Φόρμα αναζήτησης

Γεμάτο προκλήσεις το τραπεζικό τοπίο

H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε αμετάβλητη τη νομισματική της πολιτική κρατώντας τα επιτόκια της στα ιστορικά τους χαμηλά και το έκτακτο πρόγραμμα αγορών ομολόγων για την πανδημία στα 1,35 τρισ. ευρώ.
Το περιβάλλον των χαμηλών επιτοκίων από τη μια βοηθά στην ευνοϊκότερη χρηματοδότηση έργων από την άλλη επηρεάζει αρνητικά την κερδοφορία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς και τις αποδόσεις των επενδύσεων των ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών ταμείων. Είναι γι’ αυτό τον λόγο που αναζητούνται άλλες μορφές επενδύσεων εκτός των ομολόγων και των τραπεζικών καταθέσεων.
Η δημιουργία «τεχνητής ρευστότητας» στις αγορές μείωσε με ασύμμετρο τρόπο τις αποδόσεις των ομολόγων από τη μια, ενώ από την άλλη προκάλεσε αυξήσεις στις τιμές άλλων χρηματοοικονομικών μέσων, που δεν μπορούν να υποστηριχθούν από τα θεμελιακά στοιχεία των εκδοτών. Αυτό που προκαλεί ακόμη εντονότερο προβληματισμό είναι η επόμενη μέρα της απόσυρσης των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης από τις Κεντρικές Τράπεζες.
Σίγουρα τα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης είναι έκτακτα και η διατήρησή τους για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν είναι βιώσιμη. Ούτε όμως και η απότομη απόσυρσή τους ενδείκνυται εφόσον θα δημιουργήσει κραδασμούς στις αγορές και αλυσιδωτά προβλήματα σε αρκετές οικονομίες, όπως οι αναδυόμενες.
Την ίδια στιγμή οι εμπορικές τράπεζες ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν έναν νέο κύκλο μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), κάτι που αποτελεί πανευρωπαϊκό φαινόμενο. Οι εποπτικές αρχές προχώρησαν σε χαλαρώσεις σε ό,τι αφορά τους δείκτες κεφαλαίων λόγω των επιπτώσεων του κορωνοϊού, όμως αυτές είναι προσωρινές και σιγά-σιγά θα απαιτηθεί η επαναφορά των δεικτών.
Προσωρινή είναι και η ρύθμιση για αναστολή των δόσεων και ήδη τα τραπεζικά ιδρύματα προχωρούν σε επαναξιολόγηση των δανείων (ζητούν για παράδειγμα τις αναθεωρημένες απολαβές για τους ιδιώτες και μελέτη αντικτύπου από τις επιχειρήσεις), ώστε να είναι έτοιμες για κάθε ενδεχόμενο. Μεγάλο ερωτηματικό είναι η διαχείριση των χρηματοπιστωτικών διευκολύνσεων που δόθηκαν σε τουριστικές επιχειρήσεις, οι οποίες παρά τις αρχικές εκτιμήσεις της κυβέρνησης για μίνι τουριστική χρονιά, ενδεχομένως να διανύουν τη χειρότερη χρονιά τους.

Υψηλό χρέος
Η υψηλή μόχλευση αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά των κυπριακών επιχειρήσεων και νοικοκυριών, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια κάποια βελτίωση. Το πρόβλημα για την κοινωνία συνεχίζει να υφίσταται και μετά την πώληση των δανείων σε επενδυτικά ταμεία. Το ότι οι ισολογισμοί των τραπεζών απαλλάσσονται από το βάρος των ΜΕΔ μετά την πώληση, δεν σημαίνει ότι ταυτόχρονα λύνονται τα προβλήματα για την κοινωνία και τις επιχειρήσεις.
Από τη μια το ποσό των ΜΕΔ αναμένεται να μειωθεί, λόγω της πρόσφατης συμφωνίας πώλησης δανείων από την Τράπεζα Κύπρου. Από την άλλη όμως, επικρατεί προβληματισμός για τη δυνατότητα που θα έχουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους μετά τη λήξη του νόμου που αφορά την αναστολή των δόσεων των δανείων. Τον Οκτώβριο αναμένεται αύξηση της ανεργίας, ενώ αρκετές επιχειρήσεις θα αντιμετωπίσουν προβλήματα βιωσιμότητας.
Σημαντικά ποσά ΜΕΔ έχουν μεταφερθεί εκτός του τραπεζικού συστήματος μέσα από τις πωλήσεις μεγάλων χαρτοφυλακίων δανείων. Φυσικά, η μεταφορά των ΜΕΔ εκτός του συστήματος, παρά το γεγονός ότι βελτιώνουν τους ισολογισμούς των τραπεζών, δεν αποτελούν λύση για τον δανειολήπτη ή την κοινωνία, εφόσον θα πρέπει να βρεθούν οι λύσεις αναδιάρθρωσης ή εξόφλησης του δάνειου με την εταιρεία διαχείρισης που το αγόρασε.

Τα ακίνητα
Οι προβλέψεις για επισφαλή δάνεια επηρεάζουν σημαντικά τα κεφάλαια των τραπεζών και αποτελούν τη διαφορά μεταξύ του ποσού του δανείου και της αξίας της εμπράγματης, κατά το πλείστον, εξασφάλισης. Η αξία της εξασφάλισης/ακινήτου υπολογίζεται με τη χρήση οικονομικού μοντέλου που λαμβάνει υπόψη το μακροοικονομικό περιβάλλον, την πορεία του τομέα των ακινήτων και τη δυνατότητα/χρονικό ορίζοντα του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος να ανακτήσει τις υποθήκες ή να προχωρήσει με τις εκποιήσεις. Όσο μεγαλύτερος είναι ο χρόνος που απαιτείται για ανάκτηση του δανείου, τόσο μικρότερη θα είναι η αξία της υποθήκης.
Όπως γίνεται αντιληπτό, η εξωτερική ζήτηση στα ακίνητα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της αγοράς. Είτε θέλουμε να το παραδεχθούμε είτε όχι, το επενδυτικό πρόγραμμα αποτέλεσε πόλο έλξης για πολλούς επενδυτές, ενώ τα τελευταία χρόνια πολλοί ήταν αυτοί οι οποίοι επένδυαν σε ακίνητα που κατείχαν τραπεζικά ιδρύματα είτε κατευθείαν, είτε μέσω των επενδυτικών οχημάτων που είχαν δημιουργηθεί.
Γίνεται κατανοητό ότι μείωση της συγκεκριμένης μορφής ζήτησης θα οδηγήσει σε μείωση των θέσεων εργασίας και του τζίρου των επιχειρήσεων του τομέα, ενώ θα πιέσει τις τιμές προς τα κάτω. Μια περίοδος διόρθωσης είναι ένα απόλυτα θεμιτό και υγιές φαινόμενο, αλλά η μεγάλη πτώση των τιμών θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση των αποδόσεων των επενδύσεων και σε μείωση της αξίας των εξασφαλίσεων (με ό,τι αυτό συνεπάγεται).
Είναι σημαντικό να περιοριστεί στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό οποιαδήποτε αύξηση στα ΜΕΔ λόγω της πανδημίας, κυρίως μετά τη λήξη των μέτρων στήριξης από την κυβέρνηση και του μέτρου αναστολής των δόσεων των δανείων. Ένα επιπλέον στοίχημα είναι η διασφάλιση των θέσεων εργασίας, εφόσον αύξηση στην ανεργία σημαίνει αυτόματα μείωση του οικογενειακού εισοδήματος και δυσκολία στην αποπληρωμή των δόσεων των δανείων.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.