POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Κίνητρα και αντικίνητρα


polemitis

Eίναι ο εμβολισμός κατά της Covid-19 πράξη προσωπικής ευθύνης ή προσωπικής επιλογής; Είναι υποχρέωση και κοινωνικό καθήκον ή δικαίωμα και κοινωνική επιλογή; Αντίστοιχα, οι ίδιες ερωτήσεις μπορούν να τεθούν και για τη λήψη μέτρων προσωπικής και κοινωνικής προστασίας κατά της μετάδοσης της Covid-19 αλλά και του όποιου ιού. Μαζί με αυτές τις ερωτήσεις, θα ήταν χρήσιμο να διερωτηθούμε και για το κατάλληλο κίνητρο και αντικίνητρο που δύναται να συνοδεύει τη λήψη μιας απόφασης για μια συγκεκριμένη συμπεριφορά.

Τις ερωτήσεις αυτές, που υποβάλλουμε στους εαυτούς μας, καλούνται να απαντήσουν οι ειδικοί της ηθικής, της κοινωνικής ψυχολογίας και της συμπεριφορικής οικονομίας, ειδικά υπό τις συνθήκες που διαμορφώνονται λόγω της, κυρίως, επικοινωνιακής κακοδιαχείρισης που έγινε γύρω από τις πιθανές και εξαιρετικά σπάνιες παρενέργειες κάποιων εμβολίων. Και οι απαντήσεις δεν άπτονται της προσωπικής γνώμης του καθενός από εμάς, αφού η επιλογή της οπτικής δεν αποτελεί αντικείμενο «γούστου» ή φιλοσοφικής συζήτησης αλλά πράξης με απτές προεκτάσεις και επιπτώσεις. Στην υγεία και στη ζωή μας και στην οικονομία. Δηλαδή στην τσέπη μας.

Στις ΗΠΑ, όπου πέραν του μισού εκατομμυρίου ανθρώπων πέθαναν από τον κορωνοϊό, και πέραν των 30 εκατομμυρίων προσβλήθηκαν από αυτόν, διεξάγονται 3 με 4 εκατομμύρια εμβολιασμοί την ημέρα και για να αυξηθεί ακόμα περισσότερο η επιθυμία των ανθρώπων να εμβολιαστούν δίδονται θετικά κίνητρα, κυρίως από εταιρείες τόσο προς τα στελέχη τους όσο και προς το ευρύτερο καταναλωτικό κοινό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, που μάλιστα έλαβε και αρκετή δημοσιότητα, ήταν το κουπόνι για ένα δωρεάν ντόνατς σε όποιον εμβολιαστεί, που διένειμε μια γνωστή εταιρεία. Αντίστοιχα, κάποιες εταιρείες προσπαθούν να κινητοποιήσουν τους υπαλλήλους τους να εμβολιαστούν προσφέροντας τους ημέρες άδειας αν εμβολιαστούν. Κάποιες πολιτείες, δε, συζητούν και την παροχή φορολογικών απαλλαγών!

Αυτά βέβαια συμβαίνουν πολύ μακριά από εδώ και την Ευρώπη, όπου και να θέλαμε όλοι να εμβολιαστούμε σήμερα, οι τραγελαφικοί χειρισμοί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και η ανεπάρκεια των εθνικών κυβερνήσεων και των ευρωπαϊκών θεσμών (που ούτε σε ποια καρέκλα δύναται να καθίσει ποιος από τους «προέδρους» της δεν μπορούν να χειριστούν) δεν μας το επιτρέπουν. 

Όμως, η παροχή θετικών κινήτρων μπορεί να δώσει απάντηση όχι μόνο στο θέμα της ευρύτερης δυνατής αποδοχής του εμβολιασμού, αλλά και στο θέμα της λήψης των μέτρων προσωπικής και κοινωνικής προστασίας, ώστε να μετριαστεί η διασπορά του ιού. Μήπως μαζί με τις συχνές παραινέσεις και επικλήσεις της ευθύνης του κάθε ενός από εμάς, που φαίνεται ότι δεν είναι αρκετές, να χρειάζεται και κάτι άλλο; Και αντί για πρόστιμα και «βούρδουλα» μήπως ήρθε η ώρα και για τα «καρότα»;

Μπορεί το παράδειγμα με το δωρεάν ντόνατς να φαντάζει ακόμη και φαιδρό, που για το κατάστημα και το foot traffic που δημιουργεί μόνο φαιδρό δεν είναι, όμως είναι χρήσιμο. Πώς θα εκλάμβαναν οι επιχειρηματίες την πιθανότητα παροχής κάποιας έκπτωσης, π.χ. στο ετήσιο τέλος για τα σκύβαλα από τις τοπικές αρχές, αν δεν λάμβαναν κανένα πρόστιμο ή παρατήρηση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να τηρούνται κατά της Covid-19; Πώς θα αντιμετώπιζαν οι συμπολίτες μας το ενδεχόμενο να λάμβαναν κάποιας μορφής επιβράβευση αν ακολουθούσαν πιστά το πρόγραμμα του εβδομαδιαίου ελέγχου για τη Covid-19, αντί μόνο να έχουν το αντικίνητρο του προστίμου; Πώς θα συμπεριφέρονταν οι νέοι μας αν τους δίναμε, κράτος και ιδιωτικός τομέας (που βιάζεται και χρειάζεται την ομαλότητα το συντομότερο δυνατό) ένα κάποιο θετικό κίνητρο για την τήρηση των μέτρων προσωπικής προστασίας;

Οι ειδικοί της συμπεριφορικής οικονομίας, έχουν αποδείξει με μελέτες και έρευνες ότι η παροχή θετικών κινήτρων είναι πιο αποδοτική από τα αντικίνητρα. Είτε τούτα αφορούν τις επιδόσεις στην εργασία μας, την εφαρμογή των νόμων, και την παρακίνηση για λήψη οποιασδήποτε απόφασης. Η επιβράβευση λειτουργεί καλύτερα από την ποινή. Ας το σκεφτούμε…

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.