Οι αδυναμίες που χτυπούν την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου

ΠΟΛΙΤΗΣ NEWS Δημοσιεύθηκε 20.6.2024
Οι αδυναμίες που χτυπούν την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου
Εκθεση για την Κύπρο στο πλαίσιο του Εαρινού Ευρωπαϊκού Εξαμήνου που παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες την Τετάρτη

Οι οικονομικές προοπτικές της Κύπρου παραμένουν θετικές παρά το δύσκολο περιβάλλον, με τις προκλήσεις να παραμένουν σε σχέση με την αγορά εργασίας και την κοινωνική συνοχή, καθώς και με τις προσπάθειες μετάβασης σε μια πιο βιώσιμη οικονομία.

Τα παραπάνω διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε έκθεσή της για την κυπριακή οικονομία στο πλαίσιο της διαδικασίας του Εαρινού Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώθηκε, αντανακλώντας ορισμένα τρωτά σημεία της κυπριακής οικονομίας. Η απότομη επιδείνωση του εξωτερικού ισοζυγίου αναδεικνύει την εξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου, πρώτων υλών και καταναλωτικών αγαθών. Το υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών σχετίζεται επίσης με τις ανθεκτικές καταναλωτικές δαπάνες, συμβάλλοντας στο ιστορικά χαμηλό ποσοστό αποταμίευσης των κυπριακών νοικοκυριών.

Ταυτόχρονα, οι εταιρείες ξένης ιδιοκτησίας, οι οποίες συνεχίζουν να δίνουν σημαντική ώθηση στις εξαγωγές υπηρεσιών από την Κύπρο, συμβάλλουν στο υψηλό και αυξανόμενο έλλειμμα πρωτογενούς εισοδήματος, καθώς επαναπατρίζουν τα κέρδη τους. Επιπλέον, τα υπερβολικά κέρδη του τραπεζικού τομέα που ανήκει ως επί το πλείστον σε ξένους, ώθησαν το έλλειμμα πρωτογενούς εισοδήματος πάνω από το 10% το 2023.

Η ανταγωνιστικότητα

Σε ότι αφορά την ανταγωνιστικότητα, η Κύπρος καταγράφει μικτές επιδόσεις χωρίς να έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο από το 2022 και την περίοδο πριν την πανδημία.

Ειδικότερα, η χώρα έχει καλές επιδόσεις στις εξαγωγές επαγγελματικών υπηρεσιών, υπηρεσιών Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών και τουριστικών υπηρεσιών, και στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Είναι καλά ενσωματωμένη στην ενιαία αγορά και λαμβάνει περαιτέρω μέτρα για να ενισχύσει τις επιδόσεις της.

Το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου αντιμετωπίζει συνολικά διάφορες προκλήσεις που σχετίζονται με τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Ωστόσο, σημειώνεται, παραμένουν μια σειρά από προκλήσεις για την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου:

Αναντιστοιχίες δεξιοτήτων, μείωση των βασικών δεξιοτήτων και χαμηλό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων που καθυστερούν την παραγωγικότητα, την αξιοποίηση της γνώσης, την προσφορά εργασίας και την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση,

Ανεπαρκής πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, αλλά και η ανεπαρκής πρόσβαση σε ιδιωτικές επενδύσεις στη μεταποίηση και τις καινοτόμες επιχειρήσεις , που περιορίζουν τις δυνατότητες ανάπτυξης.

Ανεπαρκή εξάπλωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και καθυστέρηση της μετάβασης σε μια κυκλική οικονομία, τάσεις που εγκυμονούν κινδύνους για την ενεργειακή αυτονομία και αποτελεσματικότητα και θα μπορούσαν ενδεχομένως να υπονομεύσουν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Το χρέος

Το πακέτο των εγγράφων που δόθηκε την Τετάρτη στη δημοσιότητα (για όλα τα κράτη - μέλη) περιλαμβάνει και αξιολόγηση της μακροοικονομικής κατάστασης στα κράτη μέλη, με την Κύπρο να εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ανισορροπίες παρά το ότι οι αδυναμίες που σχετίζονται με το ιδιωτικό, το δημόσιο και το εξωτερικό χρέος έχουν συνολικά υποχωρήσει.

Τόσο το χρέος των νοικοκυριών όσο και το χρέος των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων προς το ΑΕΠ συνέχισαν να μειώνονται το 2023, αλλά παραμένουν υψηλά. Ωστόσο, το εταιρικό χρέος διογκώνεται από το χρέος των εταιρειών ειδικού σκοπού (SPEs), οι οποίες ενέχουν περιορισμένους κινδύνους για την οικονομία.

Η μείωση του αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων που κατέχουν οι τράπεζες τα τελευταία χρόνια ήταν σημαντική. Οι ενέργειες για τη διευθέτηση αυτών των δανείων που κατέχουν οι εταιρείες απόκτησης πιστώσεων αναμένεται να μειώσουν περαιτέρω το ιδιωτικό χρέος. Ο λόγος του δημόσιου χρέους μειώνεται με ταχείς ρυθμούς, κυρίως χάρη στο υψηλό δημοσιονομικό πλεόνασμα.

Η αγορά εργασίας

Παρά τις θετικές εξελίξεις, οι προκλήσεις της αγοράς εργασίας και της κοινωνικής συνοχής εξακολουθούν να υφίστανται, ιδίως όσον αφορά την αναντιστοιχία δεξιοτήτων και τις βασικές δεξιότητες. Το ποσοστό απασχόλησης έφθασε στο ανώτατο επίπεδο του 78,9% το 2023 και είναι πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Το γεγονός αυτό βάζει την Κύπρο σε καλό δρόμο για την επίτευξη του εθνικού στόχου της για την απασχόληση το 2030, ο οποίος είναι 80%. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 6,1% το 2023 και αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω το 2024 και το 2025.

Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού στον πράσινο τομέα, στις κατασκευές, στα επαγγέλματα επιστήμης, τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών (STEM) και στο νοσηλευτικό προσωπικό αυξάνονται. Ωστόσο, η Κύπρος έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά φοιτητών STEM στην ΕΕ (11 έναντι 25,4% στην ΕΕ). Ο ψηφιακός αλφαβητισμός στην Κύπρο (49,5%) υπολείπεται επίσης σημαντικά από τον μέσο όρο της ΕΕ (55,5%). Η έκθεση PISA του ΟΟΣΑ για το 2022 υπογράμμισε ότι το ποσοστό υποεπίδοσης των Κυπρίων μαθητών στις βασικές δεξιότητες αυξάνεται και είναι ένα από τα υψηλότερα στην ΕΕ.

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Bild: Πιθανό να παγώσουν οι σχέσεις Γερμανίας-ΗΠΑ σε περίπτωση που ο Τραμπ εκλεγεί πρόεδρος
ΚΟΣΜΟΣ

Bild: Πιθανό να παγώσουν οι σχέσεις Γερμανίας-ΗΠΑ σε περίπτωση που ο Τραμπ εκλεγεί πρόεδρος

Bild: Πιθανό να παγώσουν οι σχέσεις Γερμανίας-ΗΠΑ σε περίπτωση που ο Τραμπ εκλεγεί πρόεδρος

Ξεπέρασαν το 1,65 εκατ. οι αφίξεις τουριστών το πρώτο εξάμηνο φέτος - Σταθερά πρώτοι οι Βρετανοί
ΚΥΠΡΟΣ

Ξεπέρασαν το 1,65 εκατ. οι αφίξεις τουριστών το πρώτο εξάμηνο φέτος - Σταθερά πρώτοι οι Βρετανοί

Ξεπέρασαν το 1,65 εκατ. οι αφίξεις τουριστών το πρώτο εξάμηνο φέτος - Σταθερά πρώτοι οι Βρετανοί

Η Ρομπέρτα Μέτσολα έδωσε τον λόγο στους Κύπριους ευρωβουλευτές: «Ευρωπαϊκό και όχι εθνικό ζήτημα το Κυπριακό»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Ρομπέρτα Μέτσολα έδωσε τον λόγο στους Κύπριους ευρωβουλευτές: «Ευρωπαϊκό και όχι εθνικό ζήτημα το Κυπριακό»

Η Ρομπέρτα Μέτσολα έδωσε τον λόγο στους Κύπριους ευρωβουλευτές: «Ευρωπαϊκό και όχι εθνικό ζήτημα το Κυπριακό»

Νέα κίτρινη προειδοποίηση για υψηλές θερμοκρασίες - Στους 42°C θα φτάσει ο υδράργυρος
ΚΥΠΡΟΣ

Νέα κίτρινη προειδοποίηση για υψηλές θερμοκρασίες - Στους 42°C θα φτάσει ο υδράργυρος

Νέα κίτρινη προειδοποίηση για υψηλές θερμοκρασίες - Στους 42°C θα φτάσει ο υδράργυρος

Η Αϊσέ μιλά για πρώτη φορά στα ΜΜΕ - Το όνομά της ήταν σύνθημα έναρξης της 2ης φάσης της εισβολής
ΚΥΠΡΟΣ

Η Αϊσέ μιλά για πρώτη φορά στα ΜΜΕ - Το όνομά της ήταν σύνθημα έναρξης της 2ης φάσης της εισβολής

Η Αϊσέ μιλά για πρώτη φορά στα ΜΜΕ - Το όνομά της ήταν σύνθημα έναρξης της 2ης φάσης της εισβολής