείξει τόσο την αποφασιστικότητα όσο και τη θέλησή τους να βοηθήσουν τα νοικοκυριά της Κύπρου να διατηρήσουν την πρώτη κατοικία της οικογένειάς τους. Αντίστοιχα θα πράξουν και στο μέλλον, σε συνεννόηση με την πολιτεία, τις εποπτικές αρχές και στο μέτρο των δυνατοτήτων τους. Είναι και για τις ίδιες τις τράπεζες σημαντικό να διευθετηθούν τα δάνεια των νοικοκυριών, τα οποία πιθανώς για μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρούνται μη εξυπηρετούμενα. Είναι ταυτόχρονα σημαντικό να επισημανθεί πως με καλή διάθεση και συνεργασία μεταξύ τράπεζας και δανειολήπτη, αλλά και με την ενεργό εμπλοκή του κράτους θα υπάρξουν λύσεις.

Η κρίση άλλαξε συνήθειες, έβαλε την τεχνολογία στη ζωή μας. Βλέπετε μεγαλύτερη ταχύτητα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του τομέα;

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί εδώ και καιρό έναν μεγάλο στόχο, τον οποίο οι τράπεζες σχεδίαζαν και υλοποιούσαν σταδιακά. Την ίδια ώρα έπρεπε και οι πολίτες να πειστούν για τα οφέλη της τεχνολογίας, τα οποία αφορούν κατά κύριο λόγο την εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος. Οι ανάγκες που απότομα δημιούργησε η πανδημία σε συνάρτηση με τους περιορισμούς στις διακινήσεις έχουν απογειώσει τις ηλεκτρονικές συναλλαγές ή την εξυπηρέτηση των πελατών μέσα από τα ψηφιακά κανάλια των τραπεζών.

Στους πιο πάνω πυλώνες οφείλουμε να κτίσουμε ένα ακόμη πιο τεχνολογικό μέλλον για τη χώρα μας, προκειμένου η σχέση πολίτη, επιχειρήσεων και κράτους με την τεχνολογία να καταστεί καθημερινότητα. Οι τράπεζες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο σε αυτήν τη διαδικασία και δεσμεύονται περαιτέρω ενίσχυση του ψηφιακού περιβάλλοντος, τόσο για τις εσωτερικές όσο και για τις παρεχόμενες -προς τους πολίτες- εργασίες τους.

 

“Κερδίζουμε περισσότερο έδαφος σε αξιοπιστία”

Ο τρόπος που εξελίχθηκε η συζήτηση για την παροχή κρατικών εγγυήσεων αποκάλυψε και ένα μεγάλο θέμα εμπιστοσύνης του πολιτικού προσωπικού προς τον τραπεζικό τομέα. Δικαιολογείται; Οι τράπεζες θα έδιναν δάνεια στους συνήθεις ύποπτους;

Κοιτάξτε, όντως αποδεικνύεται ότι εν μέρει υπάρχει απουσία εμπιστοσύνης προς τις τράπεζες για πολλούς λόγους, αλλά κυρίως διότι τόσο στην Κύπρο όσο και διεθνώς οι τράπεζες αντιμετωπίζονται με καχυποψία λόγω του «άχαρου ρόλου» που έχουν να λειτουργούν με αυστηρότητα και απαιτητικές διαδικασίες, ενώ είναι σχετικά πρόσφατη η προηγούμενη κρίση η οποία βρήκε τις τράπεζες στο επίκεντρό της.

Ως σύνδεσμος έχουμε τακτική, ειλικρινή και εν πολλοίς γόνιμη συνεργασία με τα πολιτικά κόμματα ιδίως στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού έργου και της δημόσιας διαβούλευσης που πραγματοποιείται για νομοσχέδια ή προτάσεις νόμου που αφορούν τον τραπεζικό κλάδο. Κερδίζουμε ολοένα και περισσότερο έδαφος σε σχέση με την αξιοπιστία, διότι πείθουμε ότι οι προτάσεις και οι θέσεις μας βασίζονται σε καλές πρακτικές του εξωτερικού, σε τεχνοκρατική ανάλυση και είναι προς όφελος της οικονομίας μας ως συνόλου και όχι μόνο των τραπεζών. Βεβαίως, έχουμε δρόμο να διανύσουμε μέχρι η σχέση εμπιστοσύνης, κατανόησης και συνεργασίας να είναι αμφίδρομη χωρίς βαρίδια καχυποψίας. Στο πολιτικό παιχνίδι ουδέποτε έχουμε εμπλακεί. Δεν είναι ούτε στόχος, ούτε και ρόλος μας να εισέλθουμε σε πολιτικές συζητήσεις. Οι προτάσεις μας είναι τεχνοκρατικές και ως τέτοιες θέλουμε να αντιμετωπίζονται.

Για το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, αναφορικά με το πού και πόσα δάνεια δίνονται, κάποιος μπορεί να ανατρέξει τόσο στα οικονομικά αποτελέσματα των τραπεζών όσο και στα επίσημα στοιχεία που συλλέγει και δημοσιοποιεί η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Βάσει των πιο πρόσφατων στοιχείων, τα δάνεια είναι περίπου χωρισμένα στη μέση όσον αφορά τον συνολικό δανεισμό επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Σε μια δεύτερη ανάλυση κάποιος μπορεί να κοιτάξει την επιμέρους διάρθρωση των χορηγημένων δανείων. Παράμετροι όπως η δυνατότητα αποπληρωμής, το μέγεθος, η σημαντικότητα και οι προοπτικές ενός τομέα, η πολιτική και η στόχευση κάθε τράπεζας ξεχωριστά, αλλά και οι προτεινόμενες ιδέες για κάποιο νέο έργο, μια νέα επιχείρηση ή η χρηματοδότηση μιας νέας υπηρεσίας συνθέτουν το πλέγμα μέσα στο οποίο ο τραπεζικός τομέας προχωρεί σε δανειοδότηση. Την ίδια ώρα, οι εποπτικές, νομοθετικές, λογιστικές και κανονιστικές παράμετροι και απαιτήσεις διαδραματίζουν τον δικό τους, ιδιαίτερο και πολύ σημαντικό ρόλο σε σχέση με τα περιθώρια και τους όρους δανειοδότησης από μια τράπεζα σε έναν δυνητικό δανειολήπτη.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.