ΠΕΟ: «Όχι άλλο αίμα για το μεροκάματο» – Ζητά μέτρα για την ασφάλεια στην εργασία

Την ανάγκη να ακουστεί η φωνή των εργαζομένων που απαιτούν «όχι άλλο αίμα για το μεροκάματο» ανέδειξε η ΓΓ της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, σε εκδήλωση της Ομοσπονδίας για την Εβδομάδα Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία. Η εκδήλωση περιλάμβανε πορεία προς το Υπουργείο Εργασίας, την Πέμπτη το απόγευμα.

Σε υπόμνημα προς τον Υπουργό Εργασίας, Μαρίνο Μουσιούττα, η ΠΕΟ εκφράζει ανησυχία για τα εργατικά ατυχήματα και ιδιαίτερα για τα θανατηφόρα. Ζητά εντατικοποίηση των δράσεων που θα βελτιώσουν ουσιαστικά την κατάσταση και θα διασφαλίσουν την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία, ενώ καταθέτει σειρά εισηγήσεων.

Σύμφωνα με την κ. Χαραλάμπους, τους πρώτους έξι μήνες του 2026 σημειώθηκαν πέντε θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, έναντι επτά σε ολόκληρο το 2025, καθώς και 1.276 εργατικά ατυχήματα. Ο κατασκευαστικός τομέας εξακολουθεί να καταγράφει τα περισσότερα, με τη μεταποίηση και τον ξενοδοχειακό τομέα να ακολουθούν.

Η ΠΕΟ, όπως ανέφερε, θέλει με την εκδήλωση να υπογραμμίσει την ανάγκη για πράξεις που θα κάνουν πραγματικότητα τον στόχο των μηδενικών ατυχημάτων και θα διασφαλίσουν υγιές και ασφαλές εργασιακό περιβάλλον. Για τον σκοπό αυτό απαιτούνται μέτρα, για τα οποία την κύρια και βασική ευθύνη έχει κάθε εργοδότης ξεχωριστά.

Η κ. Χαραλάμπους υποστήριξε ότι ο στόχος της οικονομικής μεγέθυνσης οδηγεί σε εντατικοποίηση της εργασίας και αύξηση της πίεσης στους εργαζομένους, με συνέπεια την υποβάθμιση των μέτρων ασφάλειας και υγείας. Διερωτήθηκε, επίσης, αν είναι τυχαίο ότι μεγάλο ποσοστό των εργατικών ατυχημάτων αφορά μετανάστες εργαζομένους.

Όπως είπε, κινδυνεύει να μείνει ανεφάρμοστη η νομοθετική πρόνοια που υποχρεώνει τους εργοδότες να προσφέρουν, με αμοιβή και σε γλώσσα κατανοητή από τους εργαζομένους, κατάρτιση κατά την πρώτη ημέρα εργασίας νεοεισερχόμενου. Η πρόνοια ψηφίστηκε το 2026, έπειτα από πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει δημιουργηθεί μηχανισμός ελέγχου της εφαρμογής της, παρά τις παρεμβάσεις στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας.

Η ΓΓ της ΠΕΟ υπενθύμισε ότι πριν από δύο χρόνια ξεκίνησε, με εκδηλώσεις και δηλώσεις, πρόγραμμα υποχρεωτικής εκπαίδευσης όλων των εργαζομένων στην οικοδομική βιομηχανία, ώστε κάθε εργαζόμενος του κλάδου να διαθέτει safe-pass. Όπως σημείωσε, διαπιστώνεται απροθυμία από εργοδότες του κλάδου να στέλνουν τους εργαζομένους τους για κατάρτιση.

Ενδεικτικά της υποτίμησης των ζητημάτων ασφάλειας και υγείας είναι, σύμφωνα με την κ. Χαραλάμπους, ο πολύ χαμηλός αριθμός επιτροπών Ασφάλειας και Υγείας στους χώρους εργασίας. Βάσει των στοιχείων που επικαλέστηκε, μόνο στο ένα τέταρτο των χώρων όπου υπάρχουν τέτοιες επιτροπές οι αντιπρόσωποι έχουν εκλεγεί από τους ίδιους τους εργαζομένους.

Επικαλέστηκε επίσης έρευνα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και Υγεία, σύμφωνα με την οποία το 41% των εργαζομένων στην Κύπρο δηλώνει ότι αντιμετωπίζει στρες, κατάθλιψη ή άγχος που προκλήθηκε ή επιδεινώθηκε από την εργασία. «Το ποσοστό αυτό είναι κατά πολύ ψηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε., που είναι 29%», ανέφερε.

Στον τομέα της Ασφάλειας και Υγείας προστίθενται νέες προκλήσεις και κίνδυνοι από την εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης και την ψηφιοποίηση, είπε η κ. Χαραλάμπους. Η αντιμετώπισή τους, πρόσθεσε, «απαιτεί έγκαιρη μελέτη και ολοκληρωμένα σχέδια με μέτρα αντιμετώπισης των εστιών κινδύνου για τους εργαζόμενους».

Η ίδια ανέφερε ότι οι σοβαρές παραλείψεις και τα κενά στον τομέα, καθώς και η αδράνεια μεγάλης μερίδας εργοδοτών ως προς τις επενδύσεις στην ασφάλεια και υγεία, συνδέονται και με τη μείωση της κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Η μείωση, όπως είπε, προέκυψε τα τελευταία χρόνια λόγω των πολιτικών απορρύθμισης της εργασίας και της άρνησης πολλών εργοδοτών να εφαρμόζουν τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις.

Στις εισηγήσεις προς τον Υπουργό Εργασίας, η ΠΕΟ καλεί το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΤΕΕ) να προχωρήσει σε νομοθετική ρύθμιση για την έκδοση Safe-pass στην οικοδομική βιομηχανία. Ζητά επίσης να ενισχυθεί το ΤΕΕ με επαρκή αριθμό επιθεωρητών και να εκσυγχρονιστούν και να απλοποιηθούν διαδικασίες που αφαιρούν χρόνο από τις επιθεωρήσεις, ώστε να αυξηθούν οι έλεγχοι στους χώρους εργασίας.

Το υπόμνημα εισηγείται ακόμη την επίσπευση της έκδοσης διαταγμάτων για την επιτήρηση της υγείας των εργαζομένων, με στόχο την κάλυψη όλων των εργαζομένων και τη δημιουργία συστήματος παρακολούθησης της υγείας και πρόληψης επαγγελματικών ασθενειών, με γνώμονα την εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών κρατών.

Η ΠΕΟ ζητά τη δημιουργία μηχανισμού ελέγχου της εφαρμογής του νόμου για την υποχρεωτική ασφάλιση ευθύνης εργοδότη, καθώς και την εναρμόνιση των καταλόγων επαγγελματικών ασθενειών του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας και του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ζητά, παράλληλα, τη λήψη άμεσων μέτρων για την εκλογή επιτροπών Ασφάλειας και Υγείας σε όλους τους χώρους εργασίας.

Μεταξύ των εισηγήσεων είναι επίσης η δραστική αύξηση των εξώδικων προστίμων που επιβάλλει το ΤΕΕ και η εκπόνηση σχεδίου δράσης για την προστασία των εργαζομένων καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη εισέρχεται στον χώρο εργασίας, έπειτα από διάλογο με τις συνδικαλιστικές και εργοδοτικές οργανώσεις.

Τέλος, η ΠΕΟ ζητά από τους εργοδότες να μην αποκόπτουν τον μισθό των εργαζομένων όταν διακόπτονται οι υπαίθριες εργασίες με την έκδοση υπουργικού διατάγματος για την προστασία τους από τη θερμική καταπόνηση.

Πηγή: ΚΥΠΕ