Φόρμα αναζήτησης

Η ανταγωνιστικότητα της Κύπρου περνά από τις πόλεις μας

Βασίλης Πολεμίτης

Σε 30 χρόνια το 70%, σχεδόν, του ανθρώπινου πληθυσμού θα ζει σε πόλεις, με βάση τις σχετικές εκτιμήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών του ΟΗΕ. Με όσα θετικά αλλά και με όσα αρνητικά συνεπάγονται αυτήν την προβλεπόμενη πορεία αστικοποίησης. Άλλωστε, η έξαρση της πανδημίας στα μεγάλα αστικά κέντρα διεθνώς, κάνοντας αρχή από την 11 εκατομμυρίων πόλη Ουχάν της Κίνας, καταδεικνύει ένα μόνο μέρος των προκλήσεων που αρχίσαμε ήδη να αντιμετωπίζουμε λόγω της αστικοποίησης. Όσες όμως και αν είναι οι προκλήσεις και οι αρνητικές συνέπειες, η αστικοποίηση του παγκόσμιου πληθυσμού δεν πρόκειται να ανακοπεί και ούτε συμφέρει οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά να γίνει κάτι τέτοιο. Και γι’ αυτό, ο ρόλος των πόλεων στην παραπέρα οικονομική εξέλιξή μας θα είναι καθοριστικότερος από ποτέ άλλοτε.
Οι συνέργειες που δημιουργούνται σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας από τη «συγκατοίκηση» των ανθρώπων σε αστικές ομαδοποιήσεις υπερτερούν των όποιων δομικών πιέσεων και αρνητικών επιπτώσεων. Μπορεί ο τρόπος ζωής στις πόλεις να μην συμβάλει στον περιορισμό των πανδημιών, αλλά ούτε και η μεγάλη απόσταση από το πλησιέστερο νοσοκομείο, για παράδειγμα, βοηθά στην αντιμετώπιση των ασθενειών. Η εγγύτητα μεταξύ των ανθρώπων επιτρέπει ευκολότερα, γρηγορότερα και φθηνότερα την αλληλοεξυπηρέτηση, την ασφάλεια και την ανταλλαγή προϊόντων, υπηρεσιών και γνώσεων, έστω και αν όλα αυτά πλέον γίνονται δυνατά μέσω της τεχνολογίας από οποιοδήποτε, σχεδόν, σημείο του πλανήτη και αν βρισκόμαστε. Αλλά, όπως απέδειξε και ο πρόσφατος αυστηρός και παρατεταμένος περιορισμός στη διακίνησή μας, η προσωπική επαφή και εμπειρία δεν υποκαθίστανται εύκολα και σίγουρα όχι για πάντα και ασφαλώς όχι για όλα.
Γιατί όμως μας ενδιαφέρει το θέμα; Μας ενδιαφέρει επειδή ήδη τα κοινά μεταξύ κάποιων εξαιρετικά ανεπτυγμένων αστικών κέντρων, ανεξάρτητα από τα κράτη στα οποία βρίσκονται, είναι περισσότερα από εκείνα που έχουν με άλλα λιγότερο ανεπτυγμένα εντός των χωρών στις οποίες βρίσκονται. Για παράδειγμα, η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, η Σαγκάη, το Τόκιο, το Σάο Πάολο έχουν περισσότερα κοινά μεταξύ τους από όσα έχουν με άλλες πόλεις στις ίδιες τους τις χώρες.

Διασυνδεσιμότητα

Η δε διασυνδεσιμότητα αυτών των «παγκόσμιων» αστικών κέντρων, ανεξαρτήτως χώρας, είναι στενότερη απ’ ό,τι με άλλους προορισμούς εντός των κρατών στα οποία βρίσκονται. Με άλλα λόγια, η πορεία ανάπτυξης μιας εθνικής οικονομίας εξαρτάται και από την ύπαρξη τέτοιων πολυδύναμων και διασυνδεδεμένων αστικών κέντρων διεθνούς εκτοπίσματος. Δηλαδή, πόλεων που δύνανται να αποτελέσουν πολύπλευρους κόμβους στο υπό δυναμική και ραγδαία εξέλιξη παγκόσμιο σύστημα. Η ύπαρξη αστικών κέντρων ικανών να διεκδικήσουν με αξιώσεις έναν ελάχιστο ρόλο στο υπό εξέλιξη νέο παγκόσμιο οικονομικό πλαίσιο θα καταστεί υποχρέωση για ένα κράτος, εκτός και αν δεν ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στο παγκόσμιο οικονομικοπολιτικό γίγνεσθαι ή αδιαφορεί για την ανταγωνιστικότητά του.
Είναι γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο που ο τρόπος που διαχειριζόμαστε τις πόλεις μας θα έπρεπε να διαφέρει από αυτόν που ακολουθούμε. Ακριβώς επειδή χρειάζεται να συνυπολογίζουμε τον ρόλο που οι πόλεις μας θα διαδραματίσουν στην ανταγωνιστικότητα ή μη της χώρας μας στο υπό εκκόλαψη διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Η προσφερόμενη ποιότητα ζωής, η τεχνολογική και διοικητική διευκόλυνση των οικονομικών δραστηριοτήτων, η επικοινωνιακή και συγκοινωνιακή διασυνδεσιμότητα και το πολιτιστικό υπόβαθρο των πόλεών μας θα καθορίσουν το μέλλον μας, αφού στο επίκεντρο του μέλλοντός μας βρίσκονται οι πόλεις. Ως εκ τούτου, η ευθύνη μας απέναντι στις πόλεις, των βασικών φορέων προόδου, εμάς και των παιδιών μας, είναι ήδη μεγάλη και θα μεγαλώνει διαρκώς.

Η μεταρρύθμιση

Οπότε, η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ζήτημα πρωτίστως ενίσχυσης του ανταγωνιστικού μας πλαισίου ως κράτους και ως λαού. Ο τρόπος που τις οικοδομούμε, η μορφή της κοινότητας που τους προσδίδουμε, ο περιβαλλοντικός και αειφόρος χαρακτήρας τους, το ύφος και η «αύρα» που τους καλλιεργούμε και ο πολιτικός και οικονομικός τρόπος που τις διοικούμε δεν αποτελούν εξεζητημένα ζητήματα και προνόμια φιλοσοφικών αναζητήσεων μεταξύ πολεοδόμων και αρχιτεκτόνων ή τοπικών κομματικών επιτροπών. Το τραγικό εικοσαετές πρόσφατο παράδειγμα της Λευκωσίας, για να μιλήσουμε για τα δικά μας, αλλά και των υπόλοιπων πόλεών μας που θεωρούν ότι με πέντε-δέκα ουρανοξύστες «καθάρισαν» και έγιναν ανεπτυγμένες πόλεις, πρέπει να προβληματίσει εντονότερα όλους μας, επειδή αφορά το προσωπικό μας μέλλον και συμφέρον. Η προσφερόμενη ποιότητα ζωής, που δεν αρχίζει και τελειώνει με τους διαθέσιμους χώρους στάθμευσης και ούτε με έργα κατηγορίας «λευκού ελέφαντα», όπως αυτού της πλατείας Ελευθερίας, καθορίζει τόσο την πραγματική αξία των ακίνητων περιουσιών μας διεθνώς όσο και τη συνολική ανταγωνιστικότητά μας ως κράτος.
Το δοχείο μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί το επόμενο ανταγωνιστικό οικονομικό μας μοντέλο βρίσκεται, κυρίως, εκεί που βρίσκονται οι περισσότεροι από εμάς. Δηλαδή στις πόλεις μας και στις όποιες άλλες δεόντως οργανωμένες αστικοποιήσεις που δημιουργούν οικονομίες κλίμακας είτε είναι στις ακτές είτε στα βουνά μας. Όταν συζητούμε για την προσέλκυση επενδύσεων ποιότητας και βάθους, εγκατάστασης εδρών εγνωσμένου κύρους επιχειρήσεων, δημιουργίας τεχνολογικά καινοτόμων οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων πρέπει να έχουμε πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μας ότι όλα αυτά θα συμβούν κυρίως στα αστικά μας κέντρα. Και για να συμβούν θα πρέπει αυτά τα ίδια τα αστικά κέντρα και οι τρόποι λειτουργίας, διαχείρισης και ανάπτυξής τους να καταστούν εξωστρεφείς, δυναμικοί και αποτελεσματικότεροι απ’ ό,τι ήταν μέχρι σήμερα. Σε αντίθετη περίπτωση θα καταλάβουμε πολύ γρήγορα ότι μέσω της παρακμής των πόλεών μας θα προκύψει και η δική μας.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.