Φόρμα αναζήτησης

Δύσκολο περιβάλλον για την αγορά ακινήτων


Τάσος Γιασεμίδης

O τομέας των ακινήτων και των κατασκευών αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους αιμοδότες του ΑΕΠ της χώρας, κυρίως σε περιόδους ανάπτυξης. Μάλιστα, κάποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι η πορεία του τομέα αυτού αποτελεί κριτήριο για την πορεία της οικονομίας, ενώ είναι ένας τομέας που επηρεάζεται από το εξωτερικό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον (ενδεχομένως να μην έπρεπε να είναι σε τόσο μεγάλο βαθμό, αλλά η ιστορία με την αλλαγή του οικονομικού μοντέλου της χώρα χρονίζει).

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, το 2020 η επενδυτική δραστηριότητα διεθνώς αναμένεται να παρουσιάσει κάμψη πέραν του 40%, κάτι το οποίο θα οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε σημαντικά ποσοστά ύφεσης. Το επενδυτικό περιβάλλον, το οποίο έχει δημιουργηθεί μετά την εξάπλωση του κορωνοϊού, ενισχύει τις προκλήσεις για την παγκόσμια και τις εθνικές οικονομίες.

Η Κύπρος δεν διαθέτει βαριά βιομηχανία, αν και υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης ώστε να υπάρξει αύξηση των εξαγωγών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι κύριοι τομείς που τροφοδοτούν το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας να είναι ο τουρισμός, οι υπηρεσίες, η ναυτιλία και ο κατασκευαστικός τομέας (σε ό,τι αφορά τις ξένες επενδύσεις, το μεγαλύτερο μέρος τους αφορά πολυτελείς παραθεριστικές κατοικίες και διαμερίσματα). Ο τομέας της εκπαίδευσης ενισχύεται σταδιακά, ενώ σε σχέση με άλλες χώρες βρισκόμαστε ακόμη πολύ πίσω σε θέματα έρευνας και καινοτομίας.

Αναμφίβολα, η πανδημία επιβάρυνε ακόμη περισσότερο και με ασύμμετρο τρόπο ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο διεθνές οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Τα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης των τραπεζών δεν κατάφεραν να επιτύχουν την οικονομική ανάπτυξη που αναμενόταν τα προηγούμενα χρόνια, αν και ενισχύθηκαν για να μπορέσουν οι οικονομίες να αντέξουν στον αρνητικό αντίκτυπο του κορωνοϊού.

Η κυπριακή οικονομία το 2020 επανέρχεται σε αρνητικά ποσοστά ανάπτυξης, απόρροια των περιοριστικών μέτρων. Η επιβράδυνση ήταν αναμενόμενη στις αρχές του έτους, όμως οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι διανύουμε μία περίοδο που θα κλείσει με σημαντικά αυξημένο αρνητικό πρόσημο.

Την ίδια στιγμή, κύριο χαρακτηριστικό του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος είναι η αβεβαιότητα και, ως εκ τούτου, οποιεσδήποτε εκτιμήσεις μπορούν να ανατραπούν προς το αρνητικό, αν για παράδειγμα υπάρξει ένα νέο κύμα εξάπλωσης του κορωνοϊού.

Ο τομέας των ακινήτων και των κατασκευών αποτελεί έναν από τους ρυθμιστές της πορείας του ΑΕΠ της χώρας και η πορεία του είναι συνυφασμένη με την πορεία της ίδιας της οικονομίας. Μαζί με τον τουρισμό και τις επαγγελματικές υπηρεσίες, ο συγκεκριμένος τομέας προσφέρει μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας.

Τα τελευταία χρόνια ο τομέας αναδιαρθρώθηκε, για κάποιες επιχειρήσεις του κλάδου ο δανεισμός μειώθηκε, κάποιες μπήκαν υπό διαχείριση και έκλεισαν, ενώ σημαντικός είναι ο αριθμός των νέων και των παραδοσιακών επιχειρήσεων που αναπτύχθηκαν. Όμως, παρά την ανάπτυξη του κλάδου, αυτός παραμένει υπερδανεισμένος, με συγκεκριμένες επιχειρήσεις να βλέπουν σημαντικό μέρος των εισπράξεών τους να χρησιμοποιείται για αποπληρωμή χρεών.

Η αύξηση στις πωλήσεις ακινήτων τα τελευταία χρόνια ήταν ένας από τους λόγους που η οικονομία παρουσίασε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και ενίσχυσης των δημόσιων οικονομικών, μέσα από τις εισπράξεις του φόρου προστιθέμενης αξίας, καθώς και άλλων φόρων και τελών. Σε αυτό βοήθησε και το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων, αφού ως ένα σημαντικό κίνητρο συνέβαλε τα μέγιστα στην κατακόρυφη αύξηση της εξωτερικής ζήτησης.

Σε περιόδους κρίσης, η παραχώρηση κινήτρων ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα, κάτι που άλλωστε βιώσαμε και την προηγούμενη περίοδο. Τα κίνητρα μπορεί να είναι φορολογικά, πολεοδομικά ή άλλα, όπως το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων.

Οι προκλήσεις που υπήρχαν και πριν τον κορωνοϊό παραμένουν, όπως οι πολιτικές προστατευτισμού και η λήξη της μεταβατικής περιόδου για το Brexit, ενώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται το αποτέλεσμα της εκλογικής διαδικασίας στις ΗΠΑ.

Οι επιδόσεις της κυπριακής οικονομίας τα τελευταία χρόνια είναι αξιοσημείωτες, το ζητούμενο όμως αυτή τη στιγμή είναι αν, ως εξωγενής οικονομία, έχει τις αντοχές και τη δυνατότητα να απορροφήσει τον οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας, το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί για να επανέλθει η οικονομία σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και αν οι «πληγές» που θα αφήσει το 2020 θα απαιτήσουν τη στήριξη από το εξωτερικό.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.