Φόρμα αναζήτησης

Δημιουργική διατάραξη και νεοφυείς επιχειρήσεις


Βασίλης Πολεμίτης

Όταν ο Clayton Christensen (1952-2020) συνέγραφε, μαζί με τους Bower και Joseph L., το άρθρο «Disruptive Technologies: Catching the Wave» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Harvard Business Review» στο τεύχος Ιανουαρίου-Φεβρουάριου του 1995, μάλλον δεν υποψιαζόταν τη μεγάλη διάσταση που το περιεχόμενό του θα λάμβανε. Η εισαγωγή και αναφορά τους στο «disruptive innovation» και η εφαρμογή που βρήκε η θεωρία τους σε όλους τους κλάδους της ανθρώπινης παραγωγής έμελλε να επηρεάσει καθοριστικά τον κόσμο μας, αφού ανέλυσε ποσοτικά και ποιοτικά τις παραμέτρους που χαρακτηρίζουν τη δημιουργία μιας νέας αγοράς και ενός δικτύου δημιουργίας αξίας.
Βέβαια, όπως και στις άλλες περιπτώσεις εξελικτικών επιστημονικών θεωριών, ο Christensen δεν ανακάλυπτε τον τροχό (sic), αλλά κυρίως περιέγραφε αυτό που διαπίστωσε παρατηρώντας και αναλύοντας μεθοδικά γεγονότα που είχαν συμβεί και που η επίπτωσή τους επηρέαζε ριζοσπαστικά μια όποια υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων.
Και ενώ πολλοί από εμάς αναφέρονται σε όλα αυτά συχνά – πυκνά, είτε γύρω από το τραπέζι συνεδριάσεων μιας επιχείρησης είτε πίσω από τα έδρανα κάποιου πολιτικού οργάνου, εντούτοις καταλήγουμε, ακόμα συχνότερα, να τα παρακάμπτουμε όταν έρχεται η ώρα της αναζήτησης πρακτικών τρόπων εφαρμογής τους. Και αυτό συμβαίνει για πολλούς και διάφορους λόγους, που σχετίζονται πρωτίστως με την αδυναμία πραγματοποίησης της πνευματικής επένδυσης που απαιτεί η εργασία για την αναζήτηση και εφαρμογή της νεωτεριστικής διατάραξης ή καινοτομίας, καθώς και την αποστροφή προς τη διατάραξη της όποιας καθεστηκυίας κατάστασης πραγμάτων. Με άλλα λόγια, δεν το κάνουμε επειδή μας αποτρέπει η «πνευματική βαριεστημάρα» και ο συντηρητισμός μας.
Και τα δύο αυτά είναι εξαιρετικά εμφανή εδώ στην Κύπρο, αλλά υπάρχουν και ορισμένα τρανταχτά αντίθετα παραδείγματα καινοτόμων προσεγγίσεων και δράσεων, που δυστυχώς έχουν συμπιεστεί κάτω από χιλιάδες τόνους τούβλων, χώματος, χαλικιών, σίδερου και τσιμέντου. Γι’ αυτό τώρα απαιτείται να «ξεθαφτούν» και να πάρουν τη θέση που τους αξίζει στο κυπριακό επιχειρείν. Και για να πάμε πίσω στον μ. Clayton, απαιτείται να διαταράξουμε πρώτα το υφιστάμενο επιχειρηματικό οικοδόμημα για να αναδείξουμε την υποβόσκουσα νεωτεριστική διατάραξη. Αυτό δεν θα το κάνει το κράτος. Δεν θα μας το επιβάλει η ΕΕ, αν και εκεί προβλέπεται να μας προκύψει μεγάλο «πάρτι», με τον κίνδυνο να μείνουμε ακάλεστοι βεβαίως, όπως φάνηκε και από την πρόσφατη ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το καθεστώς της Ένωσης. Δεν θα μας το επιβάλει καν η αγορά και το «αόρατο» χέρι (στην Κύπρο δεν είναι αόρατο δυστυχώς), αλλά ούτε και η πανδημία. Θα μας το επιβάλει η πρόοδος των άλλων και η συνακόλουθη περιθωριοποίησή μας.
Αλλά αυτό δεν χρειάζεται να γίνει αν μετακινηθούμε από την αντίδραση στην πρωτοβουλία ανάληψης δράσης. Αφού αντίθετα, τα κοινά μεταξύ της Κύπρου και των συνεργατών και εταίρων της θα μειώνονται και όταν το υφιστάμενο σύστημα λειτουργίας αλλά και τα αφήγημά μας δεν θα αποδίδουν και δεν θα βρίσκουν ανταπόκριση, τότε οι επιλογές μας θα είναι όλο και στενότερες και μικρότερες. Γι’ αυτό, από τώρα πρέπει να αρχίσουμε να καλλιεργούμε μεθοδικότερα το εσωτερικό οικοσύστημα του νέου επιχειρείν προσδίδοντάς του ξεκάθαρο εξωστρεφή προσανατολισμό. Προσανατολισμό που θα εδράζεται στη δημιουργία συνεργιών με στόχο τη δημιουργία δικτύων αξίας. Ώστε να το διασυνδέσουμε από την αρχή με το αντίστοιχο παγκόσμιο οικοσύστημα για να μπορέσει οργανικά να αναπτυχθεί και να παραγάγει πολλαπλά ωφελήματα. Και για να γίνει αυτό χρειάζεται η σταδιακή απεξάρτησή του από το εν πολλοίς υφιστάμενο μοντέλο της φαινομενικής δραστηριότητας, αντί της ουσιαστικής αποδοτικότητας της καλλιέργειας της καινοτομίας ως μόνιμου τρόπου του επιχειρείν και της δημιουργίας.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.