POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Κατώτατος μισθός και αξιοπρεπής διαβίωση



Το ποσοστό των εργαζόμενων στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι οποίοι αν και έχουν δουλειά ζουν εντούτοις σε συνθήκες φτώχειας αυξήθηκε από το 8,3% που βρισκόταν το 2007 στο 9,4% το 2018. Σήμερα, το 70% των ατόμων που παίρνουν τον κατώτατο μισθό δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Σε αυτούς συγκαταλέγονται εργαζόμενοι σε τομείς καίριους για την αντιμετώπιση της πανδημίας, όπως οι υπηρεσίες υγείας, οι υπηρεσίες καθαρισμού και η αγροτική παραγωγή.

Σε 21 κράτη μέλη υπάρχουν κατώτατοι μισθοί που καθορίζονται με νόμο ενώ σε 6 κράτη μέλη -Δανία, Ιταλία, Κύπρος, Αυστρία, Φινλανδία και Σουηδία- η προστασία του κατώτατου μισθού, όπου υπάρχει, παρέχεται αποκλειστικά από συλλογικές συμβάσεις.

Η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν, κατά την έναρξη της θητείας της, υποσχέθηκε να καταθέσει νομοθεσία που θα διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι στην Ένωσή αμείβονται τουλάχιστον με έναν κατώτατο μισθό που είναι δίκαιος και επιτρέπει την αξιοπρεπή διαβίωση. Επανέλαβε τη δέσμευσή της αυτή στην πρώτη ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης στις 16 Σεπτεμβρίου του 2020. Τώρα, στις 28 Οκτωβρίου, η Επιτροπή κάνει πράξη τη δέσμευση της προέδρου και παρουσιάζει μία νέα πρόταση οδηγίας για τον κατώτατο μισθό στην ΕΕ.

Η προτεινόμενη οδηγία δημιουργεί ένα πλαίσιο για τη βελτίωση της επάρκειας των κατώτατων μισθών και καθιερώνει ταυτόχρονα την ετήσια υποβολή στοιχείων από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή σχετικά με την προστασία του κατώτατου μισθού. 

Έτσι, η Επιτροπή καθορίζει ένα πλαίσιο ελάχιστων προδιαγραφών, σεβόμενη την αυτονομία και τη συμβατική ελευθερία των κοινωνικών εταίρων. Δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν με νόμο κατώτατους μισθούς, ούτε καθορίζει ένα κοινό επίπεδο κατώτατου μισθού. Επιδιώκει, όμως, να ενισχύσει τον θεσμό των συλλογικών διαπραγματεύσεων διότι η διεθνής πείρα λέει ότι στις χώρες όπου οι συλλογικές διαπραγματεύσεις καλύπτουν μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού, οι κατώτατοι μισθοί είναι υψηλότεροι και οι κοινωνικές ανισότητες είναι μικρότερες.

Για τις 21 χώρες που είναι ήδη νομικά θεσπισμένος ο κατώτατος μισθός, η ΕΕ προτείνει κριτήρια για την περαιτέρω προστασία και την τακτική ανανέωσή τους. Για τις υπόλοιπες 6 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, η ΕΕ προτείνει την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Το δικαίωμα σε επαρκείς ελάχιστες αποδοχές περιέχεται στην αρχή 6 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος, τον Νοέμβριο του 2017, εγκρίθηκε από κοινού στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο εξ ονόματος όλων των κρατών μελών και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι κατώτατοι μισθοί, όταν καθορίζονται σε επαρκή επίπεδα, όχι μόνο έχουν θετικό κοινωνικό αντίκτυπο, αλλά αποφέρουν και ευρύτερα οικονομικά οφέλη. Η μείωση των μισθολογικών ανισοτήτων συμβάλλει στην τόνωση της εγχώριας ζήτησης -και συνεπώς της οικονομικής ανάπτυξης- και  δημιουργεί κίνητρα για να ψάξει κάποιος να βρει δουλειά. Και, όταν κάποιος βρει δουλειά και βγει από την ανεργία επιβαρύνει λιγότερο τον κρατικό προϋπολογισμό. Με το προτεινόμενο πλαίσιο, η Επιτροπή επενδύει στην παραγωγικότητα αλλά και στον κοινωνικό διάλογο σε όλη την Ένωση.

Η τρέχουσα κατάσταση έχει πλήξει ιδιαίτερα τομείς στους οποίους απασχολείται υψηλότερο ποσοστό χαμηλόμισθων εργαζομένων, όπως η καθαριότητα, το λιανικό εμπόριο, η μακροχρόνια περίθαλψη, η φροντίδα κατ’ οίκον, αλλά και η υγειονομική φροντίδα που έχει καίρια σημασία λόγω της πανδημίας. Η εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης για τους εργαζομένους και η μείωση της φτώχειας είναι όχι μόνο σημαντικές προτεραιότητες κατά τη διάρκεια της κρίσης αλλά και απαραίτητες για μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάκαμψη.

Οι επαρκείς κατώτατοι μισθοί μπορούν επίσης να συμβάλουν στη μείωση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων, καθώς είναι περισσότερες οι γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες -σε αναλογία 60% προς 40%- που αμείβονται με κατώτατο μισθό. Η πρόταση συμβάλλει επίσης στην προστασία των εργοδοτών που πληρώνουν αξιοπρεπείς μισθούς στους εργαζόμενους, εξασφαλίζοντας θεμιτό ανταγωνισμό.

Η κατάθεση της πρότασης της οδηγίας για τον κατώτατο μισθό μέσα στις συνθήκες της τρέχουσας οικονομικής και κοινωνικής κρίσης που έχει προκαλέσει η πανδημία παγκοσμίως, στοχεύει στην ουσιαστική αντιμετώπιση της κρίσης αυτής και, την ίδια στιγμή, στέλνει και το σημαντικό μήνυμα ότι, ακόμη και σε δύσκολους καιρούς, η αξιοπρέπεια της εργασίας πρέπει να θεωρείται ιερή.

*Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.