Φόρμα αναζήτησης

H διαχείριση των δημόσιων οικονομικών



Είναι ξεκάθαρο ότι διανύουμε μία από τις δυσκολότερες χρονιές της σύγχρονης παγκόσμιας οικονομίας. Μπορεί να υπήρξε η χρηματοοικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008 από την κατάρρευση των δομημένων χρηματοοικονομικών προϊόντων, όμως αυτή τη φορά τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Ο κορωνοϊός δεν κάνει διακρίσεις και είναι η ευρωζώνη στο σύνολό της, και φυσικά η παγκόσμια οικονομία, που αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα και προκλήσεις.
Όπως ήταν αναμενόμενο, με την εξάπλωση του κορωνοϊού και τα περιοριστικά μέτρα που λήφθηκαν αλλά και λαμβάνονται, τα δημόσια έσοδα του κράτους από τη μια μειώθηκαν σημαντικά, ενώ οι δαπάνες αυξήθηκαν, κυρίως μέσα από τα προγράμματα στήριξης των επιχειρήσεων. Αυτό οδήγησε στο δημοσιονομικό έλλειμμα ύψους σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου ευρώ. Τα συγκεκριμένα προγράμματα στήριξης θα συνεχίσουν μέχρι τον Οκτώβριο, κυρίως για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ή σχετίζονται με τον τουριστικό τομέα.
Η πίεση στα δημόσια οικονομικά δημιουργείται από τη μία από τη σημαντική μείωση των εσόδων, αναμενόμενο με τη μείωση της κατανάλωσης και τη συρρίκνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, και από την άλλη με την αύξηση των δαπανών που αφορούν τα προγράμματα στήριξης των επιχειρήσεων και των εργαζομένων. Αυτό οδήγησε σε αύξηση του δημόσιου χρέους φέτος το οποίο, προς το παρόν, είναι διαχειριστικό, ενώ υπάρχουν δυνατότητες άντλησης περισσότερων κεφαλαίων από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Είναι ξεκάθαρο ότι η ραγδαία εξάπλωση του κορωνοϊού σε όλες τις χώρες και τα δραστικά μέτρα που έλαβαν οι κυβερνήσεις έχουν δημιουργήσει σημαντικές υφεσιογόνες πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Την κατάσταση έρχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το οικονομικό κλίμα, με μια σειρά από συγκυρίες: ο διεθνής εμπορικός «πόλεμος», η αβεβαιότητα που ενδεχομένως προκαλεί η έξοδος του Ηνωμένου Βασίλειου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πολιτική αστάθεια σε πολλές περιοχές, οι επικείμενες εκλογές στις ΗΠΑ, και τα σύννεφα ύφεσης που μαζεύτηκαν πάνω από την ευρωπαϊκή οικονομία με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οικονομίες του πυρήνα της, όπως η Ιταλία και η Γερμανία.
Σημαντικό ρόλο σε μια οικονομία διαδραματίζει η ψυχολογία των καταναλωτών, των επιχειρηματιών και των επενδυτών. Η αβεβαιότητα οδηγεί σε πτώση των χρηματαγορών αλλά και της παγκόσμιας κατανάλωσης και ζήτησης προϊόντων. Επιπλέον, επενδύσεις που προγραμματίζονταν ενδεχομένως να ακυρώνονται ή να αναβάλλονται μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Η πτώση στη ζήτηση επηρεάζει τη δυνατότητα της αγοράς να απορροφήσει τα προϊόντα που παράγονται, οδηγώντας τις επιχειρήσεις σε μειωμένους κύκλους εργασιών, κάτι που θα έχει αρνητικές συνέπειες και στην απασχόληση.

«Κόπωση»

Οι οικονομίες παρουσιάζουν κυκλικότητα και είναι αναμενόμενο μετά από περιόδους συνεχόμενων θετικών ρυθμών ανάπτυξης να παρουσιαστούν σημάδια «κόπωσης» και επιβράδυνσης.
Στη χώρα μας η πορεία ανάκαμψης αναμένεται να είναι σταδιακή το 2021, όμως όλα θα εξαρτηθούν από τα υγειονομικά δεδομένα σε Κύπρο και εξωτερικό. Σημειώνεται ότι μετά από τις τελευταίες χρονιές θετικών ρυθμών ανάπτυξης, η κυπριακή οικονομία παρουσίαζε σημάδια κόπωσης και πριν την εξάπλωση του κορωνοϊού, με όλες τις τότε εκτιμήσεις να αναφέρονταν σε επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Τομείς που συνεισφέρουν σε σημαντικό βαθμό στο ΑΕΠ της χώρας έχουν πληγεί σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, ειδικά με χώρες που η Κύπρος έχει σημαντικές οικονομικές σχέσεις.
O τουρισμός διανύει τη χειρότερή του χρονιά, με τις αφίξεις και τα έσοδα να βρίσκονται σε απογοητευτικά επίπεδα. Οι ελπίδες για μίνι τουριστική περίοδο αποδείχθηκαν αβάσιμες και ο τομέας συνεχίζει να χρειάζεται στήριξη. Είναι σημαντικό να αρχίσει από τώρα η συζήτηση για τη διαχείριση των δανείων του τομέα, στήριξη που θα χρειάζεται κυρίως αφότου ολοκληρωθεί η εφαρμογή του νόμου που αφορά τις αναστολές πληρωμής των δόσεων.
H εξωτερική ζήτηση στον τομέα των ακινήτων έχει μειωθεί σημαντικά, εφόσον πολλοί επενδυτές ενδεχομένως να αναβάλλουν για αργότερα τις επενδύσεις τους ενώ άλλοι αναμένουν το πώς θα κινηθεί η αγορά μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων για να πάρουν τις αποφάσεις τους. Επιπλέον, τα δημοσιεύματα για το πρόγραμμα πολιτογράφησης κάνουν ζημιά στο πρόγραμμα και προβληματίζουν όσους ενδεχομένως ενδιαφέρονται για επενδύσεις.
H αναδιάρθρωση μιας οικονομίας είναι ένα δύσκολο εγχείρημα το οποίο απαιτεί προσήλωση και σχεδιασμό από όλους τους φορείς, καθώς και από την κοινωνία την ίδια. Αυτή η προσπάθεια θα πρέπει να χωριστεί σε δύο ενότητες. Η μια ενότητα θα πρέπει να αφορά τη διατήρηση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των παραδοσιακών δομών της οικονομίας (και τη διόρθωση των στρεβλώσεων όπου αυτές εντοπίζονται).
Η δεύτερη θα πρέπει να αφορά την προσεκτική επιλογή των νέων τομέων της οικονομίας που ως χώρα θα θέλουμε να αναπτύξουμε και την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου μακροχρόνιου σχεδιασμού για την ανάπτυξή τους, με την προσήλωση όλων στην εφαρμογή του ανεξαρτήτως διακυβέρνησης.
H Κύπρος μέσα από τις τωρινές συγκυρίες έχει την ευκαιρία να αναδιοργανωθεί και να δημιουργήσει μια πιο ευέλικτη οικονομία, σημαντικά διαφοροποιημένη. Τα κεφάλαια που έχει στη διάθεσή της η κυπριακή κυβέρνηση μέσα από τα ευρωπαϊκά κονδύλια της δίνουν αυτή τη δυνατότητα, νοουμένου ότι το πλάνο που θα εκπονηθεί θα είναι βιώσιμο, πρακτικά εφαρμόσιμο.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.