ΥΠΕΣ: Άγνωστο το μέγεθος του στεγαστικού κενού, αβέβαιο πότε θα υποχωρήσουν τα ενοίκια

Το Υπουργείο Εσωτερικών παραδέχεται ότι δεν έχει προσδιοριστεί ο αριθμός των πρόσθετων κατοικιών που απαιτούνται για την κάλυψη του κενού μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά στέγης, ενώ σημειώνει ότι δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί με ακρίβεια η επίδραση της αύξησης της προσφοράς στις τιμές αγοράς και στα ενοίκια.

Απαντώντας σε ερώτηση της βουλευτού Αμμοχώστου Λίτσας Δρουσιώτου, ο Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου αναφέρει ότι η ακριβής ποσοτικοποίηση του αριθμού των πρόσθετων κατοικιών που απαιτούνται για την πλήρη κάλυψη του υφιστάμενου κενού μεταξύ προσφοράς και ζήτησης παρουσιάζει αντικειμενικές δυσκολίες, δεδομένου ότι η ζήτηση για κατοικία δεν αποτελεί σταθερό μέγεθος, αλλά μεταβάλλεται ανάλογα με την πορεία της οικονομίας, τις νέες επενδύσεις, την εγκατάσταση επιχειρήσεων, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προσέλκυση εργαζομένων και οικογενειών από το εξωτερικό.

Ως εκ τούτου, επισημαίνει, δεν είναι δυνατό στο παρόν στάδιο να προσδιοριστεί με ασφάλεια ένας συγκεκριμένος αριθμός πρόσθετων κατοικιών που θα οδηγούσε στην πλήρη κάλυψη του εν λόγω κενού.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η αύξηση της προσφοράς κατοικιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη σταδιακή εξισορρόπηση της αγοράς και τον περιορισμό των πιέσεων στις τιμές και τα ενοίκια. Ωστόσο, υποδεικνύει, η εξέλιξη των τιμών δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των νέων κατοικιών που προστίθενται στην αγορά, αλλά και από άλλους παράγοντες, όπως η περιοχή στην οποία βρίσκονται και τα χαρακτηριστικά τους, το κόστος κατασκευής και χρηματοδότησης, καθώς και η εξέλιξη της ζήτησης. Για το λόγο αυτό, εξηγεί, δεν μπορεί να εκτιμηθεί, εκ των προτέρων, με ακρίβεια, σε ποιο βαθμό και σε ποιο χρονικό διάστημα η αύξηση της προσφοράς θα επηρεάσει τις τιμές αγοράς και τα ενοίκια.

Οι αιτίες για την εκτόξευση ενοικίων

Στην απάντησή του, το ΥΠΕΣ αποδίδει την επιδείνωση του στεγαστικού προβλήματος μετά το 2022 στις πληθωριστικές πιέσεις, την αύξηση του κόστους κατασκευής, αλλά και στην ενίσχυση της ζήτησης λόγω πληθυσμιακής αύξησης, της άφιξης εκτοπισμένων από την Ουκρανία και της εγκατάστασης νέων επιχειρήσεων και εργαζομένων στην Κύπρο.

«Οι διεθνείς πληθωριστικές πιέσεις, η αύξηση του κόστους ενέργειας, των πρώτων υλών και των κατασκευαστικών υλικών, επηρέασαν σημαντικά το κόστος κατασκευής και την οικοδομική δραστηριότητα. Παράλληλα, καταγράφηκε σημαντική αύξηση της ζήτησης για κατοικία, η οποία συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την αύξηση του πληθυσμού, την άφιξη στην Κύπρο εκτοπισμένων από την Ουκρανία, καθώς και με την εγκατάσταση νέων επιχειρήσεων, εργαζομένων και οικογενειών στο πλαίσιο της ενισχυμένης οικονομικής και επενδυτικής δραστηριότητας», ενημερώνει. Ο συνδυασμός των πιο πάνω παραγόντων είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η οποία άσκησε πιέσεις τόσο στις τιμές αγοράς όσο και στα ενοίκια, προσθέτει.

Βασικός πυλώνας η αύξηση προσφοράς κατοικιών

Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η στεγαστική πολιτική της Κυβέρνησης επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών. Όπως αναφέρει, βασικός πυλώνας της πολιτικής αυτής είναι η αύξηση του οικιστικού αποθέματος και, ιδιαίτερα, της προσφοράς προσιτής κατοικίας, σε συνδυασμό με μέτρα που διευκολύνουν την πρόσβαση των πολιτών σε στέγη.

Στο πλαίσιο αυτό, προσθέτει, εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, τα Σχέδια Πολεοδομικών Κινήτρων και Build to Rent, μέσω των οποίων παραχωρείται επιπρόσθετος συντελεστής δόμησης με στόχο την παραγωγή πρόσθετων οικιστικών μονάδων και, παράλληλα, μονάδων προσιτής κατοικίας. Με βάση τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, το ενδιαφέρον για αξιοποίηση των εν λόγω εργαλείων μεταφράζεται σε δυνατότητα παραγωγής πέραν των 4.000 οικιστικών μονάδων κατά την επόμενη διετία, εκ των οποίων περίπου 1.400 προορίζονται για την αγορά προσιτής κατοικίας. Παράλληλα, μέσω της εξαγοράς συντελεστή δόμησης αναμένεται να καταβληθούν πέραν των €22 εκατ. στο Ειδικό Ταμείο Προσιτής Στέγης του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Γης, για τη δημιουργία πρόσθετων μονάδων προσιτής κατοικίας.

Το υπουργείο επικαλείται επίσης την αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας, σημειώνοντας ότι το 2025 οι άδειες οικοδομής αυξήθηκαν κατά 19,5%, ενώ οι οικιστικές μονάδες που προβλέπεται να ανεγερθούν αυξήθηκαν κατά 42,7%. Για το πρώτο πεντάμηνο του 2026 καταγράφηκε περαιτέρω αύξηση 32,1% στις άδειες οικοδομής και 63,7% στις οικιστικές μονάδες που θα ανεγερθούν.

«Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι το κενό μεταξύ προσφοράς και ζήτησης έχει καλυφθεί, καθώς απαιτείται χρόνος μέχρι οι αδειοδοτημένες οικιστικές μονάδες να κατασκευαστούν και να διατεθούν στην αγορά. Δείχνουν, ωστόσο, ότι η οικοδομική δραστηριότητα παρουσιάζει σημαντική αύξηση και ότι σταδιακά ενισχύεται η προσφορά νέων κατοικιών», αναφέρει.

«Εφόσον η ζήτηση σταθεροποιηθεί στα σημερινά επίπεδα και συνεχιστεί η αυξητική τάση στην προσφορά κατοικιών, μέσα από τα πολεοδομικά κίνητρα, το Build to Rent, την επιτάχυνση της αδειοδότησης και τα υπόλοιπα μέτρα στεγαστικής πολιτικής, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για τη  σταδιακή εξισορρόπηση μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και την ενίσχυση της πρόσβασης σε προσιτή κατοικία», τονίζει.