Φόρμα αναζήτησης

Δύσκολος ο προϋπολογισμός του 2021



O κρατικός προϋπολογισμός για το 2021 ετοιμάστηκε μέσα σε ένα περιβάλλον με πολλούς αστάθμητους παράγοντες και προκλήσεις. Από τη μία η επιδημιολογική κατάσταση, την οποία αυτήν τη στιγμή κανένας δεν μπορεί με ασφάλεια να προσδιορίσει την εξέλιξή της, και από την άλλη οι προκλήσεις που υπάρχουν στο διεθνές πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις, με στρατιωτικές συγκρούσεις σε αρκετά μέρη του κόσμου, οι συζητήσεις για την τελική έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το αποτέλεσμα των εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι παράγοντες που θα επηρεάσουν τις αγορές και την παγκόσμια οικονομία.

Η Κύπρος ως εξωγενής οικονομία επηρεάζεται σημαντικά από οποιεσδήποτε αρνητικές εξελίξεις, ειδικά σε χώρες οικονομικά συνδεμένες με αυτήν. Η συγκεκριμένη κρίση είναι διαφορετική από τις προηγούμενες εφόσον επηρεάζει στο σύνολό τους τις οικονομίες. Σημαντικοί τομείς της οικονομίας, όπως ο τουρισμός, έχουν επηρεαστεί σημαντικά, με την κατακόρυφη μείωση των τουριστών στη χώρα και θα είναι εφιαλτικό σενάριο αν η κατάσταση δεν βελτιωθεί σημαντικά το 2021.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, η κυπριακή οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 5,5% το 2020, για να υπάρξει ανάκαμψη το 2021 της τάξης του 4,5% και 3,5% το 2022, έτος πλήρους ανάκαμψης μετά την ύφεση λόγω του ιού. Φυσικά, αυτά αποτελούν εκτιμήσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ενδεχομένως να ανατραπούν σε περίπτωση αρνητικών εξελίξεων όσον αφορά την πανδημία.

Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που πρέπει ο προϋπολογισμός να δίνει κάποια περιθώρια ευελιξίας. Όπως γίνεται αντιληπτό, με το δημόσιο χρέος να είναι στο 115% του ΑΕΠ (αναμένεται αποκλιμάκωσή του τα επόμενα χρόνια), τα περιθώρια νέου δανεισμού είναι περιορισμένα. Η ύπαρξη ενδεχομένως κάποιων έκτακτων εσόδων, όπως από την πώληση μέρους του δανειακού χαρτοφυλακίου της ΚΕΔΙΠΕΣ, θα βοηθούσε την προσπάθεια αλλιώς σε περίπτωση αρνητικών εξελίξεων η μόνη διέξοδος θα είναι η μείωση των δαπανών.

Το 2020 προβλέπεται έλλειμμα 4,5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) από πλεόνασμα 1,7% το 2019, ενώ ελλείμματα αναμένονται τα επόμενα έτη, στο 0,7% του ΑΕΠ το 2021 και 0,6% το 2022.

Επίσης, για την επόμενη τριετία 2021-2023 αναμένεται να δαπανηθούν για αναπτυξιακά έργα €3,200 εκατ., για κοινωνικές παροχές €4,907 εκατ., για έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης €240 εκατ. και για στήριξη επιχειρήσεων €565 εκατ. Σημειώνεται ότι μέρος των δαπανών αυτών αναμένεται να χρηματοδοτηθούν από τα ευρωπαϊκά κονδύλια, νοουμένου φυσικά ότι θα μπορέσουμε ως χώρα να παρουσιάσουμε ένα ολοκληρωμένο πλάνο μεταρρυθμίσεων, για το οποίο θα υπάρξει πολιτική θέληση να υλοποιηθεί (υπενθυμίζεται ότι το 2021 είναι έτος εκλογών). Σε αντίθετη περίπτωση δεν θα είναι δυνατή η άντληση των συγκεκριμένων πόρων.

Η δημιουργία μιας ευέλικτης και αποδοτικής κρατικής μηχανής ενισχύει το επιχειρηματικό περιβάλλον και την ποιότητα των υπηρεσιών που προφέρονται προς τους πολίτες. Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που θα πρέπει να προωθηθούν τα νομοσχέδια που αφορούν τη μεταρρύθμιση του κρατικού μηχανισμού και την υιοθέτηση απλών και σύντομων διαδικασιών, με την ενίσχυση ταυτόχρονα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

Η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης, του δικαστικού τομέα, της εξειδίκευσης όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις, η διασφάλιση ενός πιο φιλικού προς το περιβάλλον οικονομικού μοντέλου, η διασφάλιση της σωστής αξιολόγησης, ανέλιξης και του μισθολογίου στον δημόσιο τομέα, το ενδεχόμενο δημοσιονομικό βάρος από την εφαρμογή του γενικού συστήματος υγείας, είναι μεταρρυθμίσεις που επείγουν και προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν. 

Ο προϋπολογισμός αποτυπώνει τις πολιτικές που μια κυβέρνηση θέλει να προωθήσει, έχοντας υπόψη πάντοτε τα δημοσιονομικά όρια στα οποία μπορεί να κινηθεί και στους διεθνείς οργανισμούς στους οποίους ανήκει.

Σημειώνεται ότι μετά την εφαρμογή του δημοσιονομικού συμφώνου και την υιοθέτηση διαδικασιών ελέγχου των κρατικών προϋπολογισμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ετοιμασία των προϋπολογισμών γίνεται με βάση συγκεκριμένα, πιο αυστηρά, κριτήρια. Μπορεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να επέτρεψαν κάποιες χαλαρώσεις λόγω του ιού αλλά θα αρχίσουν να τις «μαζεύουν». Χαρακτηριστικό αυτού είναι η λήξη του νόμου που αφορά την αναστολή των δόσεων δανείων, με τις τράπεζες να έχουν ήδη ξεκινήσει τις αξιολογήσεις της κατάστασης των δανειοληπτών ώστε να μην υπάρξει νέα μεγάλη αύξηση στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Είναι σημαντικό μέσα από τον προϋπολογισμό να γίνεται ορθολογιστική χρήση των οικονομικών πόρων, να παρέχονται κίνητρα προς την οικονομική δραστηριότητα και φυσικά να λαμβάνονται μέτρα που να βελτιώνουν τις υπηρεσίες του κράτους προς τους πολίτες.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.