Στα 199,7 δισ. ευρώ ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ενωσης για το 2027

Σε προσωρινή συμφωνία για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2027 κατέληξαν την Τετάρτη οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, προβλέποντας πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 300 εκατ. ευρώ για βασικές ευρωπαϊκές πολιτικές και προγράμματα.

Ο συνολικός προϋπολογισμός για το επόμενο έτος καθορίστηκε στα 199,7 δισ. ευρώ σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και στα 211,5 δισ. ευρώ σε πιστώσεις πληρωμών. Οι πρώτες αφορούν τις νομικές δεσμεύσεις χρηματοδότησης που αναλαμβάνει η ΕΕ, ενώ οι δεύτερες τα ποσά που θα καταβληθούν πραγματικά στους δικαιούχους.

Η συμφωνία προβλέπει την επαναφορά περικοπών ύψους 1 δισ. ευρώ που είχε προτείνει το Συμβούλιο, διατηρώντας τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων στα επίπεδα που είχε εισηγηθεί αρχικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξασφάλισε επιπλέον 300 εκατ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν, τα οποία θα κατευθυνθούν σε τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι για την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Ενίσχυση έρευνας και ενεργειακών δικτύων

Σημαντικό μέρος των πρόσθετων κονδυλίων αφορά την έρευνα, την καινοτομία, τις υποδομές και την εκπαίδευση. Ειδικότερα, το πρόγραμμα Horizon Europe θα ενισχυθεί με 21,5 εκατ. ευρώ, ενώ επιπλέον 22,5 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για τα ευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και ενέργειας, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της διασυνοριακής συνδεσιμότητας.

Το πρόγραμμα Erasmus+ θα λάβει πρόσθετη χρηματοδότηση 14 εκατ. ευρώ, ενώ το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων θα ενισχυθεί με 7 εκατ. ευρώ. Για περιβαλλοντικές δράσεις και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, προβλέπεται αύξηση κατά 10 εκατ. ευρώ της χρηματοδότησης του προγράμματος LIFE.

Επιπρόσθετα, 13,5 εκατ. ευρώ θα διατεθούν στον ευρωπαϊκό μηχανισμό πολιτικής προστασίας, με στόχο την ενίσχυση της δυνατότητας αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών και άλλων καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Περισσότεροι πόροι για σύνορα και γειτονικές χώρες

Στο πεδίο της μετανάστευσης και της προστασίας των εξωτερικών συνόρων, οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν πρόσθετα 30 εκατ. ευρώ για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και το Μέσο για τη Διαχείριση των Συνόρων και τις Θεωρήσεις.

Παράλληλα, η χρηματοδότηση για τη στρατιωτική κινητικότητα αυξάνεται κατά 10 εκατ. ευρώ, ενώ επιπλέον 39 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν προς τη Νότια και την Ανατολική Γειτονία της ΕΕ. Στόχος είναι η ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες των συγκεκριμένων περιοχών. Για την ανθρωπιστική βοήθεια προβλέπεται πρόσθετο κονδύλι 30 εκατ. ευρώ.

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δεν ενεργοποίησαν το ειδικό χρηματοδοτικό μέσο για το δάνειο στήριξης της χώρας. Ωστόσο, σε κοινή δήλωσή τους διευκρίνισαν ότι παραμένει δυνατή η ενεργοποίησή του εντός του 2027, εφόσον προκύψουν απρόβλεπτες και εξαιρετικές περιστάσεις.

Το βάρος του NextGenerationEU

Ένα από τα ζητήματα που επηρεάζουν τη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού είναι το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους που συνδέεται με το πρόγραμμα NextGenerationEU. Το σχετικό κόστος, το οποίο υπερβαίνει τις αρχικές προβλέψεις κατά 4,9 δισ. ευρώ, θα αντιμετωπιστεί μέσω του μηχανισμού κλιμακωτής χρηματοδότησης που είχε συμφωνηθεί προηγουμένως.

Ο μηχανισμός αποσκοπεί στη διαχείριση του αυξημένου κόστους δανεισμού της ΕΕ, χωρίς να περιορίζονται οι πόροι που προορίζονται για βασικά ευρωπαϊκά προγράμματα.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Προϋπολογισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Johan Van Overtveldt, υπογράμμισε ότι η χρηματοδότηση της έρευνας, της καινοτομίας, της εκπαίδευσης και της ασφάλειας είναι καθοριστική για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της Ευρώπης.

Από την πλευρά του, ο γενικός εισηγητής για τον προϋπολογισμό του 2027, Nils Ušakovs, ανέφερε ότι οι πρόσθετοι πόροι κρίθηκαν αναγκαίοι, καθώς ο πληθωρισμός έχει ήδη περιορίσει κατά 10% την αγοραστική δύναμη του υφιστάμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου από την έγκρισή του.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην κυβερνοασφάλεια, καθώς η συμφωνία προβλέπει ενίσχυση των δυνατοτήτων των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, αλλά και της φυσικής ασφάλειας των αντιπροσωπειών της ΕΕ. Ο Κύπριος ευρωβουλευτής Μιχάλης Χατζηπαντέλα, εισηγητής για τα υπόλοιπα τμήματα του προϋπολογισμού, σημείωσε ότι εξασφαλίστηκαν πρόσθετοι πόροι για την κυβερνοασφάλεια, τις νέες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, και την προστασία του προσωπικού των ευρωπαϊκών αντιπροσωπειών.

Εκκρεμεί η επίσημη έγκριση

Η συμφωνία είναι προσωρινή και θα πρέπει να εγκριθεί επισήμως από το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά την έγκριση από το Συμβούλιο, θα εξεταστεί από την Επιτροπή Προϋπολογισμών στις 19 Νοεμβρίου και ακολούθως θα τεθεί προς ψήφιση στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά τη σύνοδο του Νοεμβρίου στο Στρασβούργο.

Σημειώνεται ότι περισσότερο από το 93% του προϋπολογισμού της ΕΕ κατευθύνεται απευθείας σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Παρά το γεγονός ότι εξυπηρετεί 27 κράτη-μέλη και περίπου 450 εκατ. πολίτες, ο ετήσιος προϋπολογισμός της Ένωσης αντιστοιχεί σε λίγο περισσότερο από το 1% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματός της.