Φόρμα αναζήτησης

IMD:Κενά στην ανταγωνιστικότητα

Όταν η αποδοτικότητα της δημόσιας υπηρεσίας έχασε 10 θέσεις σε δύο χρόνια και η αποδοτικότητα των επιχειρήσεων είναι οριακά πάνω από την τελευταία δεκάδα, τότε το αβίαστο συμπέρασμα είναι μεταρρυθμίσεις εδώ και τώρα. Πιο εύκολο όμως να το λες παρά να τις κάνεις.
Το Παγκόσμιο Κέντρο Ανταγωνιστικότητας της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων IMD στην Ελβετία κατέταξε την Κύπρο στην 41η θέση από τις 63 χώρες που αξιολόγησε σε όρους ανταγωνιστικότητας, παραμένοντας στην ίδια θέση, όπως και το 2018. Σε σχέση με πέρσι, η θέση της Κύπρου βελτιώθηκε στις κατηγορίες της οικονομικής επίδοσης και της αποδοτικότητας των επιχειρήσεων. Αντίθετα, το 2019 η Κύπρος υποχώρησε στην κατάταξη στις κατηγορίες της αποδοτικότητας του κράτους και της υποδομής.

Τα θετικά

Την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου στήριξαν η αύξηση στις δαπάνες των επιχειρήσεων σε Έρευνα και Τεχνολογία (R&D), οι εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας, οι εξαγωγές αγαθών και η μείωση που κατέγραψε το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας. Αντίθετα, η επιδείνωση στο δημοσιονομικό έλλειμμα, λόγω Συνεργατισμού, η έλλειψη διαφάνειας, τα προβλήματα στη δικαιοσύνη και ο βαθμός εξάρτησης των εξαγωγών σε συγκεκριμένα προϊόντα, ήταν ανάμεσα στα κριτήρια που επέδρασαν αρνητικά για το 2019.

Με βάση την Έρευνα Γνώμης, μεταξύ ανώτερων στελεχών επιχειρήσεων, οι τρεις παράγοντες που κάνουν ελκυστική την κυπριακή οικονομία παραμένουν, με την ίδια σειρά προτεραιότητας όπως και πέρσι: το ανταγωνιστικό φορολογικό καθεστώς, το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και το φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον. Η αξιόπιστη υποδομή και η πολιτική σταθερότητα επιλέχθηκαν ως τέταρτος και πέμπτος πιο σημαντικός παράγοντας αντίστοιχα, αντικαθιστώντας το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και το αποτελεσματικό νομικό περιβάλλον που είχαν δηλωθεί στην Έρευνα του 2018.
H ισχυρή οικονομική ανάπτυξη 3,9% που κατέγραψε η χώρα προσμέτρησε στα θετικά, καθώς στην οικονομική επίδοση η Κύπρος κατατάσσεται 19η από τις 63 χώρες, σημειώνοντας άνοδο στην κατάταξη από την 22η θέση που κατέλαβε πέρσι. Στη διαμόρφωση αυτής της κατάταξης λειτούργησαν ευνοϊκά, όπως και το 2018, οι διεθνείς επενδύσεις (π.χ. απόθεμα ξένων επενδύσεων) και το σχετικά χαμηλό κόστος ζωής στην Κύπρο, καθώς και η καλυτέρευση της θέση της Κύπρου το 2019 αναφορικά με το διεθνές εμπόριο (π.χ. έσοδα από τουρισμό, εξαγωγές εμπορικών υπηρεσιών). Το ελλειμματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, ο μικρός βαθμός διαφοροποίησης της κυπριακής οικονομίας, η ανεργία των νέων και η επιδείνωση της θέσης της Κύπρου το 2019 σχετικά με τις ροές άμεσων επενδύσεων, λειτούργησαν ανασταλτικά.

Το κράτος

Όσον αφορά την αποδοτικότητα του κράτους, καλό είναι τώρα να ξαναθυμηθούμε την ξεχασμένη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας και να σιγουρευτούμε πως η μεταρρύθμιση στη δικαιοσύνη θα προχωρήσει. Σύμφωνα με την έρευνα, η Κύπρος καταλαμβάνει φέτος την 32η θέση, συγκριτικά με την 28η που είχε το 2018. Η πτώση στην κατάταξη είναι αποτέλεσμα κυρίως της επιδείνωσης των κριτηρίων που σχετίζονται με τα δημόσια οικονομικά (π.χ. δημόσιο έλλειμμα, δημόσιο χρέος, φοροδιαφυγή) και το θεσμικό πλαίσιο (π.χ. πολιτική Κεντρικής Τράπεζας, αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, διαφάνεια).
Στις υποκατηγορίες του νομοθετικού πλαισίου που αφορά τις επιχειρήσεις (π.χ. κόστος πλεονασμού, ξένοι επενδυτές, επενδυτικά κίνητρα) και του κοινωνικού πλαισίου (π.χ. νομοθεσία για ίσες ευκαιρίες, ανισότητα των φύλων) η Κύπρος σημείωσε μικρή βελτίωση σε σχέση με πέρσι. Σε όρους φορολογικής πολιτικής, η Κύπρος παραμένει ανταγωνιστική, παρά την υποχώρηση στην κατάταξη για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, γεγονός που δικαιώνει όσους επιμένουν πως ήρθε η ώρα για εκσυγχρονισμό του φορολογίας.

Οι επιχειρήσεις

Στο τομέα, όμως, που η χώρα καταγράφει πραγματικά αποκαρδιωτικά αποτελέσματα, είναι στην κατηγορία της αποδοτικότητας των επιχειρήσεων, όπου η Κύπρος κατετάγη στην 52η θέση από την 53η που κατείχε πέρσι. Στις υποκατηγορίες της παραγωγικότητας και αγοράς εργασίας καταγράφηκε βελτίωση σε σχέση με το 2018. Αντίθετα, χειροτέρευση σημειώθηκε σε κριτήρια που αφορούν τις διοικητικές πρακτικές (π.χ. χρήση μεγάλων βάσεων δεδομένων και ανάλυσης, διοικητικά συμβούλια), καθώς και στα κριτήρια αναφορικά με επιχειρηματικές στάσεις και αξίες (π.χ. χρήση ψηφιακών τεχνολογιών). Παρά την οριακή καλυτέρευση, υπάρχουν κριτήρια στην υποκατηγορία των χρηματοοικονομικών (π.χ. παράγοντας κινδύνου στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, εταιρικό χρέος) που συνεχίζουν να επιβαρύνουν την κατάταξη.
Σε όρους υποδομής, η Κύπρος κατατάσσεται 42η από τις 63 χώρες, σημειώνοντας πτώση μιας θέσης σε σχέση με πέρσι. Κριτήρια που σχετίζονται με την τεχνολογική, επιστημονική, αλλά και τη βασική υποδομή της χώρας, συνεχίζουν, όπως και το 2018, να επηρεάζουν αρνητικά την κατάταξη.